श्रान्ताः कर्मकरा दूता मोहेनायत्तचेतसः
काम करणारे आणि दूत, थकून गेलेले आणि भ्रमात हरवलेले,
विज्ञापयेत्तदा दूताश्चित्रगुप्तं महौजसम्
त्या वेळी दूतांनी बलवान चित्रगुप्ताला ही गोष्ट सांगितली.
इति श्रीवराहपुराणे संसारचक्रे नरकयातनास्वरूपवर्णनं नाम द्विशततमोऽध्यायः
श्रीवराहपुराणातील संसारचक्रातील नरकयातनांचे स्वरूप याचे वर्णन असलेला दोनशेवावा अध्याय येथे संपतो.
अथ राक्षसकिंकरयुद्धम् ततस्ते सहिताः सर्वे चान्योऽन्याभिरताः सदा
आता राक्षस आणि सेवक यांच्यातील युद्ध: ते सर्वजण एकत्र येऊन, नेहमीच एकमेकांत आनंद मानणारे होते.
दूता ऊचुः वयमन्यत्करिष्यामः स्वामिन्कार्यं सुदुष्करम्
दूत म्हणाले: 'स्वामी, आम्ही तुमच्यासाठी आणखी एक फार कठीण काम करू.'
अन्ये हि तावत्तत्कुर्युर्यथेष्टं तव सुव्रत
इतरांनी, हे सुभ्रत, या बाबतीत आपल्या इच्छेनुसार वागावे.
ततो विवृत्तरक्ताक्षस्तेन वाक्येन रोषितः
तेव्हा त्या शब्दांमुळे संतापून, रक्ताळलेल्या डोळ्यांनी तो उभा राहिला.
अदूरे दृष्टवान्कंचित्पुरुषं स ह्यनाकृतिम्
त्याने जवळच एक विचित्र, आकार नसलेला मनुष्य पाहिला.
निःसृतः स च रोषेण चित्रगुप्तेन धीमता
त्या वेळी, संतापाने भरून, बुद्धिमान चित्रगुप्त तिथून बाहेर पडला.
नानारूपधरा घोरा नानाभरणभूषिताः
अनेक रूपे घेतलेले, भीतीदायक आणि वेगवेगळ्या दागिन्यांनी सजलेले जीव तिथे होते.
चित्रगुप्तो महाबाहुः सर्वलोकार्थचिन्तकः
चित्रगुप्त, बलवान भुजांचा आणि सर्व लोकांच्या कल्याणाचा विचार करणारा होता.
ततस्ते विविधाकारा राक्षसा पिशिताशनाः
मग ते विविध रूपांचे, मांस खाणारे राक्षस तिथे उभे राहिले.
बद्धगोधाङ्गुलित्राणा नानायुधधरास्तथा 201.
त्यांच्या हातात वेगवेगळी शस्त्रे आणि गोधडीच्या कातड्याचे कवच घातलेले होते.
ब्रुवन्तश्च पुनर्हृष्टाः शीघ्रमाज्ञापय प्रभो
ते पुन्हा आनंदाने म्हणाले: 'प्रभो, लवकर आज्ञा द्या!'
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चित्रगुप्तो ह्यभाषत
त्यांचे बोलणे ऐकून चित्रगुप्त बोलला:
भो भो मन्देहका वीराः मम चित्तानुपालकाः
'अहो, मंदेहक वीरांनो, माझ्या इच्छेचे रक्षण करणाऱ्यांनो!'
एवं हत्वा च बद्ध्वा च ह्यागच्छत पुनर्यथा
'त्यांना मारून आणि बांधून, पुन्हा पूर्वीप्रमाणे परत या.'
हत्वा वै पापकानेतान्मम विप्रियकारिणः
'माझ्या इच्छेविरुद्ध वागणाऱ्या त्या पापी लोकांना ठार मारा,'
राक्षसा ऊचुः अमात्या एव ज्ञातव्या भृत्याः शतसहस्रशः
राक्षस म्हणाले — मंत्रीच खरे सेवक आहेत, जरी त्यांची संख्या शेकडो हजारोंमध्ये असली तरी.
एते वधार्थं निर्दिष्टास्त्वयैव च महात्मना
हे सर्व नाशासाठी तुझ्याच आज्ञेने ठरवले गेले आहेत, हे महात्मा.
यथा ह्येते समुत्पन्नाः सर्वधर्मानुचिन्तकाः
कारण हे सर्व जसे निर्माण झाले, तसेच ते सर्व धर्माचा विचार करणारे आहेत.
मा च मिथ्या प्रतिज्ञातं धर्मिष्ठस्य भवत्विति
तू धर्मनिष्ठ आहेस, म्हणून तुझ्याकडून खोटी प्रतिज्ञा होऊ नये.
परित्रायस्व नो वीर किंकराणां महाबलान् 201.
हे वीर, आम्हा तुझ्या बलाढ्य सेवकांचे रक्षण कर.
एवमुक्त्वा ततो घोरा व्याधयः कामरूपिणः
असे म्हणून, त्या भीषण आणि इच्छेप्रमाणे रूप घेणाऱ्या रोगांनी पुढे पाऊल टाकले.
गजैरन्ये तथा चाश्वै रथैश्चापि महाबलाः
काही हत्तीवर, काही घोड्यावर, तर काही रथांवर बसलेले, अत्यंत बलवान होते.
मृगैः सृगालैर्महिषैर्व्याघ्रैर्मेषैस्तथापरे
तर काही हरण, कोल्हे, म्हशी, वाघ आणि मेंढ्या यांच्यावर बसलेले होते.
एवं वाहनसंयुक्ता नानाप्रहरणोद्यताः
अशा प्रकारे विविध वाहनांनी सज्ज होऊन, वेगवेगळ्या शस्त्रांनी सुसज्ज झाले होते.
तूर्यक्ष्वेडितसंघुष्टैर्बलितास्फोटितैरपि
तुर्य, शंख आणि वीरांच्या गजराने रणभूमी दुमदुमली होती.
ततः समभवद्युद्धं तस्मिंस्तमसि सन्तते
मग त्या घनदाट अंधारात भीषण युद्ध सुरू झाले.
सकुण्डलैः शिरोभिश्च भ्राजते वसुधातलम्
कुंडलांनी सजवलेल्या छिन्न मस्तकांनी पृथ्वी उजळून निघाली.