वराहपुराणम्

पतिं न त्यजते चित्तान्मृत्युद्वारं न पश्यति

जिच्या मनातून पती कधीच जात नाही, ती मृत्यूच्या दाराकडे कधीच पाहत नाही.

गृहं मार्जयते नित्यं मृत्युद्वारं न पश्यति

जी नेहमी घर स्वच्छ ठेवते, ती मृत्यूच्या दाराकडे कधीच पाहत नाही.

शौचाचारसमायुक्ता सापि मृत्युं न पश्यति

शुद्धता आणि चांगले वर्तन असलेली स्त्री मृत्यू पाहत नाही.

वर्त्तते च हिते भर्त्तुर्मृत्युद्वारं न पश्यति

पतीच्या हितासाठी वागणारी स्त्री मृत्यूच्या दाराकडे कधीच पाहत नाही.

मानुषाणां च भार्या वै तत्र देशे तु दृश्यते 209.

माणसांत अशा पत्नी त्या देशात खरोखरच दिसतात.

मया तस्मात्तु विप्रर्षे यथावृत्तं यथाश्रुतम्

म्हणून, हे श्रेष्ठ ऋषी, मी तुला जे काही घडलं आणि जे ऐकलं ते सर्व सांगितलं.

इति श्रीवराहपुराणे संसारचक्रे पतिव्रतामाहात्म्यंनाम नवाधिकद्विशततमोऽध्यायः

या प्रकारे, श्रीवराहपुराणातील संसारचक्रात 'पतिव्रतेचे माहात्म्य' नावाचा दोनशे नववा अध्याय संपला.

पुनः पतिव्रतामाहात्म्यवर्णनम् रहस्यं धर्ममाख्यानं त्वयोक्तं तु महायशः

पुन्हा एकदा पतिव्रतेचे माहात्म्य सांगितले गेले; तू गुप्त आणि धर्मयुक्त उपदेश केला, हे कीर्तीमान.

इदं हि सर्वभूतेषु परं कौतूहलं मम

सर्व प्राण्यांमध्ये, हेच मला सर्वात मोठं कुतूहल वाटतं.

ये नरा दुःखसन्तप्तास्तपस्तीव्रं समाश्रिताः

जे पुरुष दुःखाने त्रस्त होतात आणि कठोर तपश्चर्या करतात,

मनसा निश्चितात्मानस्त्यक्त्वा सर्वप्रियाप्रियम्

ते मनाने ठरवून, सर्व प्रिय-अप्रिय गोष्टी सोडून देतात.

श्रुता लोके श्रुतिस्तात श्रेयोधर्मा हि नित्यशः

हे प्रिय, जगात ही परंपरा ऐकली आहे; खरंच, नेहमीच धर्माचाच मार्ग श्रेष्ठ असतो.

कस्यैतच्चेष्टितं तात कर्त्ता कारयितापि वा

हे प्रिय, हे कृत्य कुणाचं आहे? कोण ते करतो किंवा करवतो?

कं वा द्वेषं पुरस्कृत्य मतिस्तस्य प्रवर्त्तते

तो कोणता द्वेष मनात धरून, त्याचं मन असं वागू लागतं?

यद्येवं तु मया गुह्यं दुर्विज्ञेयं सुरैरपि

जर असं असेल, तर मी एक असं गुप्त प्रश्न विचारतोय, जे देवांनाही समजणं कठीण आहे.

नारदेनैवमुक्तस्तु धर्मराजो महामनाः

नारदाने असं विचारल्यावर, धर्मराज त्या महात्म्याने उत्तर दिलं.

यम उवाच त्वदुक्त्या मे कथयतः शृणुष्वावहितोऽनघ ।। 210.

यम म्हणाले: तुझ्या प्रश्नावर मी सांगतो, तू लक्षपूर्वक ऐक, हे निष्पाप.

न कश्चिद्दृश्यते लोके कर्त्ता कारयितापि वा

या जगात कुणीही कर्ता किंवा करवणारा दिसत नाही.

यस्य वै कीर्त्त्यते नाम येन चाज्ञाप्यते जगत्

ज्याचं नाव सर्वत्र गातात, ज्याच्या आज्ञेने जग चालतं,

दिव्येऽस्मिन् सदसि ब्रह्मन् ब्रह्मर्षिगणसंवृते

या दिव्य सभेत, हे ब्राह्मण, ब्रह्मर्षींच्या उपस्थितीत,

स्वकर्म भुज्यते तात सम्भूतैर्यत्कृतं स्वयम्

प्रत्येक जण स्वतःच्या कर्माचा भोग घेतो, हे प्रिय, जे त्याने स्वतः केलं आहे.

वायुना भाविता संज्ञा संसारे सा दृढीकृता

वाऱ्यामुळे घडलेली जी जाणीव आहे, ती संसारात घट्ट रुजलेली असते.

अभिघाताभिभूतस्तु आत्मनात्मानमुद्धरेत्

दुःखाने जरी ग्रासलं तरी, माणसाने स्वतःच स्वतःला उचलावं.

बन्धुं बन्धुपरिक्लेशं निर्मितं पूर्वकर्मभिः

नात्याचा, जो आप्तांना दुःख देतो, तो पूर्वजन्मीच्या कर्मांमुळे निर्माण होतो.

मिथ्याप्रवृत्तः शब्दोऽयं जगद्भ्रमति सर्वशः

हा शब्द खोट्या अर्थाने चालू झाल्यामुळे, हे जग सर्व प्रकारे भरकटते.

यथा यथा क्षयं याति ह्यशुभं पुरुषस्य वै

जसा जसा मनुष्याचा अशुभ हळूहळू कमी होत जातो,

संसारे प्राप्तदोषस्य जायमानस्य देहिनः 210.

ज्याच्या अंगी दोष आले आहेत, असा देहधारी या संसारात जन्म घेतो.

शुभाशुभकरीं बुद्धिं लभते पौर्वदैहिकीम् क्लेशक्षयं पापहरं शुभं कर्म करोत्यथ

तो पूर्वजन्मीच्या संस्कारांमुळे शुभ-अशुभ विचारांची बुद्धी मिळवतो; आणि जेव्हा दुःख संपते, तेव्हा तो पाप नष्ट करणारे पुण्यकर्म करतो.

शुभाशुभं नरः प्राप्य कर्माकर्म तथैव च

मनुष्य शुभ-अशुभ फळे मिळवून, तसेच कर्म आणि अकर्म करतो.