ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କର ରାଜା ହିମାଳୟ, ତାଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ମୁହଁରେ ଆନନ୍ଦ ଝଲମଲାଉଥିବା ତାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୀଳ କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଏଇ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—"ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, କାରଣ ରୁଦ୍ର ନିଜେ ମୋର ଜାମାତା ହେବେ। ମୁଁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବଂଶବିସ୍ତାର ପାଇବି, ଏବଂ ତୁମେ ମୋତେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ।" "ତୁମେ ଏକ କ୍ଷଣ ଅପେକ୍ଷା କର।"—ଏମିତି କହି ହିମାଳୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ହିମାଳୟ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ—"ହେ ଦେବମାନେ, ଏହି କନ୍ୟା ମୋର; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବି। ଆପଣମାନେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।" ବ୍ରହ୍ମା ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ—"ଯାଅ, ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ।" ଏହିପରି ବିଶ୍ୱର ପିତାମହ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଏପରେ ହିମାଳୟ ତାଙ୍କ ଗୃହକୁ ତୁରନ୍ତ ଫେରି ଦେବତା, ଋଷି, ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେ ତୁମ୍ବୁରୁ, ନାରଦ, ହାହା, ହୂହୂ, କିନ୍ନର, ଅସୁର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଁକୁ ମଧ୍ୟ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ପାହାଡ଼ ଖଣ୍ଡ, ଗଛ ଓ ଔଷଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେହଧାରଣ କରି, ହିମାବତୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବିବାହ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ପୃଥିବୀ ହେଉଥିଲା ବିବାହ ମଣ୍ଡପ, ସାତଟି ସମୁଦ୍ର ହେଉଥିଲେ କଳଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ, ଚନ୍ଦ୍ର ଉପସ୍ଥିତ, ଏବଂ ନଦୀମାନେ ବିବାହ ପାଇଁ ଜଳ ଆଣିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ବିବାହ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଯିବା ପରେ, ହିମାଳୟ ମନ୍ଦରାଚଳକୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ। ମନ୍ଦରା ଘୋଷଣା କରିବା ସହିତ, ଶିଘ୍ର ଶିଵ ଆସି, ବିଧିମାନ୍ୟ ରୀତିରେ, ସୋମଙ୍କୁ ସାକ୍ଷୀ କରି ପାର୍ବତୀଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ। ଏହି ମହାଉତ୍ସବରେ, ପାହାଡ଼ ଓ ନାରଦ ଗାଇଲେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗଛମାନେ ଅନେକ ଶୁଭ୍ର ଫୁଲ ବିଖେରିଲେ, ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଏହି ବିବାହରେ, ପ୍ରବାହମାନ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଲୀନ ହୋଇ, କନ୍ୟାକୁ କହିଲେ—"ଓ କନ୍ୟେ, ତୁମେ ବିଶ୍ୱରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ ହେଉ, ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷମାନେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ବିବାହିତା ହେଉନ୍ତୁ।" ଏହିପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ, ଉମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ। ହିମାଳୟ, ନିଜ ଜାମାତା ସୋମଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ସହିତ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବ, ଅନେକ ଅସୁର ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର, ଅଳଙ୍କାର, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ। ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ଶାନ୍ତ ହୃଦୟରେ, ମହାତ୍ମା ହିମାଳୟ ନିଜ ଶୁଭ୍ରମୁଖୀ କନ୍ୟା ଉମାଙ୍କୁ ଦେବତାମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଵଙ୍କୁ ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ଯଜ୍ଞରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ। "ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜନ୍, ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ପବିତ୍ର ବଂଶପରମ୍ପରା, ଯାହାକୁ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି। ଅତ୍ମଭୂ ଦକ୍ଷ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଗୌରୀଙ୍କ ବିବାହର ତ୍ରିପୁଟି ଜନ୍ମ ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏଠାରେ କହିଛି।" ଶ୍ରୀବରାହ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ଏହି କାରଣରୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୌରୀ ନାମକ ତିନିଠାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ତାହା ମୁଁ କହିଛି, ଯେଉଁବେଳେ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀ ନିଜ ମନକୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ।" "ଗୌରୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିବାହ କିପରି ହେଲା, ଏହା ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି।" "ଗୌରୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୃତୀୟ ତିଥିରେ ହୋଇଥିଲା; ସେ ଦିନ ଲୁଣ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଏହି ଉପବାସ କରିବେ, ସେ ଶୁଭ ଲାଭ କରିବେ।" "ଯେଉଁ ଅସୁଭାଗ୍ୟଶାଳି ନାରୀ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସୁଭାଗ୍ୟଶାଳି ପୁରୁଷ ଏହି କଥା ଶୁଣିବେ, ସେ ତୃତୀୟ ତିଥିରେ ଲୁଣ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।" "ଏହିପରି କଲେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା, ଶୁଭ, ଧନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ରୂପ ଓ ପୋଷ୍ୟତ୍ୱ ଲାଭ ହୁଏ।" ଏବେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ମହାନ, ଗଣପତି ଗଣେଶ କିପରି ଦେହଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଏହି ମୋ ଦୌତ୍ୟକୁ ଦୂର କର।" ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀ କହିଲେ—"ପୂର୍ବକାଳରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତପସ୍ୟାଶୀଳ ଋଷିମାନେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ସେସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା।" "ଯେପରି ଧର୍ମମାର୍ଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ, ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଅଡ଼ଚଣ ଆସେ।" "ତେଣୁ ଦେବତାମାନେ ପିତୃମାନେ ସହିତ, ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କଲେ ଓ ସେଇ ଇଚ୍ଛାକୁ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି କଲେ।" "ସେବେଳେ ସେମାନେ ଭାବିଲେ—'ଆମେ ଏହି କାମ ପାଇଁ ମହାମନା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍।'" "ଏପରି ଭାବି ସେମାନେ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଗୁରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଯାଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ—" "‘ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ମହାଦେବ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ତୁମେ ଧର୍ମହୀନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କର।’" "ଏପରି ଦେବମାନେ କହିବା ସହିତ, ଭବ ଆନନ୍ଦରେ ଉମାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ନଜରେ ଦେଖିଲେ।" "ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ଶିଵ ଉମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏହି ଚିନ୍ତା କଲେ—'ଆକାଶରେ ଆକାର କିପରି ଦେଖାଯାଏ?'" "ପୃଥିବୀରେ ଆକାର ଅଛି, ଜଳରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଆକାଶରେ କିପରି ନାହିଁ?' ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଭଗବାନ୍ ହସିଲେ।" "ଉମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଖି, ଶମ୍ଭୁ ଆକାଶରେ ଦେଖିଥିବା ଆକାର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂର୍ବକଥା ମନେ ପକାଇଲେ—‘ଦେହ ଦେହଧାରୀଙ୍କର ଅଟୁଟ ଅଂଶ।’" "ଏହି ଚାରିଟି କାରଣ—ଶିଵଙ୍କ ହସ, ପୂର୍ବ କଥା, ଦେଖିବା, ଏବଂ ଚତୁର୍ଭୂତ ଉପାଦାନ (ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ)—ଏହି ଚାରିଟିରୁ, ଶିଵଙ୍କ ହସରୁ, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରୂଦ୍ର ସଦୃଶ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ଧିକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା ଏକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।" "ସେ ଜନ୍ମ ନେବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ତେଜ, ରୂପ ଓ ଶୋଭା ଦେଖି ଦେବୀମାନେ ଅଚମ୍ଭିତ ହେଲେ।" "ଉମା ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।