ସେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡ ମହାମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କହାଯିବା ପରେ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ରହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଶେଷ ହେଲାନି। ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମନରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ସେଠାରେ, ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ନାମକ ଏକ ତପସ୍ବୀ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ମହାମୁନି ମାରୀଚ କିଛି ଚିନ୍ତା କରି ପରେ କହିଲେ। ମାରୀଚ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ, ମୁଁ ଯଥାଯଥ କଥା କହିବି; ତୁମର ଜନକ ଗୌତମ ଏକ ମୁନି। ତାଙ୍କୁ ଅବଗତ କରିନାହିଁ, ଆମେ ଜଙ୍ଗଲରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, "ଆମର ଦେହ କି ତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପାଇଁ ବେଚି ଦିଆଯାଇଛି?" ଏପରି କହି, ସେମାନେ ପୁନଃ ଯିବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ; ତାପରେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଗାଁ ତିଆରି କରି, ଗୌତମଙ୍କ ଧାନ ଖେତରେ ଛାଡି ଦେଲେ। ସେ ଗାଁଟି ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଡ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ମୁନି ଗୌତମ ହାତରେ ଜଳ ନେଇ, "ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଯାଅ" ବୋଲି କହିଲେ। ତାପରେ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଗାଁଟି ଜଳ ଫୁଟି ପଡ଼ି ମରିଗଲା। ଏପରି ଦେଖି, ଏବଂ ମୁନିମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଗୌତମ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ନମ୍ର ହୋଇ, ସେମାନେ ପ୍ରତି କହିଲେ। "ମୁନିମାନେ, କେଉଁ କାରଣରେ ତମେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହ। କାହିଁକି ତମେ ମୋତେ ଛାଡି ଯାଉଛ, ଯେଉଁ ମୁଁ ସଦା ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ବିଶେଷ ଭାବେ ନମ୍ର?" ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ମୁନିମାନେ କହିଲେ, "ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠି ଗାଁ ହତ୍ୟା ହୋଇଛି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ତୁମର ଦେହ ସହିତ ଅଛି, ଆମେ ତୁମର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ନୁହେଁ, ଓ ମହାମୁନି।" ଏପରି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଗୌତମ, ସେ ତପସ୍ବୀମାନେ ପ୍ରତି କହିଲେ, "ଗାଁ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ମୋତେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ ଦିଅ, ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ।" ସେମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ଗାଁ ମରିନାହିଁ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଏହା ଅଚେତନ ଭଳି ଶୁଇଁଛି। ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ନ୍ୟାନ କରିଲେ, ଏହା ପୁନଃ ଉଠିବ—ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ ମୃତ ପାଇଁ; ଯେଉଁ ମୃତ ନୁହେଁ, ଏହା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ ହୋଇଯାଇଛି। ଏପରି କହି, ସେମାନେ ତପସ୍ବୀମାନେ ନିଜେ ଯାଇଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।" ମୁନିମାନେ ଯାଇଥିବା ପରେ, ଗୌତମ ଜ୍ଞାନୀ ଏକାଉଁ ହୋଇ, ମହାପର୍ବତ ହିମବତକୁ ଗଲେ, ମୋତେ ପୂଜିବା ଓ ତୁରନ୍ତ ତପସ୍ୟା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ। ଏଠାରେ ହେଉଛି, ଗୌତମ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ମୋତେ ପୂଜା କଲେ; ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, "ବର ଚୟନ କର, ଓ ଧୃଢ଼" ବୋଲି କହିଲି। ଗୌତମ କହିଲେ, "ମୋତେ ତୁମର ଜଟାରୁ ତପସ୍ୟାର ନଦୀ ଗଙ୍ଗା ଦିଅ। ଏହି ପବିତ୍ର ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀ ମୋ ସହିତ ଯାଉ।" ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶିବ ଏକ ଜଟା ଦେଲେ। ଏହା ନେଇ, ଗୌତମ ଗାଁଟି ମୃତ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। ସେଠି, ଏହି ଜଳରେ ଗାଁଟିକୁ ନ୍ୟାନ କରିବା ପରେ, ଗାଁଟି ଉଠି ଚମକିଉଠିଲା; ଏଠି ଏକ ମହାନ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖି, ଶୁଦ୍ଧ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଆକାଶରେ ଦେବ ରଥରେ ଆସି, "ଉତ୍ତମ! ଉତ୍ତମ!