वराहपुराणम्

संवत्सरं तु यस्तत्र स्नास्यंस्तु नियतेन्द्रियः

जो मनुष्य तिथे वर्षभर इंद्रियसंयम ठेवून स्नान करतो—

तत्र गोरक्षकं नाम गोवृषः पदविक्षतम्

—तेथे गोरक्षक नावाचे स्थान आहे, जिथे बैलाच्या पावलांचे चिन्ह आहे.

गौर्यास्तु शिखरं तत्र गच्छेत्सिद्धनिषेवितम्

तेथे सिद्धांनी वावरलेले गौरीचे शिखर आहे, तिथे जावे.

लोकमाता भगवती लोकरक्षार्थमुद्यता

संपूर्ण जगाची माता, भगवती, सर्व प्राण्यांच्या रक्षणासाठी सदैव सज्ज आहे.

त्यजते पतितुं तस्या अधस्ताद्वाग्मतीतटे

ती त्या ठिकाणी, वागमतीच्या काठी, खाली उतरायला सज्ज आहे.

स्तनकुण्डे उमायास्तु यः स्नायात्खलु मानवः 215.

जो मनुष्य उमाच्या स्तनासारख्या कुंडात स्नान करतो—

तीर्थं पंचनदं प्राप्य पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम्

—पवित्र पंचनद या तीर्थात पोहोचून, जे ब्रह्मर्षींनी पूजले आहे—

नकुलोहेन मतिमान्स्नापयेत्प्रयतात्मवान्

—तो शुद्ध मनाने, नकुलोह या धातूने स्नान करावा.

तस्यैवोत्तरतस्तीर्थमपरं सिद्धसेवितम्

त्याच्या उत्तरेला आणखी एक सिद्धांनी पूजलेले तीर्थ आहे.

संवत्सरं यस्तु पूर्णं तत्र स्नायान्नरः सदा

जो मनुष्य तिथे पूर्ण एक वर्ष नेहमी स्नान करतो—

देव्याः शिखरवासिन्या ज्ञेयं पूर्वोत्तरेण वै

—शिखरावर वास करणारी देवी पूर्वोत्तर दिशेला आहे, असे समजावे.

तीर्थं ब्रह्मोदयं नाम पुण्यं पापप्रणाशनम्

तेथे ब्रह्मोदय नावाचे पवित्र तीर्थ आहे, जे पापांचा नाश करणारे आहे.

मृत्युलोकं न पश्येत्स कृच्छ्रेषु च न सीदति

तो मृत्युलोक पाहत नाही आणि कोणत्याही संकटात पडत नाही.

तत्र स्नात्वा भवेत्तोये रूपवानुत्तमद्युतिः

तेथे पाण्यात स्नान केल्यावर माणूस सुंदर आणि तेजस्वी होतो.

तत्र सन्ध्यामुपास्याथ द्विजो मुच्येत किल्विषात्

तेथे संध्याकाळची पूजा केल्यावर द्विज पापांपासून मुक्त होतो.

अहोरात्रं वसेद्यस्तु रुद्रजापो द्विजः शुचिः 215.

जो शुद्ध द्विज तेथे एक दिवस-रात्र राहून रुद्रजप करतो,

तारितं च कुलं तेन सर्वं भवति साधुना

त्याच्यामुळे त्याचं सगळं कुटुंब तारले जातं आणि सर्वजण सन्मार्गी होतात.

यत्र यत्र च वाग्मत्यां स्नाति वै मानवोत्तमः

कोणताही उत्तम पुरुष वागमती नदीत जिथे जिथे स्नान करतो,

तिर्यग्योनिं न गच्छेत्तु समृद्धे जायते कुले

तो नीच योनीत जन्म घेत नाही; तो संपन्न कुटुंबात जन्मतो.

धीमान्गच्छेत्तु विधिना कामक्रोधविवर्जितः

शहाणा माणूस इच्छाशक्ती आणि राग सोडून, योग्य पद्धतीने तिथे जावं.

स्नानस्य तद्दशगुणं भवेदत्र न संशयः

तेथे स्नान केल्याचं पुण्य दहा पट जास्त मिळतं; याबद्दल काहीच शंका नाही.

तदक्षयं भवेद्दातुर्दानपुण्यफलं महत्

तेथे दिलेल्या दानाचं पुण्य कधीही संपत नाही; दाता मोठं पुण्य मिळवतो.

वरिष्ठं क्षेत्रमेतस्मान्नान्यदेव हि विद्यते

या क्षेत्रापेक्षा श्रेष्ठ पुण्यस्थान दुसरं कुठेच नाही; खरंच, दुसरं काहीच ज्ञात नाही.

यत्र यत्र मया देवाश्चरता मृगरूपिणा

मी जिथे जिथे मृगरूप धारण करून देवांमध्ये फिरलो,

तत्र तत्राभवत्सर्वं पुण्यक्षेत्रं च सर्वशः 215.

तेथे प्रत्येक ठिकाणी सगळं पवित्र क्षेत्र बनलं, पूर्णपणे पुण्यवान झालं.

गोकर्णेश्वर इत्येतत्पृथिव्यां ख्यातिमेष्यति

हे पृथ्वीवर 'गोकर्णेश्वर' या नावाने प्रसिद्ध होईल.

अदृश्य एव विबुधैः प्रययावुत्तरां दिशम्

तो देवांना न दिसता उत्तरेकडे निघून गेला.

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे भगवद्गोकर्णेश्वरमाहात्म्ये जलेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नाम पंचदशाधिकद्विशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील भगवत्‌शास्त्र, भगवद्गोकर्णेश्वर महात्म्य, जलेश्वर महात्म्याचे वर्णन असलेला दोनशे पंधरावा अध्याय इथे संपतो.

; अथ गोकर्णशृंगेश्वरादिमाहात्म्यम् तस्मात्स्थानादपक्रान्ते त्र्यम्बके मृगरूपिणि

आता गोकर्ण, श्रृंगेेश्वर आणि इतर क्षेत्रांची महती सांगतो. त्या त्र्यंबक नावाच्या ठिकाणाहून मृगरूप धारण केलेला देव निघून गेला,