वराहपुराणम्

स्वर्लोकं ब्रह्मलोकं च नागलोकं च सर्वशः

ते स्वर्गलोक, ब्रह्मलोक आणि नागलोक या सर्व लोकांत शोधू लागले.

खिन्नाः क्लिष्टाश्च सुभृशं न पुनस्तत्पदं विदुः

शोधता शोधता ते फार थकले आणि खूपच त्रस्त झाले, पण त्यांना ते स्थान पुन्हा सापडले नाही.

सशैलकाननोपेतां मार्गयद्भिर्हि तं सुरम्

त्या देवतेचा शोध घेताना त्यांनी पर्वत आणि अरण्ये चाळून पाहिली.

विततेषु निकुञ्जेषु विहारेषु च सर्वतः

पसरलेल्या कुंजांमध्ये आणि सर्व ठिकाणच्या रम्य बागांमध्येही त्यांनी शोध घेतला.

न प्रवृत्तिः क्वचिदपि शम्भोरासाद्यते सुरैः

शंभूचे काहीही चिन्ह देवांना कुठेच सापडले नाही.

न पश्यन्ति शिवं तत्र तदेषां भयमाविशत्

शिव कुठेच दिसला नाही, त्यामुळे त्यांच्या मनात भीती दाटून आली.

सम्भूयान्योऽन्यममरा मामेव शरणं ययुः

सर्व अमरदेव एकत्र येऊन माझ्याच शरण आले.

उपायमात्रं दृष्टं मे ध्यायंस्तद्वेषभूषणैः 215.

माझ्या मते एकच उपाय आहे—शत्रुत्वाची अलंकारे धारण करून ध्यान करणे.

सर्वं त्रैलोक्यमस्माभिर्विचितं वै निरन्तरम्। श्लेश्मातकवनोद्देशं स्थानं मुक्त्वा महीतले

आपण तिन्ही लोकांचा सर्वत्र शोध घेतला, फक्त पृथ्वीवरील श्लेष्मातक वनाचा भाग सोडून.

आगच्छध्वं गमिष्यामस्तमुद्देशं सुरोत्तमाः

म्हणून, चला, आपण त्या भागाकडे जाऊ या, हे श्रेष्ठ देवहो.

तत्क्षणादेव सम्प्राप्ता विमानैः शीघ्रयायिभिः

त्या क्षणीच ते सर्वजण वेगाने उडणाऱ्या विमानांतून तिथे पोहोचले.

तस्मिन्सुरमणीयानि विविधानि शुचीनि च

तिथे त्यांनी देवांसाठी अनेक रम्य आणि पवित्र स्थाने पाहिली.

आश्रमारण्यभागेषु दरीणां विवरेषु च

आश्रमाच्या अरण्यातील भागांत आणि पर्वतांच्या गुहांमध्येही त्यांनी ती स्थाने पाहिली.

प्रमुखे वासवं कृत्वा विविशुस्ते सुरास्तदा

इंद्राला पुढे करून त्या वेळी सर्व देवांनी आत प्रवेश केला.

कन्दरोदरकूटेषु तरूणां गहनेषु च

ते डोंगरांच्या कपारीत आणि झाडांच्या दाटीत गेले.

प्रविशन्तश्च ते देवा वनोद्देशं क्वचिच्छुभे

कधी तरी एका वनाच्या भागात शिरताना ते देव तेजस्वी दिसले.

गिरिनद्यास्तु पुलिने हंसकुन्देंदुसन्निभे 215.

डोंगराच्या नदीच्या वाळूवर, जेथे ते राजहंस, जाई आणि चंद्रासारखे चमकत होते.

मुक्ताचूर्णनिकाशाभिर्वालुकाभिस्ततस्तत

इथे तिथे वाळू पांढऱ्या मोत्यांच्या पूडीसारखी चमकत होती.

तत्र ते विबुधा दृष्ट्वा सर्वे मां समचोदयन्

तेथे सर्व देवांनी मला पाहून एकत्रितपणे पुढे जाण्यास प्रवृत्त केले.

मुहूर्त्तं ध्यानमास्थाय विज्ञाता सा मया तदा

थोडा वेळ ध्यान लावून मी तिला ओळखले.

ततस्तदुच्चशिखरमारुह्य विबुधेश्वराः

मग देवांचे प्रमुख त्या उंच शिखरावर चढले.

मध्ये मृगसमूहस्य गोप्तारमिव संस्थितम्

मृगांच्या कळपाच्या मध्ये, जणू काही रक्षक उभा आहे असे त्याला पाहिले.

चारुवक्त्राक्षिदशनं पृष्ठतः शुक्लबिन्दुभिः

त्याचा चेहरा, डोळे आणि दात सुंदर होते, आणि पाठीवर पांढऱ्या ठिपक्यांनी शोभलेला होता.

बिम्बोष्ठं ताम्रजिह्वास्यं दंष्ट्रांकुरविराजितम्

त्याचे ओठ बिंब फळासारखे, जीभ तांबडी आणि तोंड तसंच, दात कळ्यांसारखे होते.

तं दृष्ट्वा विबुधाः सर्वे शिखरात्प्रतिधाविताः

त्याला पाहताच सर्व देव शिखरावरून पळाले.

शृङ्गाग्रं प्रथमं धृत्वा गृहीत्वा वज्रपाणिना

वज्रधारी देवाने प्रथम त्याच्या शिंगाच्या टोकाला पकडले.

जग्राह केशवश्चापि मूलं तस्य महात्मनः 215.

आणि केशवानेही त्या महात्म्याच्या शिंगाच्या मुळाशी धरले.

शक्रस्याग्रं स्थितं हस्ते मध्यं हस्ते मम स्थितम्

शक्राच्या हातात शिंगाचे टोक होते, आणि माझ्या हातात मधला भाग.

शृङ्गस्यैव गृहीतस्य त्रिधास्माकं मृगाधिपः

आम्ही तिघांनी मिळून शिंग पकडल्यावर तो मृगराज तीन भागांत विभागला गेला.