ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ସେଠାରେ ଥିବା ଋଷି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଯଦି ନ୍ୟାୟରେ ଚାଲିଥାନ୍ତୁ, ତେବେ ଏଠାରେ ରହିପାରିଥାନ୍ତୁ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଭୁଲ କାମ କରିଥିବାରୁ ଏହି କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ତୁମେ ପାଇଛ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଭୟକମ୍ପିତ ରାଜା ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ହେ ମହାମୁନି, ମୁଁ କେଉଁଠି ଭଲ କାମ କଲି, କେଉଁଠି ଭୁଲ କଲି? ଏହି କୁଷ୍ଠ ରୋଗ କିପରି ମୋ ଉପରେ ଆସିଲା? ଦୟାକରି ଏହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।” ତେବେ ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ, “ଏହି ପଦ୍ମଟି ‘ବ୍ରହ୍ମୋଦ୍ଭବ’ ନାମରେ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସମାନ ଲାଗେ; ଏହି ପଦ୍ମଟି ପ୍ରତି ଛଅ ମାସରେ ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ଏହି ପଦ୍ମକୁ ଦେଖି ଯଦି କେହି ପାଣିରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୋକ୍ଷ ପାଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୂର୍ବ ରୂପ ଏହି ପାଣିରେ ବ୍ୟସ୍ଥାପିତ; ଏହାକୁ ଦେଖି ପାଣିରେ ବିଲୀନ ହେଲେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ପଦ୍ମକୁ ଦେଖି ତୁମର ସାରଥି ପାଣିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତୁମେ ତ ଏହାକୁ ନେବା ପାଇଁ ପୁନି ପାଣିକୁ ବୁଡ଼ିଲା। ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏହାକୁ ଦେଖିଲ, ମୁଁ କହିଥିଲି ‘ତୁମେ ଧର୍ମିକ’, କିନ୍ତୁ ପରେ ତୁମେ ମୋହରେ ପଡ଼ିଲ; ତେଣୁ ମୁଁ ଆଉ କହିଲି, ‘ତୁମେ ଧର୍ମିକ ନୁହଁ।’ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଏହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଦେଖିଥାଏ; ଏଠିକୁ ଆସିଥାଏ, ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପୁନଃ ଦେଖିଲ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି ଏହି ପଦ୍ମ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ; ମାନସ ସରୋବରରେ ବ୍ରହ୍ମା ପଦ୍ମ ଓ ତାହାଁଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆମେ ସେହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା, ଯାହାକୁ ପାଇଁ ପୁନି ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଏହି କୁଷ୍ଠ ରୋଗର ଆଉ ଏକ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ହେ ରାଜନ୍—ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ଏହି ପଦ୍ମର ଗର୍ଭରେ ବ୍ୟସ୍ଥିତ। ମୁଁ ଏହି ଚିରଂଜୀବୀ ପରମ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ସତ୍ୟରେ ଦେଖିଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମୋ ମସ୍ତକରେ ଶୋଭା ଭାବେ ଧାରଣ କରେ। ତୁମେ ଯେପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଛ, ଏହି ପାପ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି; ଏବେ, ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ତାଙ୍କୁ ଏକାକି ଉପାସନା କର। ଏପରି କଥା କହି, ବଶିଷ୍ଠ ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପାସନା ପାଇଁ ଏକ ବ୍ରତର ବିବରଣୀ ଦେଲେ, ଯାହାକୁ ‘ଆରୋଗ୍ୟ ବ୍ରତ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ରାଜା ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ କଲେ, ଅତି ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିଦ୍ଧି ଲଭିଲେ ଏବଂ ରୋଗମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହା ପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, “ହେ ମହାରାଜ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଶୁଭ ବ୍ରତ କଥା ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କୁହିବି। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରି, ଏହି ବ୍ରତକୁ କରିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁତ୍ର ମିଳେ। ଷଷ୍ଠୀ ତିଥିରେ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଦେବକୀଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ବସିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ମାତୃମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାତରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜି, ନିୟମାନୁସାରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଯବ ଓ କଳା ତିଳ ଘିଅ ସହିତ ଦଧି ଦେଇ ହୋମ କରିବା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା, ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ବିଳ୍ବ ଫଳ ଖାଇ, ପରେ ଇଛାମତ ରସ ଓ ତେଲ ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରତିମାସ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରେ ଉପବାସ କଲେ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁତ୍ର ପାଇବେ। ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ବେ ଶୂରସେନ ନାମକ ପୁତ୍ରହୀନ ରାଜା ହିମାବତ ପର୍ବତରେ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେବତା ଏହି ବ୍ରତ ଦେଖାଇଥିଲେ ଏବଂ ରାଜା ଏହା କରି ପୁତ୍ର ପାଇଥିଲେ। ସେ ବସୁଦେବ ନାମକ ଧନ୍ୟ ପୁତ୍ର ଲାଭ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ବହୁ ்ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ରାଜା ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ କଥା କହିଲି; ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଦୁଇଟି କଳା ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ରତ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏବେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଆଉ ଏକ ପରାକ୍ରମ ବ୍ରତ ବିବରଣ କରିଲେ, ଯାହା କଲେ ଭୟଭୀତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବଳ ଶୌର୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁଦ୍ଧ ନବମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରି, ସପ୍ତମୀ ଦିନ ସଙ୍କଳ୍ପ ଏବଂ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ନିୟମ ରଖିବା ଉଚିତ। ନବମୀ ଦିନ ରାଜା ଭକ୍ତି ସହିତ ଅଟା ଦାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ମହାମାୟା ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଏକ ବର୍ଷ ନିୟମରେ ବ୍ରତ କଲେ, ଶେଷରେ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ କୁଁଆରୀ କନ୍ୟାମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେଇବା ଓ ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କ ପାଖରେ କ୍ଷମା ଚାହିବା ଉଚିତ—‘ଦେବୀ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ’। ଏପରି କଲେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିବା ଲୋକ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ପାଏ, ଅବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ପାଏ, ଭୟଭୀତ ଲୋକ ପରାକ୍ରମୀ ହୁଏ। ଏହାପରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ବ୍ରତ କଥା କହିଲେ, ଯାହା ସଠିକ୍ ଭାବେ କଲେ ରାଜା ଶୀଘ୍ର ଏକଛତ୍ର ଶାସନ ଲାଭ କରନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦଶମୀ ଦିନ ରାତିରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଦ୍ଧ ହୋମ କରିବା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦିଗ୍ଦେବୀମାନେଙ୍କୁ ଅଘ୍ରାୟଣ ଦେବା ଏବଂ ପରେ ରାତିରେ ଭଲ ଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ଚାଉଳ ଓ ଦହି ଖାଇବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷରେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଲେ, ଯେଉଁ ରାଜା ଏହି ବ୍ରତ ପ୍ରତିଦିନ କରନ୍ତି, ସେ ଦିଗ୍ବିଜୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତର ଏକାଦଶୀ ଦିନ ନିୟମାନୁସାରେ କରି, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ଏକ ବର୍ଷ କଲେ, ଏହି ବ୍ରତ କୁବେରଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଓ ଧନଦାୟକ। ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଭୋଜନ କଲେ, ଏହି ବୃହତ୍ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରତ ହୁଏ। ଏପରି ଦୃଢ଼ ବ୍ରତମାନେ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ; ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ରାତିରେ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରି ଧର୍ମ ବ୍ରତ କରାଯାଏ।