यम उवाच यन्मया हीदृशं दृष्टं श्रूयतां तन्महामुने
यम म्हणाले: हे महर्षे, मी जे पाहिलं ते ऐक.
यायावरास्तु ये विप्रा उञ्छवृत्तिपरायणाः
जे ब्राह्मण नेहमी भिक्षाटन करतात आणि उंचवृत्तीने जगतात,
अतिथिप्रियकाश्चैव नित्ययुक्ता जितेन्द्रियाः
जे नेहमी पाहुण्यांचं स्वागत करतात, नेहमी कर्तव्यनिष्ठ आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेले असतात,
न च मामुपतिष्ठन्ति न चैव वशगा मम 208.
ते माझ्याजवळ कधीच येत नाहीत आणि माझ्या अधीनही राहत नाहीत.
दिव्यगन्धैर्विलिप्ताङ्गा माल्यभूषितवाससः
त्यांच्या अंगाला दिव्य सुवासिक द्रव्य लावलेलं असतं, ते फुलांच्या माळा आणि सुंदर वस्त्रांनी सजलेले असतात.
मृत्यो तिष्ठसि कस्यार्थे को वा मृत्युः कथं भवेत्
हे मृत्यू, तू इथे कुणासाठी उभा आहेस? मृत्यू कोण आहे आणि तो कसा निर्माण होतो?
लोभासक्तान्सदा हंसि पापिष्ठान्धर्मवर्जितान्
तू नेहमी लोभाला आसक्त, पापी आणि धर्महीन लोकांनाच मारतोस.
निग्रहानुग्रहौ नापि मया शक्यौ महात्मनाम्
महात्म्यांना शिक्षा करणं किंवा कृपा करणं माझ्या हातात नाही.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र विमानेन महाद्युतिः
इतक्यात तिथे एक तेजस्वी देवता दिव्य विमानात येऊन पोहोचली.
महता तूर्यघोषेण सम्प्राप्ता प्रियदर्शना
ती मनोहारी स्त्री मोठ्या वाद्यांच्या गजरात आली.
साब्रवीत्तु विमानस्था साधयन्ती शुभाङ्गना
ती शुभांगना विमानात उभी राहून बोलू लागली.
पतिव्रतोवाच मैवमीर्षां कुरुष्व त्वं ब्राह्मणेषु तपस्विसु अचिन्त्याः सर्वभूतानां ब्राह्मणा वेदपारगाः
पतिव्रता स्त्री म्हणाली: तू तपस्वी ब्राह्मणांविषयी हेवा बाळगू नकोस; वेदपारंगत ब्राह्मण सर्व जीवांना समजून येण्यापलीकडचे असतात.
ब्राह्मणाः सततं पूज्या ब्राह्मणाः सर्वदेवताः 208.
ब्राह्मण नेहमी पूज्य आहेत; ब्राह्मण सर्व देवतांचे स्वरूप आहेत.
त्वया शुभाशुभं कर्म नित्यं पूजा मनस्विनाम्
तुझ्यामुळे चांगले आणि वाईट कर्म नेहमी ज्ञानी लोकांना अर्पण केलं जातं.
प्रयाता गगने दृष्टा विद्युत्सौदामिनी यथा
ती आकाशात वीज चमकावी तशी निघून जाताना दिसली.
अब्रवीन्नारदस्तत्र धर्मराजं तथागतम्
तेथे नारदांनी आलेल्या धर्मराजाला असे सांगितले.
नारद उवाच या त्वया पूजिता राजन् हितमुक्त्वा गता पुनः
नारद म्हणाले, राजन, जी देवी तुझ्या पूजेला आली, हिताची वचने सांगून निघून गेली—
एतदिच्छाम्यहं ज्ञातुं परं कौतूहलं हि मे
मला ह्याबद्दल जाणून घ्यायचं आहे; माझ्या मनात फार मोठी उत्सुकता आहे.
यम उवाच एषा मया यथा तात पूजितापि च कृत्स्नशः
यम म्हणाले, तात, मी तिला पूर्णपणे पूजले—
पुरा कृतयुगे तात निमिर्नाम महायशाः
पूर्वी कृतयुगात, तात, निमी नावाचा एक फार प्रसिद्ध राजा होता.
तस्य पुत्रो मिथिर्नाम जननाज्जनकोऽभवत्
त्याचा मुलगा मिथी नावाचा होता, आणि जनक त्याच्या पत्नीपासून जन्मला.
सा चाप शुभकर्माणि पतिभक्ता पतिव्रता
ती स्त्री पतीला निष्ठावान, सत्कर्म करणारी आणि पतिव्रता होती.
सोऽपि राजा महाभागः सर्वभूतहिते रतः 208.
तो राजा देखील फार भाग्यवान होता, सर्व प्राण्यांच्या कल्याणात रमणारा.
य इमां पृथिवीं सर्वां धर्मेण परिपालयन्
त्याने ही संपूर्ण पृथ्वी धर्माने सांभाळली.
ववर्ष सततं देवस्तस्य राष्ट्रे महाद्युतेः
त्या तेजस्वी राजाच्या राज्यात देव नेहमी पाऊस पाडत असे.
न कश्चिद् दृश्यते मर्त्यो रुजार्त्तो दुःखितोऽपि वा
तेथे कुठलाही मनुष्य आजारी, दुःखी किंवा त्रस्त दिसत नसे.
उवाच राज्ञी विप्रेन्द्र विनयात्प्रश्रितं वचः
राज्ञीने, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, नम्रतेने आणि आदराने बोलले.
राज्ञ्युवाच यदस्ति द्रविणं किंचित्पृथिव्यां यद्गृहे च ते
राज्ञी म्हणाली, पृथ्वीवर किंवा तुझ्या घरी ज्या काही संपत्ती आहे—
विनियुक्तं तु तत्सर्वं सान्निध्यं तु तथा त्वया
ती सर्व तू वाटली आहेस, आणि त्यात तुझी उपस्थितीही आहे.
नास्ति तन्नियमः कश्चित्पुष्पमूल्यं च नास्ति नः
आमच्यासाठी असा कोणताही नियम नाही, आणि फुलाच्या किमतीसुद्धा आमच्याकडे नाही.