ମହାପୁଣ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶବ୍ଦ ଉପବାସ ହେଉଛି—ନିରବତା, ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପାଠ, ଏବଂ ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା। ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଉ ଏକ ଚମତ୍କାର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଘୋର ତପସ୍ଵୀ ଋଷି ଆରୁଣି ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ସେ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ଅଟୁଟ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ଓ ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ ହେଲେ। ସେ ଦେବିକା ନଦୀର ଶୋଭାମୟ କୂଳରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ସେ ବଡ଼ ନଦୀକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ସମୟରେ, ଏକ ଭୟାନକ ଆକୃତିର ଶିକାରୀ, ହାତରେ ବଡ଼ ଧନୁଷ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେହି ଶିକାରୀ ଆସି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଚର୍ମବସ୍ତ୍ର ନେବା ଲୋଭରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିବା ଭୟ ଦଳି ଦେଲା ଓ ସେ ଭୟାନ୍ୱିତ ହେଇ ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରି ଉଭୟ ହସ୍ତ ଉଠାଇ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭିତରେ ହରିଙ୍କ ଅନୁଭବ ହେଇ, ଶିକାରୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଧନୁଷ ବାଣ ପକେଇ ଦେଲା ଓ କହିଲା—"ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆଗରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋର ମନ ଅନ୍ୟତ୍ର ଚାଲିଗଲା।" "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କର ନାରୀମାନେ, ଏବଂ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କୁ ମାରିଛି। ମୋ ପରି ନରକୀୟ ଚିନ୍ତା ଅପରାଧୀ ଆଉ କେହି ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ନିକଟରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅ, ମୋତେ ଦୟା କର।" ଏପରି ଅନୁରୋଧ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଓ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ଶିକାରୀ ଧର୍ମ ପ୍ରାପ୍ତିର ଇଚ୍ଛାରେ ସେଠାରେ ରହିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ନାନ କରି ଗଛ ତଳେ ବସିଲେ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ଏକ ଭୁକା ମହାସିଂହ ନଦୀକୁ ଆସି, ଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା। ଯେତେବେଳେ ସିଂହ ଜଳରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମାରିଦେଲା ଓ ସିଂହର ଜୀବନ ଶେଷ ହେଲା। ସିଂହ ଦେହରୁ ଏକ ପୁରୁଷ ଉଠିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ରହି, ଏହି ଅଶାନ୍ତ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ କହିଲେ—"ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" ସେହି ମନ୍ତ୍ର ସିଂହର ଗଳାରେ ଅଟକି ଥିଲା, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣି ମାତ୍ରେ ସିଂହ ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ ଶୁଭ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ—"ମୁଁ ଏବେ ସେଉଁଠି ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶାଶ୍ୱତ ବିଷ୍ଣୁ ବସନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ଦୟାରୁ ମୁଁ ପାପ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଛି।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ—"ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କିଏ?" ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମୁଁ ଦୀର୍ଘବାହୁ ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଥିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ଓ ବେଦ ଜାଣିଥିଲି।" "ମୁଁ ଶୁଭ ଅଶୁଭ ଜାଣିଥିଲି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନେଇ ମୋର କୌଣସି ଲାଭ ନଥିଲା। ଏପରି କହିବା ସମୟରେ, କ୍ରୋଧିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଲେ—'ତୁମେ ଭୟାନକ ସିଂହ ହେବା।'" "ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିବାରୁ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ତୁମେ ଭ୍ରମିତ ହେବା। ଏହା କେଶବଙ୍କ ଇଚ୍ଛା।" ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏପରି ଶାପ ଦେଲେ। "ତାପରେ ସେମାନେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୋପାଇଁ ଦୟା କଲେ—'ଛଅଟି ଭୋଜନ ସମୟରେ ଯେ କେହି ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଆସିବ, ସେ ତୁମ ଆହାର ହେବା।'" "ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ବାଣ ଘାତରେ ତୁମ ଗଳାରେ ଜୀବନ ଅଟକି ରହିବ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୁଖରୁ 'ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବ, ତେବେ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଅନ୍ୟର ମୁଖରୁ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କ୍ରୋଧ ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ଫଳଦାୟକ।" "ଯେ କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି 'ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' କହି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଏ।" "ଏହା ସତ୍ୟ, ପୁନଃପୁନଃ ସତ୍ୟ—ମୁଁ ହାତ ଉଠାଇ କହୁଁଛି: ଚଳିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବତା, ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱର ଅବିଚଳ।" ଏହିପରି କଥା କହି, ଦୋଷମୁକ୍ତ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏଠିରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ, ଏବଂ ଶିକାରୀକୁ କହିଲେ—"ତୁମେ ମୋତେ ସିଂହରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା, ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ମନେ ଚାହିଁଥିବା ବର ମାଗ।" ଶିକାରୀ କହିଲେ—"ମୋ ପାଇଁ ଏହି ବର ଯଥେଷ୍ଟ—ତୁମେ ମୋ ସହ କଥା କରିଛ। ଆଉ କୌଣସି ବର ଦରକାର ନାହିଁ, ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅ।" ଋଷି କହିଲେ—"ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଅନେକ ପାପ କରି, ଭୟାନକ ଆକୃତିରେ ମୋ ନିକଟରେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଆସିଥିଲ। ଏବେ ଦେବିକାରେ ସ୍ନାନ, ମୋ ଦର୍ଶନ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ନାମ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମ ଶରୀର ପବିତ୍ର।" "ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ବର ଗ୍ରହଣ କର—ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାହଁ, ତପସ୍ୟା କର।" ଶିକାରୀ ପଚାରିଲେ—"ଏହି ବିଷ୍ଣୁ, ନାରାୟଣ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମାନବ କିପରି ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ? ଏହି ବର ଦିଅ।" ଋଷି କହିଲେ—"ଯେ କେହି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ସାଧାରଣ ବ୍ରତ ଧରେ, ସେ ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପରମପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।" "ଏହି ଜାଣି, ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର—ସମୂହ ରୁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଅନି, କେଉଁଠି ମିଥ୍ୟା କଥା କହନି।" "ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛି। ଏଠି ତପସ୍ୟା କର, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାହଁ।" ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦାତା ହେଲେ; ଶିକାରୀ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବାକୁ ଜାଣି, ମୁନି ଚୁପ୍ଚାପ ଚଲିଗଲେ। ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ସେ ଉତ୍ତମ ଶିକାରୀ ଶୁଭ ମାର୍ଗ ଗ୍ରହଣ କରି, ନିରାହାର ତପସ୍ୟା କରି, ଚିତ୍ତରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ।