ଏଠାରେ ମହାଦେବ ଇଶାନଙ୍କର ଅପାର ମହିମା ଚିରକାଳ ପ୍ରଭାସିତ ହୁଏ, ଯିଏ ହଜାର ତିଆର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ବିଶାଳ ଦେବ ମହଲରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେଠି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଯଥାଯଥ ଭକ୍ତି, ନମସ୍କାର ଓ ଅର୍ପଣାଦି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନରେ, ଦେବମାନେ ଦିବ୍ୟ ମାନଦଣ୍ଡରେ ଗଣନା ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ଧାର୍ମିକ ଆଚରଣ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମାମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ପିତୃ ଓ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଉଚିତ ମାନ ଦେଇ, ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ନିଯୁକ୍ତ, ନମ୍ର ଓ ଅତିଥିପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ଏହି ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଶୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ, ଅସକ୍ତ, ଦୃଢ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ଓ ସଂଯମ, ତପସ୍ୟା ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ନିବାସ ହେଉଛି ସୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପରେ ଅତିଶୟ ଉଚ୍ଚ ଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ଚୌଦ ହଜାର ଯୋଜନ ବ୍ୟାପି। ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ଅଛି ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର, କଳୋ, ତେଜସ୍ୱୀ ପାହାଡ଼, ଯାହା ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛି; ଏଠି ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାନ୍ତ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଶିଳାରେ ଶୋଭିତ। ମେରୁ ପରିବୃତ୍ତ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଘେରି ରହିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଓ ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଗୃହ ଓ ମଣିମୟ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ରହିଛି। ଏଠି ଚକ୍ରପଟ ନାମକ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାର ପରିଧି ତିରିଶ ହଜାର ଯୋଜନ ଏବଂ ଜରୁଧି ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯିଏ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାମୀ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗର ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏବେ ଏହି ଉତ୍ତର ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଉପତ୍ୟକା, ଅନ୍ତଃପାଠି ଓ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଶୁଣ। ଚକ୍ରପଟରୁ ଏକ ଦଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ନଦୀ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଯାହା ଭୂମିରେ ଉପରକୁ ବହୁଛି। ଏହି ନଦୀ ଅମରାବତୀ ନଗର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକେ; ଏହା ଯେତେବେଳେ ଆବରଣ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏଠି, ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ, ଦିନ ଓ ରାତିର ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଓ ଆଠ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚଳମାନ ଆଲୋକକୁ ରୁଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଶୁଭ ମନେ କରନ୍ତି। ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ମେରୁର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଅତିଶୟ ତେଜସ୍ୱୀ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଭିନ୍ନ ଖଣିଜ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିବା ପରିବୃତ୍ତ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଅମରମାନଙ୍କ ନଗର ଅଛି। ଏହି ନଗର ପାହାଡ଼ ମାଳାର ମଧ୍ୟରେ ଉଦିତ, ଦେବ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ, ଯାହାର ଦେବାଳୟ ଓ ମହାପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି। ଏହି ନଗରର ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ଅତିଶୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦେବମାନେ, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା ଓ ଋଷିମାନେ ଏଠି ରହନ୍ତି; ଏଠି ଶତଶଃ ବିମାନ ଏବଂ ଅନେକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକ ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ନଗର ମହାନ ଜଳାଶୟ, ସଦା ଆନନ୍ଦ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ, ଫୁଲ ଓ ପତାକା-ବ୍ୟାନର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ଦେବ, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା ଓ ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର କରିଛନ୍ତି; ଏହି ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନଗରକୁ 'ଅମରାବତୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅମରାବତୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ହୀରା ଓ ବୈଦୂର୍ୟର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ମଞ୍ଚ ଅଛି, ଯାହା 'ସୁଧର୍ମା' ସଭା ନାମରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ମହାପ୍ରଭୁ, ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର, ସିଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି। ଏଠି ଭାସ୍କରଙ୍କ ଉତ୍ତମ ବଂଶ ଓ ସ୍ୱୟଂ ଦେବମାନେଙ୍କ ଅଧିପତି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ବିଶାଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ ନଗରର ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଗତ ଅଛି ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ତେଜୋବତୀ ନଗର। ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକର୍ଷକ ନଗର ହେଉଛି ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ସଂୟମନୀ, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହାପରି, ଚତୁର୍ଥ ଦିଗରେ ଅଛି ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗପତି ବିରୂପାକ୍ଷଙ୍କ କୃଷ୍ଣାବତୀ ନଗର। ପଞ୍ଚମ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଛି ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କ ସୁଦ୍ଧବତୀ ନଗର, ଯାହା ଜଳଦେବଙ୍କ ସହ ଉପଲକ୍ଷିତ। ଏହାପରି, ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳରେ ଦେବମାନେଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ବାୟୁଙ୍କ ଗନ୍ଧବତୀ ନଗର ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଅତିଶୟ। ଏହାରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗୁହ୍ୟକପତିଙ୍କ ମହୋଦୟା ନଗର ଅଛି, ଯାହା ବୈଦୂର୍ୟ ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ଅଷ୍ଟମ ଅନ୍ତଃପ୍ରଦେଶରେ ମହାତ୍ମା ଇଶାନଙ୍କ ମନୋହରା ନଗର ଅଛି, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା, ଫୁଲ, ଧାନ୍ୟ, ଅରଣ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ରମରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ଦେବ ଲୋକ ଅତିଚାହିଦା ଏବଂ 'ସ୍ୱର୍ଗ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପୁନି ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ମେରୁର ମୂଳ ଯାହାକୁ ପଦ୍ମକୋଶର ମୂଳ କୁହାଯାଏ, ଏହା ହଜାର ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା। ଏଠି, ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଆଧାର ଅଂଶ ଅଟ୍ଚାଳିଶ ହଜାର ଯୋଜନ ପରିଧିର। ଏହି ଅନେକ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ରହିଛି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଷ୍ଟ ଦିଗରେ ଉତ୍ତମ ସୀମା ପାହାଡ଼ ଅଛି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଜଠର ଓ ଦେବକୂଟ ପାହାଡ଼, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ, ଏହିମାନେ ଅଷ୍ଟଦିଗ ପରିସୀମା ପାହାଡ଼ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୁହନ୍ତି। ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଚାରିଟି ମହାଆଧାର ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତଦ୍ୱୀପା ଭୂମି ଦୃଢ଼ ଓ ଅଚଳ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଧାର ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ଉଚ୍ଚତାରେ ବିସ୍ତୃତ, ହରିତାଳ ରେଖା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ଏହିମାନେ ରାଏସିନ ଓ ସୁନାର ପାଥର, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଅନେକ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ ଓ ରମଣୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଛନ୍ତି। ମେରୁର ପୂର୍ବରେ ମନ୍ଦର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଗନ୍ଧମାଦନ, ପଶ୍ଚିମରେ ବିପୁଳ, ଓ ଉତ୍ତରେ ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଏହି ଚାରି ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ଚାରିଟି ମହାବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ କରନ୍ତି।