ज्ञानवन्तो द्विजा ये च ये च विद्यां पराङ्गताः
जे ज्ञानी आहेत, द्विज आहेत आणि जे श्रेष्ठ विद्या प्राप्त केले आहेत,
न गच्छन्त्यत्र दातारः सर्वभूतहिते रताः
जे दानशूर आहेत आणि सर्व प्राण्यांच्या हितासाठी कार्य करतात, तेथे जात नाहीत.
तिलान् गां च हिरण्यं च पृथिवीं चापि शाश्वतीम्
तीळ, गायी, सोने आणि ही शाश्वत पृथ्वी—
यथोक्तं यजमानाश्च सत्रयाजिन एव च
जसे पूर्वी सांगितले, यज्ञ करणारे आणि दीर्घ यज्ञ करणारे—
गुरुचित्तानुपालाश्च कृतिनो मौनयन्त्रिताः
जे गुरूच्या इच्छेनुसार वागतात, जे कुशल आहेत आणि मौनाने स्वतःला संयमित ठेवतात—
मां न पश्यन्ति ते चैव स्वात्मभावेन भाविताः
हे सर्वजण, आपल्या आत्म्यात तल्लीन असल्यामुळे मला पाहू शकत नाहीत—
ब्राह्मणा अमरत्वं च प्राप्नुवन्ति न संशयः 207.
ब्राह्मण अमरत्व प्राप्त करतात; यात काहीच शंका नाही.
न गच्छन्ति हि तद्धोरं यत्र ते पापकर्मिणः
ते त्या भयंकर ठिकाणी जात नाहीत जिथे पाप करणारे जातात.
नारद उवाच किं वा कर्म महत्कृत्वा स्वर्गलोके महीयते
नारद म्हणाले: कोणते असे महान कर्म आहे, जे केल्याने स्वर्गात मान मिळतो?
रूपं वा धनधान्यं वा ह्यायुश्च कुलमेव वा
रूप, धन, धान्य, दीर्घायुष्य, की कुलीन जन्म—यापैकी कोणते?
यम उवाच शुभाशुभानां गतयो द्रष्टुं वा प्रष्टुमेव वा
यम म्हणाले: शुभ आणि अशुभ कर्मांचे फळ जाणण्यासाठी किंवा विचारण्यासाठी—
किंचिन्मात्रं प्रवक्ष्यामि येन यत्प्राप्यते नरैः
मी थोडक्यात सांगतो, कोणत्या मार्गाने माणसांना कोणते फळ मिळते.
रहस्यमिदमाख्यानं श्रूयतां मुनिसत्तम
हे गुप्त ज्ञान ऐका, हे श्रेष्ठ मुनी.
तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः
तपस्येमुळे स्वर्ग मिळतो; तपस्येमुळे कीर्ती मिळते.
ज्ञानविज्ञानमारोग्यं रूपसौभाग्यसम्पदः
ज्ञान, विवेक, आरोग्य, सौंदर्य, भाग्य आणि संपत्ती—
एवं प्राप्नोति पुण्येन मौनेनाज्ञां महामुने
हे सर्व पुण्यामुळे मिळते; आणि मौनामुळे, हे महर्षे, ज्ञान मिळते.
अहिंसया परं रूपं दीक्षया कुलजन्म च 207.
अहिंसेमुळे श्रेष्ठ रूप मिळते; दीक्षा घेतल्याने कुलीन जन्म मिळतो.
पयोभक्ष्या दिवं यान्ति जायते द्रविणाढ्यता
दूधाचे सेवन करणारे स्वर्गात जातात; संपत्ती जन्माने मिळते.
गवाद्याः कालदीक्षाभिर्ये तु वा तृणशायिनः
गायींसारख्या व्रतांनी, काळानुसार किंवा गवतावर झोपणारे—
क्रतुयष्टा दिवं याति चोपहारं च सुव्रत
यज्ञ करणारा स्वर्गात जातो, हे सुशीलांनो, तसेच दान देणारा देखील.
रसानां प्रतिसंहारात् सौभाग्यमनुजायते
रसांचा त्याग केल्यावर सौभाग्य मिळते.
गन्धमाल्यनिवृत्त्या तु मूर्त्तिर्भवति पुष्कला
सुगंध आणि फुलांच्या हारांचा त्याग केल्यावर शरीर भरभराटीने वाढते.
छत्रप्रदानेन गृहं वरिष्ठं रथं ह्युपानद्युग सम्प्रदानात्
छत्र दान केल्यावर उत्तम घर मिळते; जो जोडीचे पादत्राण किंवा रथ देतो त्यालाही तसेच फळ मिळते.
पानीयस्य प्रदानेन तृप्तिर्भवति शाश्वती
पाणी दान केल्यावर कायमची तृप्ती मिळते.
पुष्पोपगन्धं च फलोपगंधं यः पादपं स्पर्शयते द्विजाय
जो कोणी फुलांचा किंवा फळांचा सुगंध असलेले झाड द्विजासाठी स्पर्श करतो—
वस्त्रान्नपानीयरसप्रदानात् प्राप्नोति तानेव रसप्रदानात्
वस्त्र, अन्न, पाणी किंवा स्वादिष्ट पेय दान केल्यावर, तसेच स्वाद दान केल्यावर, तीच फळे मिळतात.
दत्त्वा द्विजेभ्यः स भवेत्सुरूपो रोगांश्च कांश्चिल्लभते न जातु 207.
जो द्विजांना दान करतो, तो सुंदर रूपाचा होतो आणि काही आजार त्याला कधीच जमत नाहीत.
स स्त्रीसमृद्धं गजवाजिपूर्णं लभेदधिष्ठानवरं वरिष्ठम्
तो स्त्रियांनी, हत्ती आणि घोड्यांनी भरलेले उत्तम निवासस्थान मिळवतो.
गजं तथा गोवृषभप्रदानैः स्वर्गे सुखं शाश्वतमामनन्ति
हत्ती किंवा बैल दान केल्यावर, स्वर्गात शाश्वत सुख मिळते असे सांगितले आहे.
क्षौद्रेण नानारसतृप्ततां च दीपप्रदानाद्द्युतिमाप्नुवन्ति
मध दान केल्यावर अनेक स्वादांनी तृप्ती मिळते; दिवा दान केल्यावर तेज प्राप्त होते.