वराहपुराणम्

शुभं सानुनयं वाक्यं भूतानां गुणवत्सलः

जो प्राण्यांवर प्रेम करतो, तो नेहमी शुभ आणि सौम्य बोलतो.

पानीयस्य तु पार्श्वेन सन्निकृष्टेन सुन्दरि 208.

सुंदरी, पाण्याच्या काठी जवळच,

अयं गृहो महादेवि न च बाधाऽत्र कस्यचित्

ही जागा आपलं घर आहे, महादेवी, आणि इथे कुणालाही त्रास होत नाही.

वियन्मध्ये तथोग्रश्च सविता तपते सदा

आकाशाच्या मध्यभागी तो प्रखर सूर्य नेहमीच तळपत असतो.

प्रवृद्धो दारुणो घर्मः कालश्चैवातिदारुणः

तीव्र आणि कठीण उष्णता वाढत चालली आहे, आणि ऋतूही फारच कडक आहे.

स्निग्धौ ताम्रतलौ पादौ तस्यां सन्तापमागतौ

त्याचे पाय मऊ आणि तांबूस असून त्या ठिकाणी उष्णतेने भाजले गेले आहेत.

सूर्यस्य पादा मध्याह्ने तापयन्त्यग्निसन्निभाः

मध्यान्ही सूर्याचे पाय अग्निसारखे तापलेले असतात आणि ते प्रचंड जाळतात.

तृषितास्मि महाराज भृशमुष्णेन पीडिता

महाराज, मला तहान लागली आहे, आणि या प्रचंड उष्णतेने मी फार त्रासले आहे.

इत्युक्त्वा पतिता देवी विह्वला दुःखपीडिता

असं म्हणून, देवी दुःखाने व्याकुळ होऊन खाली कोसळली.

यदृच्छया पतन्त्या तु सूर्यः कोपेन वीक्षितः

ती अनायासे कोसळली तेव्हा सूर्य रागाने पाहिला गेला.

दिवं मुक्त्वा महातेजाः पतितो धरणीतले

आकाश सोडून तो तेजस्वी पृथ्वीवर पडला.

किमर्थमिह तेजस्विंस्त्यक्त्वा मण्डलमागतः 208.

तेजस्वी, तू आपलं स्थान सोडून इथे का आलास?

एवं ब्रुवन्तं राजानं सूर्यः सानुनयोऽब्रवीत्

राजा असं विचारताच सूर्याने सौम्यपणे उत्तर दिलं:

ततोऽहं पतितो राजंस्तव कार्यानुशासनः

म्हणूनच राजन, तुझ्या आज्ञेप्रमाणे मी खाली पडलो.

पृथिव्यां स्वर्गलोके वा न काचिदिह दृश्यते

पृथ्वीवर किंवा स्वर्गात असं काही इथे दिसत नाही.

अहो धैर्यं च शक्तिश्च तवैवं शंसिता गुणाः

वा! तुझं धैर्य आणि शक्ती — असे गुण खरोखरच कौतुकास्पद आहेत.

अनुरूपा विशुद्धा च तपसा च वराङ्गना

ती योग्य, शुद्ध आणि तपामुळे श्रेष्ठ अशी स्त्री आहे.

सदृशी ते महाभाग शक्रस्येव यथा शची

ती तुझ्यासारखीच आहे, महाभागा, जशी शची इंद्रासाठी आहे.

अनुरूपः सुरूपो वा यतो जातः सुयन्त्रितः

ज्याच्यापासून ती जन्मली, तो योग्य, सुंदर आणि नीटसंयमित आहे.

कुरुष्व दयितं क्षेत्रं यथा मनसि वर्त्तते

तुला जसं मनात वाटतं, तसं या प्रिय भूमीचं कर.

उपानहौ च छत्रं च दिव्यालंकार भूषितम् 208.

पायात घालायचे चपला आणि छत्र, हे सगळं दिव्य अलंकारांनी सजवलं होतं.

उपभोक्तुं सुखस्यार्थं सुपुण्यस्य विशेषतः

सुखाचा आनंद घेण्यासाठी, विशेष करून उत्तम पुण्य मिळवण्यासाठी.

एवमुक्त्वा तु भगवांस्तथा तत्कृतवान् क्वचित्

भगवान असं बोलून, तिथेच तसंच केलं.

ततः साप्यायिता देवी तोयेन शुभलक्षणा

मग शुभ लक्षणांची देवी पाण्याने ताजीतवानी झाली.

देवी दृष्ट्वा तदाश्चर्यं विस्मयोत्फुल्ललोचना

देवीने ते अद्भुत दृश्य पाहिलं आणि तिच्या डोळ्यांत आश्चर्याने चमक आली.

एतन्मे संशयं राजन्कथयस्व तपोधन एष देवो महादेवि विवस्वान्नाम नामतः

राजा, माझ्या या शंकेचं उत्तर सांग. तपस्वी, हा देव, महादेवी, नावानं विवस्वान म्हणतात.

तवानुकम्पया देवि मुक्त्वाकाशमिहागतः

देवी, तुझ्यावर दया म्हणून तो आकाश सोडून इथे आला.

करवाण्यस्य कां प्रीतिं ज्ञायतामस्य वाच्छितम्

त्याला कोणती गोष्ट आवडेल, त्याच्या इच्छेनुसार मी काय करू, हे मला सांग.

विज्ञापयामास तदा भगवन् किं करोमि ते

मग तिने विचारलं, 'भगवान, मी तुझ्यासाठी काय करू?'