अयं तत्र महातेजा नारदो मुनिसत्तमः
तिथे तो तेजस्वी आणि महान नारद ऋषी, ऋषीमध्ये श्रेष्ठ—
तत्र राजाऽथ वेगेन तं दृष्ट्वा स्वयमागतम्
तिथे राजा, त्याला स्वतः वेगाने येताना पाहून—
उवाच च महातेजाः सूर्यपुत्रः प्रतापवान्
आणि तेजस्वी, पराक्रमी सूर्यपुत्राने बोलले—
सर्वज्ञः सर्वदशीं च सर्वधर्मविदां वरः
जो सर्वज्ञ, सर्व काळ पाहणारा आणि सर्व धर्म जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे—
वयं पूताश्च मेध्याश्च त्वां दृष्ट्वा ह्यागतं विभो
हे प्रभो, तुझं आगमन पाहून आम्ही पावन आणि शुद्ध झालो आहोत.
यत्कार्यं येन वा कार्यं यद्वै मनसि वर्त्तते
तुझ्या मनात जे काही कार्य आहे, कोणाकडून आणि कशासाठी ते असो,
दुर्ल्लभं त्रिषु लोकेषु यच्च प्रियतरं तव 207.
ती गोष्ट जी तिन्ही लोकांत दुर्मिळ आहे आणि तुला सर्वात प्रिय आहे,
इति धर्मवचः श्रुत्वा नारदः प्राह धर्मवित्
धर्माची ही वचने ऐकून धर्मज्ञ नारद बोलला.
नारद उवाच सत्येन तपसा क्षान्त्या धैर्येण च न संशयः
नारद म्हणाला: सत्य, तप, सहनशीलता आणि धैर्य यांच्या जोरावर शंका नाही.
भावज्ञश्च कृतज्ञश्च त्वदन्यो न हि विद्यते
भावना ओळखणारा आणि उपकार मानणारा तुझ्याशिवाय दुसरा कोणी नाही.
अमरत्वं कथं याति व्रतेन नियमेन च
व्रत आणि नियम यांद्वारे अमरत्व कसे मिळते?
अतुलां च श्रियं लोके कीर्त्तिं च सुमहत्फलम्
या जगात अतुल्य संपत्ती, कीर्ती आणि सर्वश्रेष्ठ फळ कसे मिळते?
केन गच्छन्ति नरकं पापिष्ठं लोकगर्हणम्
कशामुळे माणसे पापी आणि निंदनीय नरकात जातात?
यम उवाच बन्धांश्च सुबहूंस्तत्र प्राप्नुवन्ति तपोधन
यम म्हणाला: तेथे अनेक बंधने मिळतात, हे तपस्व्या.
विस्तरेण तु तत्सर्वं ब्रवीमि मुनिसत्तम
हे श्रेष्ठ मुनी, मी हे सर्व विस्ताराने सांगतो.
नाग्निचिन्नरकं याति न पुत्री न च भूमिदः
जो अग्निदान करतो, ज्याला कन्या आहे आणि जो भूमी दान करतो, तो नरकात जात नाही.
पतिव्रता न गच्छन्ति सत्यवाक्याश्च ये नराः 207.
पतिव्रता स्त्रिया आणि जे सत्य बोलतात, तेथे जात नाहीत.
अहिंसका न गच्छन्ति ब्रह्मचर्यव्यवस्थिताः
जे अहिंसक आहेत आणि जे ब्रह्मचर्याचे पालन करतात, तेथे जात नाहीत.
स्वदारनिरता दान्ताः परदारविवर्जकाः
जे आपल्या पत्नीला समर्पित आहेत, संयमी आहेत आणि परस्त्रीपासून दूर राहतात,
न गच्छन्ति तु तं देशं पापिष्ठं तमसावृतम्
ते त्या पापी अंधकारमय स्थळी जात नाहीत.
ज्ञानवन्तो द्विजा ये च ये च विद्यां पराङ्गताः
जे ज्ञानी आहेत, द्विज आहेत आणि जे श्रेष्ठ विद्या प्राप्त केले आहेत,
न गच्छन्त्यत्र दातारः सर्वभूतहिते रताः
जे दानशूर आहेत आणि सर्व प्राण्यांच्या हितासाठी कार्य करतात, तेथे जात नाहीत.
तिलान् गां च हिरण्यं च पृथिवीं चापि शाश्वतीम्
तीळ, गायी, सोने आणि ही शाश्वत पृथ्वी—
यथोक्तं यजमानाश्च सत्रयाजिन एव च
जसे पूर्वी सांगितले, यज्ञ करणारे आणि दीर्घ यज्ञ करणारे—
गुरुचित्तानुपालाश्च कृतिनो मौनयन्त्रिताः
जे गुरूच्या इच्छेनुसार वागतात, जे कुशल आहेत आणि मौनाने स्वतःला संयमित ठेवतात—
मां न पश्यन्ति ते चैव स्वात्मभावेन भाविताः
हे सर्वजण, आपल्या आत्म्यात तल्लीन असल्यामुळे मला पाहू शकत नाहीत—
ब्राह्मणा अमरत्वं च प्राप्नुवन्ति न संशयः 207.
ब्राह्मण अमरत्व प्राप्त करतात; यात काहीच शंका नाही.
न गच्छन्ति हि तद्धोरं यत्र ते पापकर्मिणः
ते त्या भयंकर ठिकाणी जात नाहीत जिथे पाप करणारे जातात.
नारद उवाच किं वा कर्म महत्कृत्वा स्वर्गलोके महीयते
नारद म्हणाले: कोणते असे महान कर्म आहे, जे केल्याने स्वर्गात मान मिळतो?
रूपं वा धनधान्यं वा ह्यायुश्च कुलमेव वा
रूप, धन, धान्य, दीर्घायुष्य, की कुलीन जन्म—यापैकी कोणते?