वराहपुराणम्

श्रीवराह उवाच रहस्यं ते प्रवक्ष्यामि लोकानां हितकाम्यया

श्रीवराह म्हणाले: लोकांच्या हितासाठी मी तुला एक गुपित सांगतो.

महापातकयुक्ता ये नराः सुकृतवर्जिताः

जे पुरुष मोठ्या पापांत अडकलेले आणि पुण्यापासून वंचित आहेत,

या सा विष्णोः परा शक्तिरव्यक्तानेकरूपिणी 211.

तीच विष्णूची श्रेष्ठ, अदृश्य आणि अनेक रूपे असलेली शक्ती आहे.

तामुपोष्य नरा भद्रे महापापरताश्च ये

हे शुभे, जे पुरुष मोठ्या पापांत गुंतले आहेत, त्यांनी हे व्रत अवश्य पाळावे.

उपायोऽतःपरो नान्यो विद्यते हि वसुन्धरे

हे वसुंधरे, या उपायाशिवाय दुसरा कोणताही मार्ग नाही.

यथा शुक्ला तथा कृष्णा ह्युपोष्या सा प्रयत्नतः

जशी शुक्ल पक्षातील, तशीच कृष्ण पक्षातील द्वादशीही मन लावून पाळावी.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्त्तव्या द्वादशी सदा

म्हणून सर्व प्रयत्न करून द्वादशी नेहमी पाळावी.

मनसा वचसा चैव कर्मणा समुपार्जितम्

मनाने, वाणीने आणि कृतीने जे मिळवले जाते—

दहन्तीह पुराणानि भूयोभूयो वरानने

हे सुंदर मुखवाली, ते या जगात जुनी पापे पुन्हा पुन्हा जाळून टाकते.

यदीच्छथ नरा गन्तुं तद्विष्णोः परमं पदम्

जर तुम्हाला विष्णूचे ते परम स्थान मिळवायचे असेल,

ऊर्ध्वबाहुर्विरौम्येष प्रलापं मे शृणुष्व तम्

मी हात वर करून सांगतो—माझ्या या उपदेशाकडे लक्ष द्या.

न शंखेन पिबेत्तोयं न हन्यान्मत्स्यसूकरौ

शंखातून पाणी पिऊ नये, मासे किंवा रानडुक्कर मारू नयेत.

स ब्रह्महा सुरापश्च स स्तेयी गुरुतल्पगः 211.

तो ब्राह्मणहत्यारा, मद्यपान करणारा, चोर आणि गुरुपत्नीला स्पर्श करणारा असतो.

किं तेन न कृतं पापं दुर्वृत्तेनात्मघातिना

त्या दुष्ट आत्मघातकीने कोणते पाप केले नाही?

एकादशीं च यः शुक्लामसमर्थं उपोषितुम्

जो शुक्ल एकादशी पाळू शकत नाही—

एकभक्तेन दानेन कर्त्तव्यं द्वादशीव्रतम्

एक वेळ जेवण आणि दान करून द्वादशीचे व्रत करावे.

महापातकभागी स्यात्सुगतिं नाप्नुयात्क्वचित्

तो मोठ्या पापांचा भागीदार होतो आणि कधीच चांगले स्थान मिळवत नाही.

एका सा द्वादशी पुण्या उपोष्या सा प्रबोधिनी

तीच एक द्वादशी पुण्यदायी आहे; ती प्रबोधिनी म्हणून पाळावी.

प्राप्नोति सकलं चैतद्द्वादशद्वादशीफलम्

त्याला बारा द्वादशींचे सर्व फळ मिळते.

अतीव महती तस्यां सर्वं कृतमिहाक्षयम्

त्या दिवशी जे काही केले जाते, ते फार मोठे आणि अक्षय होते.

तदा कोटिगुणं पुण्यं केशवाल्लभते फलम्

तेव्हा कोटीपट पुण्य मिळते आणि केशवाला प्रिय असलेले फळ मिळते.

यथा प्रबोधिनी पुण्या तथा यस्यां स्वपेद्धरिः

जशी पुण्यप्रबोधिनी पवित्र आहे, तशीच ती रात्रही पवित्र आहे, ज्यामध्ये हरि झोपतो.

शयने बोधने चैव हरेस्तु परिवर्त्तने 211.

झोपताना, उठताना किंवा अंग बदलताना — हे सर्व हरिचेच आहे.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन द्वादशीं समुपोषयेत्

म्हणून सर्व प्रयत्नांनी द्वादशीचे उपवास करावा.

एकादशी सोमयुता कार्त्तिके मासि भामिनि

हे सुंदर स्त्री, कार्तिक महिन्यात चंद्रासह येणारी एकादशी —

तस्यां यत्क्रियते भद्रे तदनन्तगुणं स्मृतम्

त्या दिवशी जे काही केले जाते, हे शुभेच्छे, त्याला अनंत गुण प्राप्त होतात असे मानले जाते.

स्नात्वा देवे समभ्यर्च्य प्राप्नोति परमं फलम्

स्नान करून, देवाची पूजा केल्यावर, मनुष्याला श्रेष्ठ फळ मिळते.

जलपूर्णं तथा कुंभं स्थापयित्वा विचक्षणः

शहाण्याने पाण्याने भरलेला कलश ठेवावा.

तस्योपरि न्यसेन्मत्स्यस्वरूपं तु जनार्दनम्

आणि त्यावर मत्स्यस्वरूप जनार्दन ठेवावा.