वराहपुराणम्

ननु पश्याम्यहं देवि किंचिद्धैमं न चायसम्

देवी, मी येथे थोडेसे सोने पाहतो, पण लोखंड नाही दिसत.

एवमुक्ता महादेवी तेन राज्ञा सुशोभना 208.

त्या राजाने असे म्हटल्यावर, तेजस्विनी महादेवी,

गच्छ राजन्यथाकाममनुयास्यामि पृष्ठतः

राजा, तू जसा हवा तसा जा; मी तुझ्या मागून येईन.

ततो राजा च देवी च क्षेत्रं मृगयतस्तदा

त्या वेळी राजा आणि राणी दोघे शेत शोधू लागले.

इदं भद्रं मम क्षेत्रमास्स्वात्र वरवर्णिनि

हे सुंदर रंगवाली, हे माझे शुभ शेत आहे; येथे बस.

अहं छिनद्मि वै देवि त्वमेताञ्छोधय प्रिये

देवी, मी हे खरेच कापतो; तू, प्रिये, हे बाजूला कर.

एवमुक्ता महादेवी तेन राज्ञा तपोधन

त्या राजाने असे म्हटल्यावर, तेजस्विनी महादेवी,

वृक्षोऽत्र दृश्यते पार्श्वे सौवर्णो गुल्म एव च

इथे बाजूला सोन्याचे झाड आणि सोन्याचा गव्हाळा दिसतो.

कथं क्षेत्रं करिष्यावो हृद्रोगस्य तु कारकम्

हे शेत, जे हृदयदुखीचे कारण होते, आपण कसे तयार करणार?

अस्मिन्वापि कृतं कर्म कथं गुणकरं भवेत्

इथे काम केले तरी, ते कसे फळदायी होईल?

शुभं सानुनयं वाक्यं भूतानां गुणवत्सलः

जो प्राण्यांवर प्रेम करतो, तो नेहमी शुभ आणि सौम्य बोलतो.

पानीयस्य तु पार्श्वेन सन्निकृष्टेन सुन्दरि 208.

सुंदरी, पाण्याच्या काठी जवळच,

अयं गृहो महादेवि न च बाधाऽत्र कस्यचित्

ही जागा आपलं घर आहे, महादेवी, आणि इथे कुणालाही त्रास होत नाही.

वियन्मध्ये तथोग्रश्च सविता तपते सदा

आकाशाच्या मध्यभागी तो प्रखर सूर्य नेहमीच तळपत असतो.

प्रवृद्धो दारुणो घर्मः कालश्चैवातिदारुणः

तीव्र आणि कठीण उष्णता वाढत चालली आहे, आणि ऋतूही फारच कडक आहे.

स्निग्धौ ताम्रतलौ पादौ तस्यां सन्तापमागतौ

त्याचे पाय मऊ आणि तांबूस असून त्या ठिकाणी उष्णतेने भाजले गेले आहेत.

सूर्यस्य पादा मध्याह्ने तापयन्त्यग्निसन्निभाः

मध्यान्ही सूर्याचे पाय अग्निसारखे तापलेले असतात आणि ते प्रचंड जाळतात.

तृषितास्मि महाराज भृशमुष्णेन पीडिता

महाराज, मला तहान लागली आहे, आणि या प्रचंड उष्णतेने मी फार त्रासले आहे.

इत्युक्त्वा पतिता देवी विह्वला दुःखपीडिता

असं म्हणून, देवी दुःखाने व्याकुळ होऊन खाली कोसळली.

यदृच्छया पतन्त्या तु सूर्यः कोपेन वीक्षितः

ती अनायासे कोसळली तेव्हा सूर्य रागाने पाहिला गेला.

दिवं मुक्त्वा महातेजाः पतितो धरणीतले

आकाश सोडून तो तेजस्वी पृथ्वीवर पडला.

किमर्थमिह तेजस्विंस्त्यक्त्वा मण्डलमागतः 208.

तेजस्वी, तू आपलं स्थान सोडून इथे का आलास?

एवं ब्रुवन्तं राजानं सूर्यः सानुनयोऽब्रवीत्

राजा असं विचारताच सूर्याने सौम्यपणे उत्तर दिलं:

ततोऽहं पतितो राजंस्तव कार्यानुशासनः

म्हणूनच राजन, तुझ्या आज्ञेप्रमाणे मी खाली पडलो.

पृथिव्यां स्वर्गलोके वा न काचिदिह दृश्यते

पृथ्वीवर किंवा स्वर्गात असं काही इथे दिसत नाही.

अहो धैर्यं च शक्तिश्च तवैवं शंसिता गुणाः

वा! तुझं धैर्य आणि शक्ती — असे गुण खरोखरच कौतुकास्पद आहेत.

अनुरूपा विशुद्धा च तपसा च वराङ्गना

ती योग्य, शुद्ध आणि तपामुळे श्रेष्ठ अशी स्त्री आहे.

सदृशी ते महाभाग शक्रस्येव यथा शची

ती तुझ्यासारखीच आहे, महाभागा, जशी शची इंद्रासाठी आहे.

अनुरूपः सुरूपो वा यतो जातः सुयन्त्रितः

ज्याच्यापासून ती जन्मली, तो योग्य, सुंदर आणि नीटसंयमित आहे.