मानुषे शूद्रतां याति लब्ध्वा यदि तु तुष्यति
मानवजन्मात त्याला शूद्रत्व मिळते; जर तो समाधानी असेल तर तसाच राहतो.
वैश्यात्क्षत्रियतां याति तस्माच्च ब्राह्मणो भवेत्
वैश्यापासून तो क्षत्रिय होतो आणि तिथून ब्राह्मण होतो.
दुःशिक्षितेन मनसा ह्यात्मद्रोग्धा भवेत्तदा
जेव्हा मन नीट शिकलेले नसते, तेव्हा तो स्वतःलाच हानी पोहोचवतो.
उपयुक्तो नरो जातः पूर्वकर्मभिरन्वितः
पूर्वजन्मीच्या कर्मांनी युक्त असा मनुष्य जन्म घेतो आणि त्याप्रमाणे त्याचा उपयोग होतो.
सुरापः श्यावदन्तश्च पूतिगन्धश्च पापकृत्
दारू पिणारा, काळ्या दातांचा, वाईट वास असणारा आणि पाप करणारा,
सुवर्णहर्ता च नरो ब्रह्मघ्नेन समो हि सः
सोनं चोरणारा मनुष्य ब्राह्मणहत्याऱ्यासारखाच समजला जातो.
यावद्भिः कर्मभिस्तैस्तैस्तेषु निर्याणवेश्मसु
ज्यावेळी ती कर्मे टिकून असतात, त्या त्या जाण्याच्या घरांमध्ये,
व्याप्तं महीतलं सर्वमापगाश्चापि निर्गताः
संपूर्ण पृथ्वीचे पृष्ठभाग व्यापले जाते आणि नद्या देखील निघून जातात.
समुत्तस्थौ महानादो हाहाकारसमाकुलः
मोठा आक्रोश उठतो, 'हाहा' अशा ओरडांनी आणि गोंधळाने भरलेला.
लौहयष्टिप्रहारैश्च आयुधैश्च सुदारुणैः
लोखंडी काठीच्या मारांनी आणि अतिशय भयंकर शस्त्रांनी,
श्रान्ताः कर्मकरा दूता मोहेनायत्तचेतसः
काम करणारे आणि दूत, थकून गेलेले आणि भ्रमात हरवलेले,
विज्ञापयेत्तदा दूताश्चित्रगुप्तं महौजसम्
त्या वेळी दूतांनी बलवान चित्रगुप्ताला ही गोष्ट सांगितली.
इति श्रीवराहपुराणे संसारचक्रे नरकयातनास्वरूपवर्णनं नाम द्विशततमोऽध्यायः
श्रीवराहपुराणातील संसारचक्रातील नरकयातनांचे स्वरूप याचे वर्णन असलेला दोनशेवावा अध्याय येथे संपतो.
अथ राक्षसकिंकरयुद्धम् ततस्ते सहिताः सर्वे चान्योऽन्याभिरताः सदा
आता राक्षस आणि सेवक यांच्यातील युद्ध: ते सर्वजण एकत्र येऊन, नेहमीच एकमेकांत आनंद मानणारे होते.
दूता ऊचुः वयमन्यत्करिष्यामः स्वामिन्कार्यं सुदुष्करम्
दूत म्हणाले: 'स्वामी, आम्ही तुमच्यासाठी आणखी एक फार कठीण काम करू.'
अन्ये हि तावत्तत्कुर्युर्यथेष्टं तव सुव्रत
इतरांनी, हे सुभ्रत, या बाबतीत आपल्या इच्छेनुसार वागावे.
ततो विवृत्तरक्ताक्षस्तेन वाक्येन रोषितः
तेव्हा त्या शब्दांमुळे संतापून, रक्ताळलेल्या डोळ्यांनी तो उभा राहिला.
अदूरे दृष्टवान्कंचित्पुरुषं स ह्यनाकृतिम्
त्याने जवळच एक विचित्र, आकार नसलेला मनुष्य पाहिला.
निःसृतः स च रोषेण चित्रगुप्तेन धीमता
त्या वेळी, संतापाने भरून, बुद्धिमान चित्रगुप्त तिथून बाहेर पडला.
नानारूपधरा घोरा नानाभरणभूषिताः
अनेक रूपे घेतलेले, भीतीदायक आणि वेगवेगळ्या दागिन्यांनी सजलेले जीव तिथे होते.
चित्रगुप्तो महाबाहुः सर्वलोकार्थचिन्तकः
चित्रगुप्त, बलवान भुजांचा आणि सर्व लोकांच्या कल्याणाचा विचार करणारा होता.
ततस्ते विविधाकारा राक्षसा पिशिताशनाः
मग ते विविध रूपांचे, मांस खाणारे राक्षस तिथे उभे राहिले.
बद्धगोधाङ्गुलित्राणा नानायुधधरास्तथा 201.
त्यांच्या हातात वेगवेगळी शस्त्रे आणि गोधडीच्या कातड्याचे कवच घातलेले होते.
ब्रुवन्तश्च पुनर्हृष्टाः शीघ्रमाज्ञापय प्रभो
ते पुन्हा आनंदाने म्हणाले: 'प्रभो, लवकर आज्ञा द्या!'
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चित्रगुप्तो ह्यभाषत
त्यांचे बोलणे ऐकून चित्रगुप्त बोलला:
भो भो मन्देहका वीराः मम चित्तानुपालकाः
'अहो, मंदेहक वीरांनो, माझ्या इच्छेचे रक्षण करणाऱ्यांनो!'
एवं हत्वा च बद्ध्वा च ह्यागच्छत पुनर्यथा
'त्यांना मारून आणि बांधून, पुन्हा पूर्वीप्रमाणे परत या.'
हत्वा वै पापकानेतान्मम विप्रियकारिणः
'माझ्या इच्छेविरुद्ध वागणाऱ्या त्या पापी लोकांना ठार मारा,'
राक्षसा ऊचुः अमात्या एव ज्ञातव्या भृत्याः शतसहस्रशः
राक्षस म्हणाले — मंत्रीच खरे सेवक आहेत, जरी त्यांची संख्या शेकडो हजारोंमध्ये असली तरी.
एते वधार्थं निर्दिष्टास्त्वयैव च महात्मना
हे सर्व नाशासाठी तुझ्याच आज्ञेने ठरवले गेले आहेत, हे महात्मा.