ଏକ ସମୟରେ, ଏକ ରାଜାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀ ବରାହ ଦେବ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିନ, ଯିଏ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ସମୟ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ; ଏହା ମୋର ସ୍ୱଭାବିକ ଜନ୍ମ, ଯାହା ତୁମେ ମୋତେ ପଚାରିଛ। ଏହିପରି, ମୁଁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପାଇଛି; ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା, ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ।” ତଵେ ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ନାରାୟଣ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମା—ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ କି ନୁହେଁ?” ବରାହ ଦେବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ, ନରସିଂହ, ବାମନ, ରାମ, ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧ, କଲ୍କି—ଏହି ଦଶ ଅବତାର ତାଙ୍କର। ଏହି ଅବତାରଗୁଡିକ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶିଁପିର ଦଳ ଭଳି ଅନୁକ୍ରମ। ତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିପାରିନାହାନ୍ତି; ସେମାନେ ଆମ ପରି ରୂପଗୁଡିକୁ ଧାରଣ କରି ଶକ୍ତି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରୂପ ଏବଂ ରଜ ତମ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ସ୍ଥାପନା ଓ ଚଳନ କରନ୍ତି। ତୁମେ, ମହାପାହାଡ଼ଧାରୀ, ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପ୍ରଥମ ରୂପ; ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ଜଳ, ତୃତୀୟ ଅଗ୍ନି। ଚତୁର୍ଥ ରୂପ ବାୟୁ, ପଞ୍ଚମ ଖାଲି; ଏହି ରୂପଗୁଡିକ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ମୋର ବୁଝିବା ଅଟୁଟ ଭାବ। ଏହିପରି, ତିନି ରୂପ ଓ ଏହି ଆଠ ରୂପ ତାଙ୍କର। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ନାରାୟଣ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ; ଏହି କଥା ତୁମକୁ କୁହିଲି, ଦେବୀ—ଏପରି ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?” ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ପଚାରିଲେ, “ନାରଦଙ୍କ ଉପଦେଶ ପରେ, ରାଜା ପ୍ରିୟବ୍ରତ କଣ କଲେ? ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ।” ବରାହ ଦେବ କହିଲେ, “ପ୍ରିୟବ୍ରତ ତୁମକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ସେଗୁଡିକ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେକୁ ଦେଲେ; ନାରଦଙ୍କ କଥାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ସେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ନାରାୟଣ-ପ୍ରକାଶିତ ବ୍ରହ୍ମ ଜପ କରି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ।” “ଏବେ, ମୋତେ ଶୁଣ, ଶୋଭାମୟୀ, ପ୍ରାଚୀନ ଦିନର ଏକ ଅନ୍ୟ ଉପାସନାର ଘଟଣା। ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଅଶ୍ୱଶିରା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ଅନେକ ଦାନ ଦେଲେ। ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ରାଜା ଆସନରେ ବସିଥିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଯୋଗୀ କପିଳ ଓ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ରାଜା ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଆସିଲେ। ରାଜା ଉତ୍ସାହରେ ତୁରନ୍ତ ଉଠି, ଉପଚାର କରିଲେ। ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ରାଜା ଏହି ଦୁଇ ଯୋଗୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ‘ପ୍ରଶସ୍ତ ପୁରୁଷମାନେ, ମୁଁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବି: କିପରି ହରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ?’” ସାଧୁମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ରାଜା, ଯେଉଁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ତୁମେ ଗୁରୁ ବୋଲି କୁହୁଛ, ଆମେ ଦୁଇଜଣ ନାରାୟଣ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଛୁ।” ରାଜା ଅଶ୍ୱଶିରା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭରା ଚିହ୍ନ କଲେ, “ତମେ ଦୁଇଜଣ ତପସ୍ୱୀ, ପବିତ୍ର ଓ ପାପମୁକ୍ତ; କିପରି ନାରାୟଣ ଦାବି କରୁଛ? ଏହି କଥା ଅତି ଅଜବ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଗରୁଡ଼ରେ ବସିଥିବା, ସେ ମହାଦେବ—ପୃଥିବୀରେ କିଏ ସେମାନଙ୍କ ସମାନ?” ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇଜଣ ହାସି କହିଲେ, “ବିଷ୍ଣୁକୁ ଦେଖ, ରାଜା।” ଏହା କହି, କପିଳ ନିଜେ ବିଷ୍ଣୁ ହେଲେ, ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାଜସଭାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚିତ୍କାର ହେଲା—ଏକାଳେ ନାରାୟଣ ଗରୁଡ଼ରେ ବସିଛନ୍ତି। ରାଜା ନମ୍ରତାରେ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ସାଧୁମାନେ, ଶାନ୍ତ ହୁଅ; ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ପରିଚିତ ରୂପ ନୁହେଁ। ଯାହାଙ୍କର ନାଭି ଲୋଟସରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ବ୍ରହ୍ମାରୁ ରୁଦ୍ର, ସେହି ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ।” ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସାଧୁମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ଯୋଗ, ବିଶେଷ ଯୋଗମାୟା କଲେ। କପିଳ ପଦ୍ମନାଭ ହେଲେ, ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ପ୍ରଜାପତି ହେଲେ; ପଦ୍ମରେ ବସି, ତାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଶିଶୁ ଦେଖାଗଲା। ରାଜା ଏକ ଲାଲ ଆଖି, ଦୀପ୍ତିମାନ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଦେଖିଲେ; ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମାୟାରେ ବିଶ୍ୱପତି ଏପରି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି। ହରି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଏପରି ଅଟୁଟ, ରାଜା କହିଲେ। ଏହାପରେ, ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶେଷ ହେବା ସମୟ, ସଭାରେ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ—ମାଛି, ଖଟା, ଜୁ, ମହୁ, ପକ୍ଷୀ, ସାପ—ଦେଖାଗଲା। ଘୋଡ଼ା, ଗାଁଠି, ହାତୀ, ସିଂହ, ବାଘ, ଶ୍ୟାଳ, ହରିଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ଏବଂ ଘରୋଇ ଓ ଜଙ୍ଗଲି ଜନ୍ତୁ ମିଳି, ରାଜସଭାରେ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖାଗଲା। ଏହି ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ; ଏହା କାହାର ମହିମା ଭାବି, ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଓ କପିଳଙ୍କ ଉଚ୍ଚତମ ବୁଦ୍ଧିକୁ ବୁଝିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ଅଶ୍ୱଶିରା ନମ୍ରତାରେ ହାତ ଜୋଡି, ସେମାନେକୁ ପଚାରିଲେ, “ଏହା କ’ଣ, ଦ୍ୱିଜମାନେ?” ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇଜଣ କହିଲେ, “ତୁମେ ପଚାରିଛ, ରାଜା, କିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଉପାସନା କରିବା ଏବଂ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିବା; ତେଣୁ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ତୁମକୁ ଦେଖାଗଲା, ମହାରାଜ। ଏହି ହେଉଛି ସର୍ବଜ୍ଞତାର ଗୁଣ, ରାଜା, ଯାହା ତୁମେ ଦେଖିଲ; ଏହି ଦେବ ନାରାୟଣ ସର୍ବଜ୍ଞ, ଚାହେଁ ଯେଉଁ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ, ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବରେ, ଅନ୍ୟ କୋଣସି ସ୍ଥାନରେ ରହିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପାଇପାରିବା; ତାଙ୍କର କଥା ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ। କିନ୍ତୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ବିଶ୍ୱପତି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ବସନ୍ତି; ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଦେହରେ ଦେଖାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ବନ୍ଧି ନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ, ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରୂପ ତୁମକୁ ଦେଖାଗଲା, ରାଜା; ଯେଉଁପରି ତୁମେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖ, ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ତୁମ ଦେହରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ରାଜା।