वराहपुराणम्

आज्ञापयध्यमाज्ञप्तस्तस्माद्विबुधसत्तमाः

'माझी आज्ञा द्या, कारण मी तुमच्या सेवेस तयार आहे, हे श्रेष्ठ देवहो,'

शक्र उवाच पश्यामो विप्र तं सर्वे देवानामधिपं विभुम्

इंद्र म्हणाला: 'मुनिवर, आपण सर्वजण त्या देवांचा अधिपती, सर्वशक्तिमान परमेश्वर पाहूया.'

स्थाणुमुग्रं शिवं देवं शर्वमेव स्वयं मुने

'तो स्थिर, उग्र, मंगलमूर्ती, शर्व स्वतः, हे मुनिवर.'

तत्स्थानं नः समाख्याहि महर्षे शीघ्रमेव हि

'हे महर्षे, ते स्थान आम्हाला लवकर सांग.'

प्रत्युवाच ततः शक्रं नन्दी पशुपतिं स्मरन् श्रोतुमर्हसि देवेन्द्र यथातत्त्वं दिवस्पते

त्यावर नंदीने पशुपतीचे स्मरण करून इंद्राला उत्तर दिले: 'हे देवेन्द्र, हे स्वर्गपती, खरी गोष्ट ऐकण्यास तू पात्र आहेस.'

अस्मिन्गिरौ मुञ्जवति स्थाणुरभ्यर्च्चतो मया ८८ प्रीतो विनिर्गत इतस्तं विज्ञातुं बिभेम्यहम्

या मुंजवट पर्वतावर मी स्थिर असलेल्या त्या परमेश्वराची भक्ती केली. तेव्हा तो प्रसन्न होऊन इथून निघून गेला. तो कुठे गेला हे शोधायला मला भीती वाटते.

मार्गयामो हि यत्नेन भगवन्तं तु वासव ।। 214.

हे वासव, आपण सर्वांनी मिळून त्या भगवंताचा मन लावून शोध घ्यावा.

इति श्रीवराहपुराणे गोकर्णमाहात्म्ये नन्दिकेश्वरवरप्रदानं नाम चतुर्दशाधिकद्विशततमोऽ ध्यायः

श्रीवराहपुराणातील गोकार्णमाहात्म्य या विभागातील 'नंदिकेश्वराने वर देणे' या दोनशे चौदाव्या अध्यायाचा इथे समारोप होतो.

; अथ गोकर्णेश्वरजलेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् ततः शक्रः सुरगणैः सह सर्वैः समेत्य च

आता गोकार्णेश्वर आणि जलेश्वर यांच्या महात्म्याचे वर्णन पुढे येते. त्यावेळी इंद्राने सर्व देवतांसह एकत्र येऊन तेथे उपस्थिती लावली.

तत उत्थाय ते देवाः सर्व एव शिलोच्चयात्

मग ते सर्व देव मोठ्या खडकांच्या राशीतून उठून उभे राहिले.

स्वर्लोकं ब्रह्मलोकं च नागलोकं च सर्वशः

ते स्वर्गलोक, ब्रह्मलोक आणि नागलोक या सर्व लोकांत शोधू लागले.

खिन्नाः क्लिष्टाश्च सुभृशं न पुनस्तत्पदं विदुः

शोधता शोधता ते फार थकले आणि खूपच त्रस्त झाले, पण त्यांना ते स्थान पुन्हा सापडले नाही.

सशैलकाननोपेतां मार्गयद्भिर्हि तं सुरम्

त्या देवतेचा शोध घेताना त्यांनी पर्वत आणि अरण्ये चाळून पाहिली.

विततेषु निकुञ्जेषु विहारेषु च सर्वतः

पसरलेल्या कुंजांमध्ये आणि सर्व ठिकाणच्या रम्य बागांमध्येही त्यांनी शोध घेतला.

न प्रवृत्तिः क्वचिदपि शम्भोरासाद्यते सुरैः

शंभूचे काहीही चिन्ह देवांना कुठेच सापडले नाही.

न पश्यन्ति शिवं तत्र तदेषां भयमाविशत्

शिव कुठेच दिसला नाही, त्यामुळे त्यांच्या मनात भीती दाटून आली.

सम्भूयान्योऽन्यममरा मामेव शरणं ययुः

सर्व अमरदेव एकत्र येऊन माझ्याच शरण आले.

उपायमात्रं दृष्टं मे ध्यायंस्तद्वेषभूषणैः 215.

माझ्या मते एकच उपाय आहे—शत्रुत्वाची अलंकारे धारण करून ध्यान करणे.

सर्वं त्रैलोक्यमस्माभिर्विचितं वै निरन्तरम्। श्लेश्मातकवनोद्देशं स्थानं मुक्त्वा महीतले

आपण तिन्ही लोकांचा सर्वत्र शोध घेतला, फक्त पृथ्वीवरील श्लेष्मातक वनाचा भाग सोडून.

आगच्छध्वं गमिष्यामस्तमुद्देशं सुरोत्तमाः

म्हणून, चला, आपण त्या भागाकडे जाऊ या, हे श्रेष्ठ देवहो.

तत्क्षणादेव सम्प्राप्ता विमानैः शीघ्रयायिभिः

त्या क्षणीच ते सर्वजण वेगाने उडणाऱ्या विमानांतून तिथे पोहोचले.

तस्मिन्सुरमणीयानि विविधानि शुचीनि च

तिथे त्यांनी देवांसाठी अनेक रम्य आणि पवित्र स्थाने पाहिली.

आश्रमारण्यभागेषु दरीणां विवरेषु च

आश्रमाच्या अरण्यातील भागांत आणि पर्वतांच्या गुहांमध्येही त्यांनी ती स्थाने पाहिली.

प्रमुखे वासवं कृत्वा विविशुस्ते सुरास्तदा

इंद्राला पुढे करून त्या वेळी सर्व देवांनी आत प्रवेश केला.

कन्दरोदरकूटेषु तरूणां गहनेषु च

ते डोंगरांच्या कपारीत आणि झाडांच्या दाटीत गेले.

प्रविशन्तश्च ते देवा वनोद्देशं क्वचिच्छुभे

कधी तरी एका वनाच्या भागात शिरताना ते देव तेजस्वी दिसले.

गिरिनद्यास्तु पुलिने हंसकुन्देंदुसन्निभे 215.

डोंगराच्या नदीच्या वाळूवर, जेथे ते राजहंस, जाई आणि चंद्रासारखे चमकत होते.

मुक्ताचूर्णनिकाशाभिर्वालुकाभिस्ततस्तत

इथे तिथे वाळू पांढऱ्या मोत्यांच्या पूडीसारखी चमकत होती.

तत्र ते विबुधा दृष्ट्वा सर्वे मां समचोदयन्

तेथे सर्व देवांनी मला पाहून एकत्रितपणे पुढे जाण्यास प्रवृत्त केले.