वराहपुराणम्

दीक्षां धारयते ब्रह्मा स तेनैव सुयन्त्रितः

ब्रह्मदेवाने त्याच्यामुळे दीक्षा घेतली आणि त्याच्याच नियंत्रणाखाली राहिला.

संवर्तेन पुरा तात सर्वे लोकाः सदैवताः

पूर्वी, वडिलांनो, संहारकाळी सर्व लोक आणि देवता—

पाताले पालयन् सत्यं बद्धो वैरोचनो वसन्

पाताळात राहणारा विरोचनाचा मुलगा सत्याचे पालन करत असताना बांधला गेला.

स्थितः सत्ये महाविन्ध्यो वर्द्धमानो न वर्द्धते

महाविंध्य सत्यावर स्थिर राहून वाढत असला तरी प्रत्यक्षात वाढत नाही.

गृहधर्माश्च ये दृष्टा वानप्रस्थाश्च शोभिताः

गृहस्थधर्म दिसतात आणि वनवासातील लोक शोभून दिसतात.

अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम्

हजार अश्वमेधयज्ञ आणि सत्य दोन्ही तुला ठेवले असता,

सत्येन पाल्यते धर्मो धर्मो रक्षति रक्षितः

सत्यामुळे धर्माचे रक्षण होते; जो धर्माचे रक्षण करतो, त्याचे धर्म रक्षण करतो.

एवमुक्त्वा हृष्टपुष्टः स्वेन देहेन सुव्रत 193.

असे म्हणून, तो आनंदित आणि पुष्ट झाला, हे सुव्रत—

ऋषिपुत्रो महातेजा सत्यवागनसूयकः

महातेजस्वी ऋषिपुत्र, नेहमी सत्य बोलणारा आणि कपटमुक्त—

इति श्रीवराहपुराणे प्रागितिहासे संसारचक्रे नचिकेतप्रयाणं नाम त्रिनवत्यधिकशततमोऽध्यायः

या प्रकारे श्रीवराहपुराणातील प्राचीन इतिहासात 'संसराच्या चक्रातील नचिकेताचा प्रवास' या नावाचा एकशे त्र्याण्णववा अध्याय संपला.

अथ नचिकेतसो आगमनवर्णनम् गतश्च परमं स्थानं यत्र राजा दुरासदः

आता नचिकेताच्या परत येण्याचे वर्णन पुढे येते. तो ज्या ठिकाणी भीषण राजा होता, त्या परम स्थानावर पोहोचला.

ततो हृष्टमना राजन्पुत्रं दृष्ट्वा तपोनिधिः

राजा, तपस्वी आपल्या मुलाला पाहून मनापासून आनंदित झाला.

दिवं च पृथिवीं चैव नादयामास हृष्टवत्

तो आनंदाने इतका भरला की, त्याच्या आनंदाने आकाश आणि पृथ्वी दोन्ही निनादून गेले.

पश्यन्तु मम पुत्रस्य प्रभावं दिव्यतेजसः

माझ्या मुलाच्या दिव्य तेजाने युक्त असलेल्या सामर्थ्याचे सर्वांनी दर्शन घ्यावे.

पितृस्नेहानुभावेन गुरुशुश्रूषयापि च

पित्याच्या प्रेमामुळे आणि गुरूची सेवा केल्यामुळे,

लोके मत्सदृशो नास्ति पुमान्भाग्यसमन्वितः

या जगात माझ्यासारखा भाग्यवान मनुष्य दुसरा नाही.

कच्चित्त्वं न हतो वत्स नैव बद्धो यमालये

बाळा, तुला कोणी मारले नाही ना, किंवा यमाच्या घरी बांधून ठेवले नाही ना, अशी आशा आहे.

कच्चित्ते व्याधयो घोरा नान्वगच्छन्यमालये

यमाच्या घरी असताना तुला भयंकर आजारांनी त्रास दिला नाही ना, अशी आशा आहे.

कच्चिद्राजा त्वया दृष्टः प्रेतानामधिपो बली

तू त्या प्रेतांचा अधिपती असलेल्या बलाढ्य राजाला पाहिलेस ना, अशी आशा आहे.

कच्चिन्न तुष्टो भगवांस्त्वां दृष्ट्वा स्वयमागतम् 194.

स्वतः येऊन तुला पाहून भगवंत तृप्त झाले ना, अशी आशा आहे.

कच्चिद्दौवारिकास्तत्र न रौद्रास्त्वां यमालये

यमाच्या घरी असताना तेथील द्वारपाल तुला रौद्रपणे वागले नाहीत ना, अशी आशा आहे.

कच्चित्पन्थास्त्वया लब्धो निर्गमो वा यमालये

यमाच्या घरी तुला मार्ग सापडला आणि बाहेर पडता आले ना, अशी आशा आहे.

ऋषयश्च महाभागा द्विजाश्च सुमहाव्रताः

महाभाग ऋषी आणि मोठ्या व्रतांचे द्विज,

एवमाभाषमाणं तु श्रुत्वा सर्वे वनौकसः

त्याचे असे बोलणे ऐकून सर्व वनवासी,

जपन्तश्चैव जाप्यानि पूजयन्तश्च देवताः

जप करत होते आणि देवतांची पूजा करत होते.

एकपादेन तिष्ठन्तः पश्यन्तोऽन्ये दिवाकरम्

कोणी एका पायावर उभे होते, तर काही सूर्याकडे पाहत होते.

वैश्वानरा महाभागास्तपसा संशितव्रताः

ते तेजस्वी आणि महाभाग तपस्वी, आपल्या व्रतामध्ये दृढ राहून अग्नीप्रमाणे प्रज्वलित दिसत होते.

दिग्वाससश्च ऋषयो दन्तोलूखलिनस्तथा

दिशा हेच वस्त्र असलेले ऋषी आणि केवळ दातांनी उखळ-मुसळासारखे वागणारे काही जण तिथे होते.

धूमदाश्च तथा चान्ये तप्यमानाश्च पावके

काही धूर खाणारे, तर काही अग्नीत तापलेले असेही तिथे होते.