वराहपुराणम्

देवागारांश्च सत्राणि तीर्थविक्रयिणस्तथा

जे देवळे, यज्ञभूमी किंवा तीर्थे विकतात,

मिथ्या च नखरोमाणि धारयन्ति च ये नराः

जे खोट्या हेतूने नखे किंवा केस वाढवतात,

अज्ञानादव्रती यश्च यश्चाश्रमबहिष्कृतः

जो अज्ञानामुळे व्रत पाळत नाही किंवा जो आपल्या आश्रमातून बाहेर काढला गेला आहे,

कलही च प्रतर्क्यश्च निष्ठुरश्च नराधमः

भांडखोर, वाद घालणारा, कठोर आणि माणसांतला सगळ्यात नीच असा तो असतो.

स्त्रियो नराश्च गच्छन्ति यत्र तच्छृणुतामलाः

स्त्रिया आणि पुरुष त्या ठिकाणी जातात; हे ऐका, हे निर्मळ लोकांनो.

तानि वै कथयिष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः एवं तस्य वचः श्रुत्वा सर्व एव तपोधनाः।।195.

ती ठिकाणं मी सांगतो, ऐका, हे श्रेष्ठ द्विजांनो. असं त्याचं बोलणं ऐकून, सगळे तपस्वी,

पप्रच्छुर्विस्मयाविष्टा नाचिकेतमृषिं तदा त्वया सर्वं यथा दृष्टं ब्रूहि तत्र विदां वर

आश्चर्याने भरून गेलेले, त्यांनी त्या वेळी नाचिकेत ऋषीला विचारलं, 'तुम्ही जसं पाहिलंत तसं सगळं सांगा, हे विद्वानांमध्ये श्रेष्ठ.'

यथास्वरूपः कालोऽसौ येन सर्वं प्रवर्त्तते

तो काळ नेमका कसा आहे, ज्यामुळे सगळं काही चालतं?

वारयेत्स तदा तं तु ब्रह्मलोके च स प्रभुः

तो त्याला थांबवतो; आणि ब्रह्मलोकात तोच सर्वांचा स्वामी असतो.

न नाशो हि शरीरस्य तस्मिन्देशे तपोधनाः

त्या ठिकाणी शरीराचा नाश होत नाही, हे तपस्वींनो.

अवश्यं चैव गन्तव्यं तस्य पार्श्वं पुनःपुनः

त्याच्याजवळ पुन्हा पुन्हा जायलाच लागतं.

न गच्छन्ति च ये तत्र दानेन निगमेन च

जे दान आणि वेदांचा अभ्यास करतात, ते तिथे जात नाहीत.

रौरवो वा कथं विप्र किंरूपं कूटशाल्मलेः

हे ब्राह्मण, रौरव कसं आहे? कूटशाल्मलीचं रूप कसं आहे?

किं च किंच तु कुर्वाणाः किंच किंच समाचरन्

आणि तिथे ते काय करतात, काय वागतात?

धृतिं न लभते किंचित्तैस्तैर्दोषैः सुवासिताः

त्या दोषांनी भरलेल्यांना स्थिरता मिळत नाही.

बोद्धव्यं नावबुध्यन्ते गुणानां तु गुणोत्तरम् 195.

समजून घ्यायला हवं असलं तरी, ते गुणांमधला श्रेष्ठ गुण समजत नाहीत.

परं परमजानन्तो रमन्ते कस्य मायया

परमात्मा न कळता, ते कुणाच्या मायेने रममाण होतात?

एतत्कथय वत्स त्वं यतः प्रत्यक्षदर्शिवान्

हे बाळा, तू प्रत्यक्ष पाहिलं आहेस म्हणून हे सर्व सांग.

इति श्रीवराहपुराणे संसारचक्रे यमलोकस्थपापिवर्णनं नाम पञ्चनवत्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणात, संसारचक्रातील यमलोकातील पापांचं वर्णन असलेला एकशेपंच्याणवेवा अध्याय इथे संपला.

अथ धर्मराजपुरवर्णनम् तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ऋषीणां भावितात्मनाम्

आता धर्मराजाच्या नगरीचं वर्णन. त्या शुद्ध मनाच्या ऋषींचं बोलणं ऐकून,

नाचिकेत उवाच योजनानां सहस्रं तु विस्तराद्द्विगुणायतम्

नाचिकेत म्हणाला, 'ती नगरी हजार योजन रुंद आहे आणि तिची लांबी त्याच्या दुप्पट आहे.'

द्विगुणं परिवेषेण तद्वै प्रेतपतेः पुरम्

त्या प्रेताधिपतीच्या नगराभोवती दुहेरी तटबंदी आहे.

हर्म्यप्रासादसंबाधमहाट्टालसमन्वितम्

ते शहर मोठ्या प्रासादांनी, राजवाड्यांनी आणि उंच मनोऱ्यांनी भरलेले आहे.

कैलासशिखराकारैर्भवनैरुपशोभितम्

कैलासाच्या शिखरांसारख्या सुंदर इमारतींनी ते नगर शोभून गेले आहे.

दीर्घिकाश्च तथा कान्ता नलिन्यश्च सरांसि च

तेथे रमणीय तलाव, कमळांनी भरलेली सरोवरे आणि सुंदर जलाशय आहेत.

नरनारीसमाकीर्णा गजवाजिसमाकुलाः

पुरुष आणि स्त्रिया सर्वत्र आहेत, तसेच हत्ती आणि घोड्यांनी तेथील गजबज वाढली आहे.

सर्वजीवैस्तथाकीर्णं तस्य राज्ञः पुरोत्तमम्

त्या राजाच्या उत्तम नगरीत सर्व प्रकारच्या जीवांची वर्दळ असते.

क्वचिद्गायन् हसंश्चैव क्वचिद्दुःखेन दुःखितः

कुठे लोक गातात आणि हसतात, तर कुठे दुःखाने व्याकुळ झालेले दिसतात.

क्वचिन्नृत्यन्क्वचित्तिष्ठन् क्वचिद्बन्धनसंस्थितः 196.

कुठे कोणी नाचतो, कुठे कोणी उभा असतो, तर कुठे कोणी बंदिवान अवस्थेत आहे.