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। "ସ୍ବାଗତ ଗୌତମ! ଧର୍ମମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ତୁମ ପରି? ଯେଉଁ ଭଳି ଜାହ୍ନବୀ ଦେବୀକୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଆଣିଲା?" ଏପରି ଶୁଣି, ଗୌତମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, "ଏହା କଣ?" ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ ଓ ଗାଁ ମୃତ ହେବାର କାରଣ ଦେଖିଲେ। ସେ ଜାଣିଲେ ଯେ, ଏହା ସମସ୍ତ କିଛି ମୁନିମାନେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା କରିଥିଲେ; ତେଣୁ ସେମାନେ ପ୍ରତି ଶାପ ଦେଲେ: "ତୁମେ, ମିଥ୍ୟା ବ୍ରତ ଓ ଜଟାରେ ଭସ୍ମ ଧରି, ତିନି ବେଦରେ ବାହାରିବେ, ବେଦିକ କ୍ରିୟାରୁ ବିଯୁକ୍ତ ହେବେ।" ଗୌତମଙ୍କ ଏହି କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ଶାପ ସଦାକାଳ ପାଇଁ ନ ହେଉ, ଓ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ। ତୁମର କଥା ଫଳରହିତ ହେବ ନାହିଁ—ଏହି ନିଶ୍ଚିତ।" "କଳିଯୁଗରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏଭଳି ହେବେ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଭଲ କରିବେ ସେମାନେ କେବେ କେବେ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ। ତଥାପି, କଳିଯୁଗରେ ଏଭଳି ଲୋକମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭକ୍ତି ରଖିବେ।" "କଳିଯୁଗରେ, ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତୁମର ଶାପ ଆଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଏହି ଲୋକମାନେ ସଦା ବେଦିକ କ୍ରିୟାରୁ ବିଯୁକ୍ତ ହେବେ।" ଏଠି, ଏହି ନଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ନାମ ଗୋଦାବରୀ; କାରଣ ଏଠି ଗାଁ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ବର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଗୋଦାବରୀ ବୋଲାଯାଏ। "ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କଳିଯୁଗରେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ନଦୀ ପହଞ୍ଚି, ଗାଁ ଦେଇବେ କିମ୍ବା ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦାନ କରିବେ, ସେମାନେ ଦେବମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିବେ।" "ବୃହସ୍ପତି ସିଂହରାଶିରେ ଥିଲେ, ଯେଉଁ ଭଳି ଲୋକ ଏଠାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଯାଇ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବେ—" "ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ, ଯଦି ନରକରେ ଥିବେ, ସ୍ବର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ; ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ସ୍ବର୍ଗରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇବେ—ଏହିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ବଡ଼ କୀର୍ତି ପାଇବେ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ମୋକ୍ଷକୁ ଯିବେ; ଏପରି କହି, ଋଷିମାନେ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଏବଂ ଉମା ସହ ସଦା ବସିଥାଏ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ।" ଋଷିମାନେ ମୋତେ କହିଲେ, "କଳିଯୁଗରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ତୁମର ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବେ, ଜଟା ଓ ମୁକୁଟ ଧରି, ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ମୃତ ରୂପ ଧରି, ମିଥ୍ୟା ତପସ୍ବୀ ଚିହ୍ନ ଧରି, ଓ ନଥିବା ପ୍ରକାରରେ।" "ତାଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ, କିଛି ଶାସ୍ତ୍ର ଦିଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କଳିରେ ଆମର ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ ଏହି ପଥ ଅନୁସରଣ କରିପାରିବେ।" "ଏପରି ଦୀର୍ଘ କାଳ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ଅନୁରୋଧ କରି, ଓ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ମୁଁ ବେଦିକ କ୍ରିୟାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଏକ ସଂହିତା ରଚନା କରିଥିଲି।" "ସେହି 'ନିଶ୍ୱାସ' ନାମକ ସଂହିତାରେ, ବଭ୍ରବ ଓ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ଗୋତ୍ର ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅବଶ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲେ; ବୈଦଳ ଗୋତ୍ର କିଛି ସ୍ୱଳ୍ପ ଅପରାଧରୁ, କେବଳ ଶୁଣି ଅନ୍ୟଦିଗେ ଚାଲିଗଲେ।" "ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ସେମାନେକୁ ମୋହିତ କରିଥିଲି, ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଆଗକୁ କଣ ହେବ ଜାଣି; କଳିଯୁଗରେ, ଲୋକମାନେ ଲାଭ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜେ ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିବେ।