ଏକ ସମୟରେ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବ, ଅଦିମ ଶରୀରକୁ ବାରମ୍ବାର କମ୍ପିତ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଫଳରେ ତାଙ୍କର ଦେହର କେଶ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ଜଳ ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକାରର ଭିନୟକ, ହାତୀମୁହଁ ଥିବା, ଗାଢ଼ ମେଘ କିମ୍ବା ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିବା, ଉପରକୁ ଉଠିଆସିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଭୟଭିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଅସ୍ଥିର ହେଲା। ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—“ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କି? ଏକା ହୋଇ ଏତେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ଯାହା ପୂର୍ବେ କେହି ଦେଖିନାହାନ୍ତି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କି? କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ହେଉଛି—ଏହି ଦେବତା କେଉଁଠୁ ଆସିଛି?” ଏପରି ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତା କରିଥିବା ବେଳେ, ଭିନୟକମାନେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ। ତାପରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଆକାଶରେ କହିଲେ—“ଓ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ଦେବମହେଶ୍ବର, ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବ, ଅଦ୍ଭୁତ ଶରୀରଧାରୀ, ତୁମେ ଦୟା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ। ଶିବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ବାଧାକାରୀ ନିର୍ମାତାମାନେକୁ ଦମନ କରିଛନ୍ତି।” ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ—“ଓ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର ମୁହଁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏହି ଭିନୟକ ମୁଖ୍ୟ ହେବେ, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ସାଥୀ ହେବେ। ତୁମେ ତୁମର ଅନୁଗ୍ରହରେ ଚାରି ରୂପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶରେ ବିଚରିବା; ଏହି ବିଶାଳ ଆକାଶ ତୁମେ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ନିର୍ମାଣ କରିଛ, କେହି ତୁମପରି ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବ ଭାବରେ ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବର ଦେବାକୁ ଦୟା କର।" ବ୍ରହ୍ମା ଏପରି କହି ବିଦାୟ ନେଲେ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଦେବ ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ଭିନୟକ, ବାଧା ଦୂର କରିବା, ହାତୀମୁହଁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଗଣେଶ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଭବଙ୍କ ପୁଅ; ଏହି କ୍ରୂର ଦୃଷ୍ଟି ଭିନୟକମାନେ ତୁମର ସାଥୀ ହେବେ, ତାଙ୍କର ଶରୀର ଶୁଷ୍କ ହୋମ ଖାଇ ବଢ଼ିଛି, କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ଦେଇଥିବା। ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟ ମହା କାର୍ଯ୍ୟରେ, ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ପୂଜିତ ହେବା; ଏହା ନ ହେଲେ, କାର୍ଯ୍ୟର ସଫଳତା ନଷ୍ଟ ହେବ।" ଏପରି ଶ୍ରୀମହେଶ୍ବରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହିବା ପରେ, ଦେବମାନେ ସହ ଭିନୟକଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ିର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିଲେ; ତାପରେ ସେ ଭିନୟକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଗଣପତି ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବା ଦେଖି, ଶୁଦ୍ଧ ଦେବମାନେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ— “ନମସ୍କାର ହାତୀମୁହଁ ଧାରୀ! ନମସ୍କାର ଗଣପତି! ଓ ଭିନୟକ, ନମସ୍କାର! ନମସ୍କାର ଦୃଢ଼ ପ୍ରତାପଶାଳୀ! ନମସ୍କାର ବାଧା ଦୂର କରିବା! ନମସ୍କାର ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା କମ୍ବଳ ପରିବା! ନମସ୍କାର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ନମସ୍କାର ଉଭ୍ୟ ପେଟ ଧାରୀ!” ଦେବମାନେ ଏପରି ପୂଜା କରିଲେ, ଗଣପତି ସଦା ବାଧା ଦୂର କରିବେ। ଏଭଳି ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ପ୍ରାପ୍ତ ଅଭିଷିକ୍ତ ଗଣପତି, ରୁଦ୍ର ଓ ସୋମଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ଘଟିଥିଲା, ଏହି ଦିନ ଗଣପତିଙ୍କ ଦିନ ଭାବେ ଅତି ସ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ସହିତ ତିଳ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ଓ ଏହି ଦିନରେ ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେବତା ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ଏହି ଉପରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ବାଧା କିମ୍ବା ପାପ ଉପସ୍ଥିତ ହେବ ନାହିଁ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ପୃଥିବୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ଓ ଦେବତା, ତୁମର ଶରୀର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପମାନେ କିପରି ଶରୀର ଧାରଣ କରିଲେ? ଏହି ରହସ୍ୟ କଣ?” ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—“ଗଣପତିଙ୍କ ଉତ୍ପତି ଶୁଣି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଏକ ମୂନିଙ୍କୁ କୌମଳ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—‘ମହାନ ମୁନି, ସର୍ପମାନେ ଗରୁଡ଼ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲେ, କିପରି ଶରୀର ଧାରଣ କରିଲେ? କିପରି ତାଙ୍କର ଚାଳ ଚୁକ୍ରିଆ ହେଲା?’” ମହାତପସ୍ୱୀ କହିଲେ—“ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବେଳେ, ମାରିଚି ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ମନରେ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ କଶ୍ୟପ। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଡକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା କଦ୍ରୁ, ଶୁଭ୍ ହସ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ମାରିଚି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନେ—ଅନନ୍ତ, ବାସୁକି, କମ୍ବଳ, କର୍କୋଟକ, ପଦ୍ମ, ମହାପଦ୍ମ, ଶଂଖ, ଅଜୟ କୁଳିକ—ଏମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଅନୁସୃତି। ଏମାନଙ୍କ ଜନ୍ମରୁ ବିଶ୍ୱ ଭରିଗଲା; ଚୁକ୍ରିଆ, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ବିଷ ମୁଖ, ମାନବ ଦେଖି କାମି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଇଥିଲେ। ଯେପରି ଶବ୍ଦ ସଂସ୍ପର୍ଶକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଏହିପରି ମାନବମାନେ ଦିନକୁ ଦିନ ଭୟଙ୍କର ବିନାଶରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ବିନାଶ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଚାରିପାଖରୁ ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶରଣାଗତ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଦେବମାନେ ଅଦିପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି କହିଲେ—“ଓ ଦେବତା, ଦେବମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତି, ପ୍ରଭୁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଆମେ ରକ୍ଷା କର। ମହାବଳୀ, ସର୍ପମାନେ ଦିନକୁ ଦିନ ମାନବ କିମ୍ବା ପଶୁ ଦେଖି ଭସ୍ମ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଦେବତା, ତୁମେ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ, ଏବେ ସର୍ପମାନେ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି; ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣି, ଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ମହାମନା।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ମାନେ ରକ୍ଷା କରିବି; ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଯାଅ, ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।” ଏପରି କହି, ଅଦୂର୍ବା ରୂପୀ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ପଠାଇଲେ; ସେମାନେ ମହା ଆନନ୍ଦରେ ନମସ୍କାର କରି ଚାଲିଗଲେ।