वराहपुराणम्

कच्चिद्दौवारिकास्तत्र न रौद्रास्त्वां यमालये

यमाच्या घरी असताना तेथील द्वारपाल तुला रौद्रपणे वागले नाहीत ना, अशी आशा आहे.

कच्चित्पन्थास्त्वया लब्धो निर्गमो वा यमालये

यमाच्या घरी तुला मार्ग सापडला आणि बाहेर पडता आले ना, अशी आशा आहे.

ऋषयश्च महाभागा द्विजाश्च सुमहाव्रताः

महाभाग ऋषी आणि मोठ्या व्रतांचे द्विज,

एवमाभाषमाणं तु श्रुत्वा सर्वे वनौकसः

त्याचे असे बोलणे ऐकून सर्व वनवासी,

जपन्तश्चैव जाप्यानि पूजयन्तश्च देवताः

जप करत होते आणि देवतांची पूजा करत होते.

एकपादेन तिष्ठन्तः पश्यन्तोऽन्ये दिवाकरम्

कोणी एका पायावर उभे होते, तर काही सूर्याकडे पाहत होते.

वैश्वानरा महाभागास्तपसा संशितव्रताः

ते तेजस्वी आणि महाभाग तपस्वी, आपल्या व्रतामध्ये दृढ राहून अग्नीप्रमाणे प्रज्वलित दिसत होते.

दिग्वाससश्च ऋषयो दन्तोलूखलिनस्तथा

दिशा हेच वस्त्र असलेले ऋषी आणि केवळ दातांनी उखळ-मुसळासारखे वागणारे काही जण तिथे होते.

धूमदाश्च तथा चान्ये तप्यमानाश्च पावके

काही धूर खाणारे, तर काही अग्नीत तापलेले असेही तिथे होते.

उपविष्टास्तथा चान्ये स्थिताश्चान्ये सुयन्त्रिताः 194.

काही बसलेले, काही उभे राहिलेले आणि काही स्वतःवर चांगली मर्यादा ठेवणारे होते.

तं नाचिकेतसं दृष्ट्वा यमलोकादिहागतम्

यमलोकातून आलेला नचिकेतास तिथे दिसल्यावर,

केचिद्विमनसश्चैव केचित्संशयवादिनः

काहींच्या मनात खिन्नता आली, तर काही शंका व्यक्त करू लागले.

ऋषय ऊचुः नाचिकेतः सुत प्राज्ञ स्वधर्मपरिपालक

ऋषी म्हणाले, 'हे बुद्धिमान नचिकेत, स्वतःच्या धर्माचे पालन करणारा पुत्र,'

ब्रूहि सत्यं त्वया दृष्टं श्रुतं च सविशेषकम्

'तू जे पाहिलेस आणि ऐकलेस ते सर्व सत्य आणि तपशीलवार सांग.'

अपि गुह्यं च वक्तव्यं पृष्टे सति विशेषतः

विशेषतः विचारले असता, काही गुपित असेल तर तेही सांगावेच लागेल.

मृतं नैव परं तात दृश्यते कालमायया

प्रिय मुला, काळाच्या मायेमुळे मृत व्यक्ती खऱ्या अर्थाने दिसत नाहीत.

इह चैव कृतं यत्तु तत्परत्रोपभुज्यते

इथे जे काही केले जाते, त्याचा भोग पुढच्या जन्मात मिळतो.

तथाऽत्र दृश्यते काले कालस्यैव तु मायया

इथेही सर्व काही योग्य वेळी, पण काळाच्या मायेमुळेच दिसते.

तस्य पारं न गच्छन्ति बहवः पारचिन्तकाः

पलीकडचे विचार करणारे अनेकजण त्या पारापर्यंत पोहोचू शकत नाहीत.

चिन्तयेत न चिन्ताऽत्र मृगयन्ति च यद्धितम् 194.

इथे चिंता करू नये; जे खरे हितकारक आहे तेच शोधावे.

धर्मराजस्य किं रूपं कालो वा कीदृशो मुने

धर्मराजाचे रूप कसे आहे? आणि काळ कसा असतो, हे ऋषी?

किंच कुर्वन्प्रमुच्येत किं वा कर्म समाचरेत्

काय केल्याने मुक्ती मिळते, किंवा कोणते कर्म करावे?

क्रोधबन्धनजं क्लेशं कर्षणं छेदनं तथा

रागाच्या बंधनातून निर्माण होणारे दुःख, यातना आणि छेद यावर कसा विजय मिळवावा?

जितात्मानः कथं यान्ति कथं गच्छति पापकृत्

स्वतःवर विजय मिळवलेले कसे जातात, आणि पाप करणारा कसा निघून जातो?

प् रणयात्सौहृदात्स्नेहादस्माभिरभिपृच्छितम्

आपुलकी, मैत्री आणि प्रेमामुळेच आम्ही तुला हे विचारले आहे.

वैशम्पायन उवाच यदुवाच महाराज शृणु तज्जनमेजय

वैशंपायन म्हणाले: हे महराज, यदु बोलला; जनमेजय, तू हे ऐक.

इति श्रीवराहपुराणे संसारचक्रे नचिकेतागमनं नाम चतुर्नवत्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील 'संसारचक्रातील नचिकेताचे आगमन' नावाचा एकशेचौर्याणवेवा अध्याय इथे संपला.

अथ यमलोकस्थपापिवर्णनम् कथ्यमानं मया विप्राः शृण्वन्तु तपसि स्थिताः

आता यमलोकात राहणाऱ्या पाप्यांचे वर्णन सांगतो, तपश्चर्येत स्थिर असलेल्या ऋषींनो, माझे हे कथन लक्ष देऊन ऐका.

संसारं तु यथाशक्ति कथ्यमानं निबोधत

संसाराचा जो प्रवास आहे, तो मी ज्या प्रमाणात सांगू शकतो, ते तुम्ही ऐका.