ରାଜାଙ୍କୁ ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଲାପରେ, ସେ ଖୁସିରେ ପଚାରିଲେ—"ଏହି ଦେବତା କିପରି ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତି? ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, କେଉଁ ଉପାୟରେ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଅପସାରିତ ହୁଏ?" ତାହାପରେ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବରାତ୍ନ ଏହି ବ୍ରତର ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ। ସେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ଅପାର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ, ହେ ମହାମୁନି, ସେଇ ରାଜା ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ଚଢି ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଇ ବାହାରିଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେବକମାନେ କହିଲେ—"ଯିଏ ତପସ୍ୟା ନ କରିଛି, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ରାଜାଙ୍କ ତେଜରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ବାହାରିଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେବକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ କର୍ମ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନଥିଲା। ଏଭଳି ଭାବରେ ରାଜା ସତ୍ୟଲୋକର ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହି ଅମୃତ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ଲୋକରେ ସେ ମହାରାଜା ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞପତି ପ୍ରସନ୍ନ, ସେଉଁଠି କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ। ଏହି ଜନ୍ମରେ ଧନ, ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି—ଏସବୁ ବିଧିମତ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମରତ୍ୱ ମିଳେ। ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଲେ, ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣ ତାଙ୍କର ନିଜ ଧାମ ଦେଇଥାନ୍ତି—ଚତୁର୍ଭୁଜ, ପରମ ମୂଲ୍ୟବାନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପରି କେଶବ ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପେ ବେଦଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ମନ୍ଦରାଚଳକୁ ଧରିଥିଲେ, ସେପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ରୂପ କୂର୍ମକୁ ଦେଖ; ଏହି କୂର୍ମ ଅବତାର। ଯେପରି ପରମେଶ୍ୱର ବରାହ ରୂପେ ପୃଥିବୀକୁ ପାତାଳରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ସେପରି ତୃତୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ରୂପ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ—ଏହିପରି, ଫାଗୁଣ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ ରହି, ବିଧିମତ ହରିଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନରସିଂହଙ୍କ ପାଦ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଉରୁ, ବିଶ୍ୱଭୁଜଙ୍କ କଟି, ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ବାହୁ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ଶିତିକଣ୍ଠଙ୍କ ଗଳା, ପିଙ୍ଗକେଶଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଦାନବନାଶକଙ୍କ ଚକ୍ର, ଜଳମୟଙ୍କ ଶଂଖ—ଏହି ସବୁକୁ ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପୂଜାସ୍ଥଳରେ ଦୁଇଟି ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ଘଟ ରଖି, ତା'ପରେ ତାମ୍ରପାତ୍ରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନରସିଂହ ମୂର୍ତ୍ତି ବାଁସ କିମ୍ବା କାଠରେ ତିଆରି କରି ରଖିବା; ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ମଣିମାଳା ଘଟରେ ରଖି ପୂଜା କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି କଲେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ରାଜା ଯେଉଁ ଫଳ ପାଇଥିଲେ, ସେଥିରେ ଏବେ ମୁଁ କହିବି। କିମ୍ପୁରୁଷ ଦେଶରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏକ ମହାନ୍ ରାଜା ଥିଲେ—ତାଙ୍କ ନାମ ଭାରତ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବତ୍ସ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କର ଧନ-ହାତୀ ନେଇ ନେଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ ବଶିଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମରେ ବସିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ ବଶିଷ୍ଠ ମୁନି ପଚାରିଲେ—"ତୁମେ ଏହି ମହାଶ୍ରମରେ କିଏ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଛ?" ରାଜା କହିଲେ—"ମୋର ଧନ, ରାଜ୍ୟ ହରାଗଲା, ଶତ୍ରୁମାନେ ମୋର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛି, ଦୟାକରି ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।" ବଶିଷ୍ଠ ଏହି ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ନିୟମ ଦେଇଲେ, ରାଜା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଧିମତ କଲେ। ବ୍ରତ ସମାପ୍ତିରେ, ନରସିଂହ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଚକ୍ର ଦେଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ଶେଷରେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଶୁଭ, ପାପନାଶକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ତୁମକୁ କହିଲି, ଏହା ଶୁଣି ଚିନ୍ତାଭାବନା କରି ଇଚ୍ଛାମତ କର। ଏହିପରି, ଚୈତ୍ର ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ଧାରଣ କରି, ଉପବାସ ରହି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ବିଧିମତ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପାଦକୁ ବାମନ ଭାବେ, କଟିକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ, ଉଦର-ଉର-ଦେହକୁ ବାସୁଦେବ ଭାବେ ପୂଜିବା; ଗଳାକୁ ବିଶ୍ୱକୃତ, ମୁଣ୍ଡକୁ ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପ, ବାହୁକୁ ବିଶ୍ୱଜିତ ଭାବେ, ଶଂଖ-ଚକ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ନାମରେ ପୂଜିବା ନିୟମ। ଏପରି ନିତ୍ୟ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପୂଜି, ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦୁଇଟି ଘଟ ରଖିବା; ପୂର୍ବକଥିତ ପାତ୍ରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାମନ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଛୋଟ ରଖି, ଧଳା ଉପବୀତ ଦେଇ ଶୋଭିତ କରିବା; ପାଖରେ ଘଟ, ଛତା, ଚପ୍ପଲ, ମାଳା ଓ ଦଣ୍ଡ ରଖିବା; ଏହି ସମସ୍ତ ଉପଚାର ସହ ସକାଳେ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେଇ, "ବାମନ ରୂପୀ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ" ବୋଲି କହିବା; ମାସ ଓ ପୂଜାର ନାମ ଯୋଗ କରି ସବୁଠାରେ ଏହି ନିୟମ ପ୍ରଚଳିତ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ—ହର୍ୟଶ୍ୱ, ଭୂମିର ଏକଛତ୍ର ଶାସକ। ସେ ସନ୍ତାନ ନଥିବାରୁ ପୁଅ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ରାତି ଜାଗରଣ ସମୟରେ, ସ୍ୱୟଂ ହରି ଦ୍ୱିଜ ରୂପେ ପ୍ରଥମେ ଆସିଲେ। "ତୁମ ତପସ୍ୟାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ, ରାଜନ୍?"—ପଚାରିଲେ। ରାଜା କହିଲେ, "ମୋତେ ପୁଅ ଦରକାର।" ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ଏହି ବିଧିରେ କର।" ଏହା କହି ଭଗବାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ରାଜା ତୁରନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଏହି ପୂଜା କଲେ, ଗରିବ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ଗର୍ଗ ନାମକ ବିଦ୍ୱାନ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ। "ଯେପରି ଅନ୍ୟର ପୁଅ ନିଜ ପୁଅ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ, ଏହି ସତ୍ୟରେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁଅ ମିଳୁ," ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଏହିପରି ବିଧିରେ ଦାନ କଲେ, ତା'କୁ ପୁଅ ହେଲା—ତାଙ୍କ ନାମ କୁବଳଶ୍ୱ, ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ। ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା, ସନ୍ତାନହୀନ ପୁଅ, ଧନହୀନ ଧନ, ରାଜ୍ୟହୀନ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇଥାଏ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବିଷ୍ଣୁଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।