वराहपुराणम्

धर्मराजस्य किं रूपं कालो वा कीदृशो मुने

धर्मराजाचे रूप कसे आहे? आणि काळ कसा असतो, हे ऋषी?

किंच कुर्वन्प्रमुच्येत किं वा कर्म समाचरेत्

काय केल्याने मुक्ती मिळते, किंवा कोणते कर्म करावे?

क्रोधबन्धनजं क्लेशं कर्षणं छेदनं तथा

रागाच्या बंधनातून निर्माण होणारे दुःख, यातना आणि छेद यावर कसा विजय मिळवावा?

जितात्मानः कथं यान्ति कथं गच्छति पापकृत्

स्वतःवर विजय मिळवलेले कसे जातात, आणि पाप करणारा कसा निघून जातो?

प् रणयात्सौहृदात्स्नेहादस्माभिरभिपृच्छितम्

आपुलकी, मैत्री आणि प्रेमामुळेच आम्ही तुला हे विचारले आहे.

वैशम्पायन उवाच यदुवाच महाराज शृणु तज्जनमेजय

वैशंपायन म्हणाले: हे महराज, यदु बोलला; जनमेजय, तू हे ऐक.

इति श्रीवराहपुराणे संसारचक्रे नचिकेतागमनं नाम चतुर्नवत्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील 'संसारचक्रातील नचिकेताचे आगमन' नावाचा एकशेचौर्याणवेवा अध्याय इथे संपला.

अथ यमलोकस्थपापिवर्णनम् कथ्यमानं मया विप्राः शृण्वन्तु तपसि स्थिताः

आता यमलोकात राहणाऱ्या पाप्यांचे वर्णन सांगतो, तपश्चर्येत स्थिर असलेल्या ऋषींनो, माझे हे कथन लक्ष देऊन ऐका.

संसारं तु यथाशक्ति कथ्यमानं निबोधत

संसाराचा जो प्रवास आहे, तो मी ज्या प्रमाणात सांगू शकतो, ते तुम्ही ऐका.

तथा ब्रह्महणः पापा ये च विश्वासघातकाः

तसेच, ब्राह्मणहत्यारे आणि विश्वासघात करणारे हेही पापीच आहेत.

कन्यानां दूषका ये च ये च पापरता नराः

ज्यांनी कन्यांचे अपमान केले किंवा जे नेहमीच वाईट कर्मात गुंतलेले असतात,

शूद्राणां याजकाश्चैव हाहाभूता द्विजातयः

जे शूद्रांसाठी यजमान होतात आणि जे द्विज जातीचे असूनही अपयशी ठरले,

सुरापो ब्रह्महा चैव यो द्विजो वीरघातकः

मद्यपान करणारा, ब्राह्मणहत्यारा किंवा वीराचा वध करणारा द्विज,

मातृत्यागी पितृत्यागी यः स्वसाध्वीं परित्यजेत्

जो आपल्या आईला किंवा वडिलांना सोडतो, किंवा आपल्या सती पत्नीलाही टाकतो,

गृहक्षेत्रहरा ये च सेतुबन्धविनाशकाः

जे घर किंवा शेत चोरतात, किंवा जे पूल फोडतात,

अशौचा निर्दयाः पापा हिंसका व्रतभञ्जकाः

जे अपवित्र, निर्दयी, पापी, हिंसक किंवा व्रतभंग करणारे आहेत,

भूम्यामनृतवादी च वेदजीवी च यो द्विजः 195.१

जो जमिनीबद्दल खोटे बोलतो किंवा जो द्विज वेदावर उपजीविका करतो,

सर्वपापसुसङ्गाश्च चिन्तका येऽतिवैरिणः

जे सर्व प्रकारच्या पाप्यांशी संग करतात, किंवा जे मनात फार मोठी वैरभावना ठेवतात,

परवित्तापहारी च राजघाती च यो नरः

जो दुसऱ्याचे धन चोरतो किंवा राजा मारणारा माणूस,

शुश्रूषया च मुक्ता ये लिङ्गिनः पापकर्मिणः

जे सेवा सोडून देतात किंवा जे बाह्यचिन्हे धारण करतात पण वाईट कर्म करतात,

देवागारांश्च सत्राणि तीर्थविक्रयिणस्तथा

जे देवळे, यज्ञभूमी किंवा तीर्थे विकतात,

मिथ्या च नखरोमाणि धारयन्ति च ये नराः

जे खोट्या हेतूने नखे किंवा केस वाढवतात,

अज्ञानादव्रती यश्च यश्चाश्रमबहिष्कृतः

जो अज्ञानामुळे व्रत पाळत नाही किंवा जो आपल्या आश्रमातून बाहेर काढला गेला आहे,

कलही च प्रतर्क्यश्च निष्ठुरश्च नराधमः

भांडखोर, वाद घालणारा, कठोर आणि माणसांतला सगळ्यात नीच असा तो असतो.

स्त्रियो नराश्च गच्छन्ति यत्र तच्छृणुतामलाः

स्त्रिया आणि पुरुष त्या ठिकाणी जातात; हे ऐका, हे निर्मळ लोकांनो.

तानि वै कथयिष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः एवं तस्य वचः श्रुत्वा सर्व एव तपोधनाः।।195.

ती ठिकाणं मी सांगतो, ऐका, हे श्रेष्ठ द्विजांनो. असं त्याचं बोलणं ऐकून, सगळे तपस्वी,

पप्रच्छुर्विस्मयाविष्टा नाचिकेतमृषिं तदा त्वया सर्वं यथा दृष्टं ब्रूहि तत्र विदां वर

आश्चर्याने भरून गेलेले, त्यांनी त्या वेळी नाचिकेत ऋषीला विचारलं, 'तुम्ही जसं पाहिलंत तसं सगळं सांगा, हे विद्वानांमध्ये श्रेष्ठ.'

यथास्वरूपः कालोऽसौ येन सर्वं प्रवर्त्तते

तो काळ नेमका कसा आहे, ज्यामुळे सगळं काही चालतं?

वारयेत्स तदा तं तु ब्रह्मलोके च स प्रभुः

तो त्याला थांबवतो; आणि ब्रह्मलोकात तोच सर्वांचा स्वामी असतो.