कुलेषु सुदरिद्रेषु सञ्जाताः पापकर्मिणः 198.
अत्यंत गरीब घरात जन्मलेले, ते पापी कर्म करतात.
वृत्तस्था भुञ्जते हेमांश्चातुर्वर्ण्यान्विशेषतः
जे नीट वागतात, ते विशेषतः चार वर्णांमध्ये सोन्याचा उपभोग घेतात.
इह विश्राम्य ते धीराः किंचित्कालं सहानुगाः
इथे धीराने राहणारे थोडा वेळ आपल्या सोबत्यांसह विश्रांती घेतात.
बहुसुन्दरनारीके समृद्धे सुसमाहिताः
समृद्धीत, अनेक सुंदर स्त्रियांच्या संगतीत, ते एकाग्रतेने स्थिर असतात.
इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे संसारचक्र यातनानां स्वरूपवर्णनं नामाष्टनवत्यधिकशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीवराहपुराणातील भगवद्शास्त्रात 'संसारचक्र यातनांचे स्वरूपवर्णन' हा एकशे नव्वदावा अध्याय संपला.
पुनः संसारचक्रयातनास्वरूपवर्णनम् तस्मिन् क्षितितलं सर्वमायसैः कण्टकैश्चितम्
पुन्हा संसारचक्र यातनांचे स्वरूप सांगितले आहे: तिथे संपूर्ण पृथ्वी मृगजळासारख्या काट्यांनी भरलेली आहे.
अथान्ये छिन्नपादास्तु छिन्नपाणिशिरोधराः
काहींचे पाय, हात, डोकी आणि माने छाटलेल्या असतात.
ये तु धर्मरता दाता वपुष्मन्तो यथा गृहे
जे धर्मात रमणारे, दानशूर आणि देखणे आहेत, जसे आपल्या घरी होते—
याचमानाः स्थिता नित्यं सुशीतैस्तोयभोजनैः
ते नेहमी थंड पाणी आणि अन्न घेऊन मागत उभे असतात.
कृत्वा पूजां परां तत्र प्रतीक्षन्ते परं जनम्
तेथे उत्तम पूजा करून, ते दुसऱ्या लोकांची वाट पाहतात.
आलोके च प्रदर्श्यन्ते वृक्षाश्च भुवनानि च
प्रकाशात झाडे आणि लोकांचे जग दाखवले जाते.
तत्र गत्वा तु ते दूताः प्रविशन्ति सुदारुणाः
तेथे जाऊन ते दूत अत्यंत भयंकरपणे प्रवेश करतात.
अथान्ये तु श्वभिर्घोरैरापादतलमस्तकम्
मग काहींना भयंकर कुत्र्यांनी पायापासून डोक्यापर्यंत फाडून खाल्ले जाते.
अथान्ये तु महारूपा महादंष्ट्रा भयानकाः
मग काही मोठ्या, भयंकर रूपाच्या, मोठ्या दातांच्या आणि भीतीदायक असणाऱ्या जीवांनी—
अन्नानि दीयमानानि भक्ष्याणि विविधानि च 199.
—त्यांना कितीही वेगवेगळे पदार्थ आणि चविष्ट खाऊ दिले तरी—
अयःशरमयी नारी वह्नितप्ता सुदारुणा
लोखंडाच्या बाणांनी बनवलेली, अग्नित तापवलेली, अतिशय भयंकर अशी एक बाई—
धावन्तं चानुधावंती त्विदं वचनमब्रवीत्
पळणाऱ्या माणसामागे धावत जाऊन, त्याचा पाठलाग करताना असे म्हणते—
मातृष्वसा ते दुर्बुद्धे मातुलानी पितृष्वसा
'अरे दुष्ट, तुझ्या आईची बहीण, मामााची बायको, तुझ्या वडिलांची बहीण—'
श्रोत्रियाणां द्विजातीनां जाया वै धर्षितास्त्वया
'श्रोत्रिय आणि द्विज यांच्या बायका, या सर्वांना तू लज्जा न ठेवता स्पर्श केला आहेस.'
किं प्रधावसि निर्लज्ज व्यसनैश्चोपपादितः
'अरे निर्लज्जा, स्वतःच्या वाईट कर्मांनी ग्रासलेला आहेस, तरी का पळतोस?'
एवं वै बोधयन्तीह श्रावयन्ति पुनःपुनः
अशी समज देत ती पुन्हा पुन्हा त्याच्या कानावर हेच बोल ऐकवते.
ज्ञानिनां च सहस्रेषु जातं जातं तथा स्त्रियः
शहाण्यांत हजारो जन्मांतही अशा स्त्रिया पुन्हा पुन्हा जन्म घेतात.
वृषलीर्बहुलैर्दुःखैः किं क्रन्दसि पुनः पुनः
'अरे नीच, अशा नीच स्त्रियांकडून होणाऱ्या अनेक यातनांनी त्रस्त होऊन पुन्हा पुन्हा का ओरडतोस?'
दशधा त्वं मया पाप नीयमानः पुनःपुनः
'अरे पापी, मी तुला दहा पट जास्त वेळा पुन्हा पुन्हा ओढून नेईन.'
न मोक्ष्यसे मया पाप कुतो गच्छसि मूढ वै 199.
'अरे पापी, मी तुला सोडणार नाही; अरे मूर्खा, कुठे जातो आहेस?'
तत्र तत्रैव पाप त्वां न त्यक्ष्ये पारदारिकम्
'अरे पापी, तू कुठेही गेलास तरी मी तुझा त्याग करणार नाही, परस्त्रीगामी आहेस.'
गोपाला इव दण्डेन कालयन्तो मुहुर्मुहुः
गोपाळ जसे काठीने गायी हाकतात, तसे ते पुन्हा पुन्हा त्याला हाकतात.
भक्ष्यन्ते श्वापदैरन्यैः श्वभिः काकैस्तथाऽपरे
इतर हिंस्र प्राणी, कुत्रे आणि कावळे त्याला फाडून खातात.
दावाग्निसदृशाकारं प्रदीप्तं सर्वतोऽर्चिषा
तो सर्व बाजूंनी ज्वाळांनी पेटलेल्या, दावानळासारख्या प्रज्वलित अग्नीला पाहतो.
दह्यमानान्सुतप्तांश्च संश्रयन्ते द्रुमान्पुनः
दग्ध होऊन, तापलेले असतानाही ते पुन्हा झाडांच्या सावलीत आसरा घेतात.