ମନ୍ମଥଙ୍କ ପାଇଁ ପାଦରେ, ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତଠାରେ—ଏହିପରି ଭାବେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଫୁଲରେ, ବିଶେଷକରି ଚମେଳି ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ ଚାରିଟି ସୁନ୍ଦର ଇଖ ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ଦେବତାଙ୍କ ଚାରିପଟେ ଚାରି ଦିଗରେ ରଖିବା, ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି କରି ସକାଳେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶରୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଦାନ ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଓ ଏହି ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ। ତୁମେ ମୋତେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ନମସ୍କାର କରିନଥିଲା, ଗର୍ବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା—ଏହି ଅସମ୍ମାନର ଫଳ ତୁମେ ଭୋଗିବ। ଏହି ପୋଖରୀରେ, ମହାମୁନି ଅଷ୍ଟାବକ୍ର, ତୁମେ ଠାକୁରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରିବା ପରେ, ତୁମକୁ ଶାପ ଦେବେ। ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀକୁ ପାଇବା ପରେ, ଗର୍ବରେ ଅସମ୍ମାନ ଓ ଗୋପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପହରଣ ହେବ। ପୂର୍ବରୁ ଯିଏ କୁମାରୀମାନେ ଚୋରି କରୁଥିଲେ, ସେଇ ଦେବତା ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ହେବେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏଭଳି କହି ଦେବ ଋଷି ନାରଦ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଗଲେ। ତାହାପରେ ସେ ଯୌବନରାଜିମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ଓ ହରି ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ପୁଣି କହିଲେ: ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରାଜା, ବ୍ରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତର କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଉପାୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଲାଭ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତା’ପରେ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପ୍ରଥମ ତିଥିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦଶମୀ ଯାଏଁ ଦିନକୁ ଏକଥର ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଦଶମୀ ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସ୍ନାନ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ ଭାବେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ "କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ" ବୋଲି ବାର୍ଲି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, କିମ୍ବା ପୂଜା ହେଉ। ଏଭଳି ଚାରି ମାସ ଶେଷ କରି, ଚୈତ୍ର ଆଦିରୁ ପୁଣି ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନାର ସହିତ ଆଟା ଦେଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରାବଣ ଆଦି ମାସରେ ମଧ୍ୟ, କାର୍ତ୍ତିକ ଆରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ମାସ ଧରି ଚାଉଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି କରି, ଦଶମୀ ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧତା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନେ ମାସର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ। ପୂର୍ବବତ ଭାବେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଭକ୍ତିରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଏକାଦଶୀରେ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ, ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପାହାଡ଼ ଓ ପାତାଳ ସହିତ ସୁନାର ଅଂଗ ଯୁକ୍ତ ଭୂମିର ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ଧଳା ଜୋଡ଼ା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ସମସ୍ତ ବୀଜ ରଖି, ପାଞ୍ଚ ମଣିକରେ "ପ୍ରିୟଦତ୍ତା" ବୋଲି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ରାତି ଜାଗି ରହି, ପ୍ରଭାତରେ ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ (ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଶଚାରି ଯାଏଁ) କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଏକ ଗାଈ, ଏକ ଶ୍ରମିକ ପଶୁ, ଜୋଡ଼ା ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏକ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦେବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ ସୁନାର କଙ୍ଗନ ଓ କଣଫୁଲ ଦେବେ; ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଏକ ଗ୍ରାମ ଦେବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟମ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତୁ ଦେବା ଓ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଗରିବମାନେକୁ ଅଳଙ୍କାର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ସୁନାର ଭୂମି, ଜୋଡ଼ା ଗାଈ, ଜୋଡ଼ା ବସ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଏକ ଗାଈ, ଜୋଡ଼ା ଅଳଙ୍କାର ଓ ସମସ୍ତ ଦାନ ସୁନାରେ କରି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ। ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ରୂପାର ଭୂମି ନିର୍ମାଣ କରି, ତାହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ଦେବା ଓ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ଚପ୍ପଲ, ଜୁତା, ଛତା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦାନ ପରେ, "କୃଷ୍ଣ, ଦାମୋଦର ସଦା ମୋ ପ୍ରସନ୍ନ ରୁହନ୍ତୁ; ହରି, ସମସ୍ତ ରୂପର ଭଗବାନ, ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ ରୁହନ୍ତୁ" ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଦାନ ଓ ଭୋଜନ ଦେଇ ଯେ ଉପକାର ମିଳେ, ତାହାକୁ ହଜାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ। ତଥାପି, ହେ ପାପହୀନ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କିଛି ଫଳ କହିବି; ପୁରୁଣା କାଳରେ ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣ। ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ; ସେ ପୁତ୍ର ଚାହିଁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ବ୍ରତ ଦେଖାଇ ଏହିପରି କରାଇଲେ। ବ୍ରତ ଶେଷରେ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହୋଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ: "ରାଜା, ମୋଠାରୁ ଏକ ବର ମାଗ।" ରାଜା କହିଲେ: "ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ମୋତେ ବେଦମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯଜ୍ଞପ୍ରିୟ, କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଅନେକ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ପୁତ୍ର ଦିଅ।" ଏହା କହି, ପୁଣି ରାଜା କହିଲେ: "ପ୍ରଭୁ, ଶେଷରେ ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପବିତ୍ର ଲୋକ ଦିଅ, ଯାହାକୁ ମୁନିଲୋକ କହନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଦୁଃଖ ନାହିଁ।" ଦେବତା କହିଲେ, "ତଥାସ୍ତୁ", ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ହେଲା ବତ୍ସପ୍ରି। ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା, ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ସମଗ୍ର ଭୂମିରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ରାଜା, ଏପରି ପୁତ୍ର ପାଇ ବିଷ୍ଣୁଦତ୍ତ ନାମକ ତେଜସ୍ବୀ ପୁତ୍ର ପାଇ, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ। ସେ ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ରେ ଉପବାସ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ସେ ସମୟରେ ଷ୍ଟୁତି ରଚନା କଲେ। ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ପଚାରିଲେ: "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ରାଜା କେମିତି ଷ୍ଟୁତି ରଚିଥିଲେ? ଏବଂ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରି କ’ଣ ଫଳ ପାଇଥିଲେ?" ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: "ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ରାଜା ମନ ଲଗାଇ ବଳବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି ରଚିଲେ।