वराहपुराणम्

यत्कर्तव्यं मया वापि तन्मे ब्रूहि नराधिप

राजाधिराज, मला काय करावं हे सांग.

राजोवाच न च पश्याम्यहं देवि तव चैव जनस्य च ।। 208.

राजा म्हणाला, देवी, मी तुझ्यासाठी किंवा लोकांसाठी काहीच उरलेलं पाहत नाही.

तद्ब्रवीमि यथाशक्त्या यदि मे मन्यसे प्रिये

म्हणून, मी माझ्या शक्तीनुसार सांगतो, जर तुला मान्य असेल तर, प्रिये.

कुद्दालेन हि काष्ठेन क्षेत्रं वै कुर्महे प्रिये

प्रियेस, आपण लाकडाच्या कुदळीने शेत तयार करतो.

एवमुक्ता ततो राज्ञी राजानमिदमब्रवीत्

अशी वाणी ऐकून राणीने राजाला पुढील शब्द सांगितले.

देव्युवाच अश्वानां च गजानां च सैरिभानां तथैव च

देवी म्हणाली — घोडे, हत्ती आणि उंट यांच्याबद्दल,

उष्ट्राणां महिषाणां च खराणां च महायशाः

उंट, म्हशी आणि गाढवे, हे देखील, हे महायशस्वी राजा,

राजोवाच सर्वकर्माणि कुर्वन्ति ये भृत्या मे वरानने

राजा म्हणाला — सुंदर मुखवाली, माझे नोकर सर्व कामे करतात.

बलीवर्दाः खरा अश्वा गजा उष्ट्रा ह्यनेकशः

बैल, गाढवे, घोडे, हत्ती, उंट — हे सर्व पुष्कळ संख्येने आहेत.

आयसं त्रापुषं ताम्रं राजतं कांचनं तथा

लोखंड, टिन, तांबे, चांदी आणि सोने सुद्धा,

ननु पश्याम्यहं देवि किंचिद्धैमं न चायसम्

देवी, मी येथे थोडेसे सोने पाहतो, पण लोखंड नाही दिसत.

एवमुक्ता महादेवी तेन राज्ञा सुशोभना 208.

त्या राजाने असे म्हटल्यावर, तेजस्विनी महादेवी,

गच्छ राजन्यथाकाममनुयास्यामि पृष्ठतः

राजा, तू जसा हवा तसा जा; मी तुझ्या मागून येईन.

ततो राजा च देवी च क्षेत्रं मृगयतस्तदा

त्या वेळी राजा आणि राणी दोघे शेत शोधू लागले.

इदं भद्रं मम क्षेत्रमास्स्वात्र वरवर्णिनि

हे सुंदर रंगवाली, हे माझे शुभ शेत आहे; येथे बस.

अहं छिनद्मि वै देवि त्वमेताञ्छोधय प्रिये

देवी, मी हे खरेच कापतो; तू, प्रिये, हे बाजूला कर.

एवमुक्ता महादेवी तेन राज्ञा तपोधन

त्या राजाने असे म्हटल्यावर, तेजस्विनी महादेवी,

वृक्षोऽत्र दृश्यते पार्श्वे सौवर्णो गुल्म एव च

इथे बाजूला सोन्याचे झाड आणि सोन्याचा गव्हाळा दिसतो.

कथं क्षेत्रं करिष्यावो हृद्रोगस्य तु कारकम्

हे शेत, जे हृदयदुखीचे कारण होते, आपण कसे तयार करणार?

अस्मिन्वापि कृतं कर्म कथं गुणकरं भवेत्

इथे काम केले तरी, ते कसे फळदायी होईल?

शुभं सानुनयं वाक्यं भूतानां गुणवत्सलः

जो प्राण्यांवर प्रेम करतो, तो नेहमी शुभ आणि सौम्य बोलतो.

पानीयस्य तु पार्श्वेन सन्निकृष्टेन सुन्दरि 208.

सुंदरी, पाण्याच्या काठी जवळच,

अयं गृहो महादेवि न च बाधाऽत्र कस्यचित्

ही जागा आपलं घर आहे, महादेवी, आणि इथे कुणालाही त्रास होत नाही.

वियन्मध्ये तथोग्रश्च सविता तपते सदा

आकाशाच्या मध्यभागी तो प्रखर सूर्य नेहमीच तळपत असतो.

प्रवृद्धो दारुणो घर्मः कालश्चैवातिदारुणः

तीव्र आणि कठीण उष्णता वाढत चालली आहे, आणि ऋतूही फारच कडक आहे.

स्निग्धौ ताम्रतलौ पादौ तस्यां सन्तापमागतौ

त्याचे पाय मऊ आणि तांबूस असून त्या ठिकाणी उष्णतेने भाजले गेले आहेत.

सूर्यस्य पादा मध्याह्ने तापयन्त्यग्निसन्निभाः

मध्यान्ही सूर्याचे पाय अग्निसारखे तापलेले असतात आणि ते प्रचंड जाळतात.

तृषितास्मि महाराज भृशमुष्णेन पीडिता

महाराज, मला तहान लागली आहे, आणि या प्रचंड उष्णतेने मी फार त्रासले आहे.

इत्युक्त्वा पतिता देवी विह्वला दुःखपीडिता

असं म्हणून, देवी दुःखाने व्याकुळ होऊन खाली कोसळली.