ଏହି ଉପଵାସ ଓ ପୂଜାର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ, ଏକ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଏକାଦଶୀ ରାତି ସାରା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରଥମେ, "ଓଁ କୂର୍ମାୟ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଚରଣ, "ନାରାୟଣାୟ" ମନ୍ତ୍ରରେ କଟି, "ସଙ୍କର୍ଷଣାୟ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଉଦର, "ବିଶୋକାୟ" ମନ୍ତ୍ରରେ କଣ୍ଠ, "ସୁବାହୁଃ" ମନ୍ତ୍ରରେ ବାହୁ, ଏବଂ "ଚକ୍ରଧର ମହାବାହୁଃ" ମନ୍ତ୍ରରେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ପରେ, ନିଜ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଘଟର ସାମ୍ନାରେ ମାଳା ଏବଂ ଧଳା ମୁଣ୍ଡିଆ ମାଳା ରେଖି ଶୌଭାୟମାନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ପୂର୍ବବତ୍ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁରେ କିମ୍ବା ସୁଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ ସୁନାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ସମୁଦ୍ର ସହିତ କୂର୍ମ ଆକୃତି ଏବଂ ଗଘନ ଭରି ଘିଅ ରଖି, ସେଠାରେ ରଖିବା ପରେ ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟ ଉପରେ ଥାପିବା ନିୟମ। ପରଦିନ ଏହିପରି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାକୁ ଉଚିତ୍। ପରେ ଦିନେ, ସମ୍ବଲ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ଉପହାର ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଏବଂ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିବା ଉଚିତ୍। କୂର୍ମ ରୂପରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ନିଜେ ଓ ପରିଚାରକ ମାନେ ମିଶି ଭୋଜନ କରିପାରିବେ। ଏହିପରି କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ଛାଡି ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପୁରାତନ ହରିଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ପାପ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଧନ୍ୟତା, ଧର୍ମ ରେ ନିଶ୍ଚିତ ସ୍ଥିତି ମିଳେ। ଏହିପରି ଭକ୍ତିରେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଜମା ହୋଇଥିବା ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ନାରାୟଣ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଦୁର୍ବାସା ଋଷି କହିଲେ—"ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ହେ ପୃଥିବୀଧର, ବରାହ ଉପବାସର ପ୍ରାଚୀନ ନିୟମ ଶୁଣ।" ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ଏକାଦଶୀ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଜଳଭରା ଘଟ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ "ଓଁ ବରାହାୟ", କଟିରେ "ମାଧବାୟ", ଉଦରରେ "କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାୟ", ଛାତିରେ "ବିଶ୍ୱରୂପ" ଏବଂ କଣ୍ଠରେ "ସର୍ବଜ୍ଞାୟ", ମୁଣ୍ଡରେ "ଭୂତଭୃତେ", ବାହୁରେ "ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନାୟ", ଚକ୍ରରେ "ଦିବ୍ୟାୟୁଧାୟ", ଶଂଖରେ "ଅମୃତୋଦ୍ଭବାୟ" ମନ୍ତ୍ର ପଢି ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ଏପରି ପୂଜା କରି, ସେଠାରେ ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ସୁନା, ଚାଁଦି କିମ୍ବା ତାମ୍ବାର ଏକ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାନ୍ୟ ଦାନା ଭରି, ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ସୁନାରେ ବରାହ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ମାଧବ, ମଧୁ ନାଶକ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଦାନା ଭରା ପାତ୍ର ଉପରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖି, ସୁନାରେ ତିଆରି ହରିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏହି ତାମ୍ବା ପାତ୍ରକୁ ଦୁଇଟି ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଫୁଲର ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରି ସେଠାରେ ଜାଗରଣ କରିବା, ହରିଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଧ୍ୟାନ କରିବା ନିୟମ ଅଟୁଟ। ଏହି ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଏକ ବେଦ ବେଦାଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶିଳ୍ପୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବିଶେଷ କରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବରାହ ରୂପ ହରି ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଜଳଘଟ ଦାନ କରିଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ମୁଁ କହୁଛି—ଏହି ଜନ୍ମରେ ଶ୍ରେୟ, ଧନ, ରୂପ, ତୃପ୍ତି ମିଳେ; ଗରିବ ଧନୀ ହୁଏ, ସନ୍ତାନହୀନ ସନ୍ତାନ ପାଏ, ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଶ୍ରେୟ ମିଳେ; ପରଲୋକରେ କ'ଣ ହୁଏ, ସେଥିରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ କଥା କୁହେଉଛି। ପୃଥିବୀରେ ବୀରଧନ୍ୱନ୍ ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ଏକଥର ସେ ମୃଗ ଶିକାର ପାଇଁ ଅଟବିକୁ ଗଲେ। ମୃଗ ମାରିବା ସମୟରେ ସେ ଅଜାଣି ଋଷିମଣିମାନଙ୍କ ଅଟବିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ତାଁଠାରେ ମୃଗ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ। ସେଠାରେ ସଂବର୍ତ୍ତଙ୍କ ପଞ୍ଚାଶି ଭାଇ, ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ଲିନ୍, ମୃଗ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତେବେ ସତ୍ୟତପ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଦେଖି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଏମିତି କାହିଁକି ମୃଗ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ? ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ।" ତା'ପରେ ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ—ଏକଥର ସେମାନେ ଅଟବିକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ମାଆ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ମୃଗ ଛାନା ଦେଖି, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଗୋଟିଏ କରି ଉଠାଇ ନେଲେ, ଏବଂ ତାହା ଧରି ରଖିବାକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ସେମାନେ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ମୃଗ ହତ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—"ହେ ମୁନି, ଆମେ ଅଜାଣି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପଞ୍ଚଟି ମୃଗ ମାରିଦେଲୁ। ଏହା ଅଜାଣି ହେବାରୁ, ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତୁ।" ସଂବର୍ତ୍ତ କହିଲେ—"ମୋର ପିତା ଦୟାହୀନ ଥିଲେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏମିତି। ତୁମେ ମୋର ପୁଅ ହୋଇ, ପାପ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଛ।" "ଏବେ ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ନିୟମରେ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଅଟବିରେ ବାସ କର; ପରେ ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବ।" ଏପରି ଉପଦେଶ ମିଳି, ସେମାନେ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଅଟବିକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପରମବ୍ରହ୍ମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାରେ ଲିନ ହେଲେ। ଏହିପରି ଏକ ବର୍ଷ କଟିଗଲା। ସେଇ ସମୟରେ ରାଜା ବୀରଧନ୍ୱନ୍ ସେଠାକୁ ଆସି, ମୃଗ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ସେମାନେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ମୃଗ ଭାବି ତୀର ମାରିଦେଲେ।