ସେଇ ସମୟରେ, ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ମହାର୍ଷିମାନେ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେ ମୋତେ କହିଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତୁମ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେବେ, ଜଟା ଓ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି, ଚାହିଲେ ମୃତ ମାନବଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିବେ, ଏବଂ ମିଥ୍ୟାରେ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ଚିହ୍ନ ପିନ୍ଧିବେ।" ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, "କଳିଯୁଗରେ ଯେଉଁମାନେ ଆମ ବଂଶଜ ହେବେ, କଳିର କଷ୍ଟରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନେ ଯେଣ୍ଞା ପଥ ଅନୁସରଣ କରିପାରିବେ, ଏହିପାଇଁ ଦୟାକରି କିଛି ଶାସ୍ତ୍ର ଦିଅ।" ସେମାନେ ଏପରି ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଏକ ବିଶେଷ ସଂହିତା ରଚନା କରିଥିଲି, ଯାହା ବେଦିକ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥିତ। ଏହି ସଂହିତାକୁ 'ନିଶ୍ୱାସ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ ବଭ୍ରବ ଓ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ବଂଶ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବୈଦାଳ ବଂଶ ଅଳ୍ପ ଅପରାଧରେ କେବଳ ଶୁଣିବା ମାତ୍ରରେ ଚାଲିଗଲେ। ମୁଁ ଏହା ସବୁ ଜାଣିଥିଲି, ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ କଳିଯୁଗର ଲୋକମାନେ ଲାଭ ଆଶାରେ ନିଜେ ନିଜେ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିବେ—ଏହି କଥା ଭଳିଭାବେ ଜାଣି, ମୁଁ ସେମାନେଠାରେ ମୋହ ଦେଇଥିଲି। ଏହି 'ନିଶ୍ୱାସ ସଂହିତା'ର ମେଳ ଏକ ଲକ୍ଷ ଶ୍ଲୋକ; ଏହିଠାରେ ପଶୁପତ ଦୀକ୍ଷା ଓ ପଶୁପତ ଯୋଗ ବିଦ୍ୟମାନ। ବେଦିକ ପଥ ଛଡ଼ା ଯେଉଁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହା କ୍ଷୁଦ୍ର, ଭୟଙ୍କର ଓ ନିର୍ମଳତାହୀନ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। କଳିଯୁଗରେ ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ର, ବୈଦାଳ ଓ ଲାଭ ଆଶାରେ ନିଜେ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିବେ, ସେମାନେ 'ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମ ରୁଦ୍ର' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେବେ—ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ନୁହେଁ। ପୂର୍ବେ, ଭୈରବ ରୂପରେ ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲି, ଏହା ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ। ଦାନବ ନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ହାସ୍ୟ କରିଥିଲି, ଏବଂ ମୋ ଅଶ୍ରୁ ଯେଉଁଠାରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେଠାରୁ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ଏମାନେ ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମର ଉପାସନା କରିବେ, ମଦ୍ୟ ଓ ମାଂସ ସଦା ପ୍ରିୟ ରଖିବେ, ନାରୀପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଓ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ରହିବେ—ଏପରି ଲୋକ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ଗୌତମଙ୍କ ଶାପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେମାନଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଓ ମୋ ଉପଦେଶରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବେ, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେହ କରି, ମୋ ବଂଶ କୁ ଦୂଷିତ କରିବେ, ସେମାନେ ବିଲାଇ ଯୋନିକୁ ପତିତ ହେବେ। ପୂର୍ବେ ଗୌତମଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ସେମାନେ ଦହିଗଲେ; ଏବେ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ଏହି ଦ୍ୱିଜମାନେ ନରକକୁ ଯିବେ—ଏଠାରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ। ଏପରିଭାବେ, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ କଥା କହିଲି, ଏବଂ ସେମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ଶତ୍ରୁନାଶକ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ତୁମମାନେଠାରେ ଧର୍ମର ଚିହ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି; ଏହାଠାରୁ ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକ ଅସତ୍ୟ ପଥରେ ଲିନ ହୁଏ।" ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—"ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମହାର୍ଷି ଭକ୍ତି ସହିତ ସର୍ବଜ୍ଞ, ସର୍ବକ୍ରିୟାଶୀଳ, ପୁରାତନ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।" ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—"ତୁମେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ—ଏହି ତିନିଜଣ, ତିନି ବେଦ ରୂପେ ସ୍ମୃତିରେ ଆସିଥାଉଛ; ଆଗୁନିରେ ଦୀପ ଯେପରି ଏକତ୍ରିତ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। "ହେ ତ୍ରିନେତ୍ର, କେଉଁ ସମୟରେ କିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ? କେଉଁ ସମୟରେ କେଉଁ ଦେବତା ପ୍ରଧାନ? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ।" ତେବେ ରୁଦ୍ର କହିଲେ—"ଏଠାରେ ଯଦ୍ୟପି ତିନି ରୂପରେ କୁହାଯାଏ, ବିଷ୍ଣୁ ହିଁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ। ବେଦ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଯେଉଁମାନେ ମୋହିତ, ସେମାନେ ଏହି କଥା ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। 'ବିଶ୍' ଧାତୁରେ 'ଷ୍ଣୁ' ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୋଗ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିତ୍ୟ ପରମାତ୍ମା। "ଏହି ବିଷ୍ଣୁକୁ ଦଶପ୍ରକାର ଓ ଏକପ୍ରକାରରେ ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ; ସେ ଯୋଗଶକ୍ତି ଓ ଆଇଶ୍ୱର୍ୟ ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଦିତ୍ୟ। ସେ ପ୍ରଭୁ ସଦା ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ମୋ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ଜଗତର ପଥ ସ୍ଥାପନ ଓ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ। "ମୁଁ ଏହି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଉଛି; କୃତଯୁଗରେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ମୁଁ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ସୃଷ୍ଟିକାଳରେ ମୁଁ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ ଓ କାଳ ହୁଏ; ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ କୃତଯୁଗରେ ସଦା ମୋ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ ଆଶାରେ ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ମୋ ପୂଜା କରନ୍ତି। "ଯେଉଁମାନେ ମୋକ୍ଷ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ହଜାରମୁଣ୍ଡିଆ ପ୍ରଭୁକୁ ମନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ନାରାୟଣ ଦେବତା। ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି; ବେଦକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ଘୋଷିତ। "ନାରାୟଣ, ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ, ଶଂକର, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ—ଏହି ନାମରେ ଏହି ପରମ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାକୁ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ; ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ ଚିନ୍ତା ଯୋଗ ଭାବରେ କହନ୍ତି। "ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ପଶୁଦମନ ଓ ହବନ ହୁଏ, ସେଠି 'ଓଁ' ରୂପେ ମୁଁ ଅବସ୍ଥିତ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର କର୍ମବେଦ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ; ଆମେ ତିନିଜଣ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ—ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ। "ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ବେଦ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ କର୍ମ ମଧ୍ୟ; ଏହି ତିନି ଏକ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। "ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଏବଂ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦ ମଧ୍ୟ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ—ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ।" ଏହିପରେ ରୁଦ୍ର କହିଲେ—"ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ତୁମେ ଆଗ୍ରହ ଭରିଆ ଆଉ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଘଟଣା ଶୁଣ; ମୁଁ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଲୀନ ଥିବା ବେଳେ ଏହା ଘଟିଥିଲା। "ପୂର୍ବେ, ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରି, 'ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କର,' ବୋଲି କହିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଯଥାଯଥ ଜ୍ଞାନ ନଥିବାରୁ, ମୁଁ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲି।