विस्मयं परमं गत्वा सा मही संशितव्रता
ती पृथ्वी, आपल्या व्रतांमध्ये दृढ राहून, अत्यंत आश्चर्यचकित झाली.
देव वृत्तोपचारेण तव यन्मनसि प्रियम्
हे देव, योग्य आचरणाने, तुझ्या मनाला जे प्रिय आहे—
एतदाचक्ष्व तत्त्वेन तत्र यत्परमं महत् साधु भूमे महाभागे यन्मां त्वं परिपृच्छसि
हे महाभाग्यशाली आणि पुण्यवान पृथ्वी, त्या गोष्टीत सर्वात श्रेष्ठ आणि मोठं काय आहे, ते मला खरीखुरी सांग. तू माझ्या कडून जे विचारतेस—
कथयिष्यामि तत्सर्वं दुःखसंसारमोक्षणम्
मी तुला ते सर्व समजावून सांगीन, म्हणजे या दुःखमय संसारातून मुक्ती कशी मिळते तेही सांगीन.
पश्चाच्छान्तिं च मे कुर्याद्भूमे राष्ट्रसुखावहम्
नंतर, हे पृथ्वी, माझ्यासाठी अशी शांतीची क्रिया कर, जी संपूर्ण राज्याला सुख देणारी आहे.
नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत्
'नमोनारायण' असं म्हणून, मंत्राचा जप करावा.
शरणं त्वां गतो नाथ संसारार्णवतारक
हे प्रभो, जो संसाराच्या महासागरातून तारतो, मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे.
दिशः पश्य अधः पश्य व्याधिभ्यो रक्ष नित्यशः
सर्व दिशांना आणि खाली पाहा; आजारांपासून नेहमीच रक्षण कर.
गर्भिणीनां च वृद्धानां व्रीहीणां च गवां तथा 192.
गर्भवती स्त्रियांकरिता, वृद्ध लोकांसाठी, भातशेतीसाठी आणि गायींसाठीही,
अन्नं कुरु सुवृष्टिं च सुभिक्षमभयं तथा
अन्न मिळू दे, चांगला पाऊस पडू दे, भरपूर पीक येऊ दे आणि सर्वांना सुरक्षितता मिळू दे.
देवानां ब्राह्मणानां च भक्तानां कन्यकासु च
देवतांसाठी, ब्राह्मणांसाठी, भक्तांसाठी आणि कन्यांसाठीही,
एवं शान्तिं पठित्वा तु मम कर्मपरायणः
अशा प्रकारे शांतीचा पाठ वाचून, माझ्या सेवेप्रती निष्ठावान राहा.
मन्त्रः- योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रसूतो यज्ञेषु देवेषु च कर्मसाक्षी
मंत्रः— जो तू आहेस, सर्व जगाचा उत्पत्तीकारण, यज्ञात आणि देवांमध्ये कर्माचा साक्षीदार—
एषा सिद्धिश्च कीर्तिश्च ओजसा तु महौजसम्
हीच सिद्धी आणि कीर्ती आहे, आणि त्याच्या सामर्थ्याने मोठं बळ मिळतं.
एवं पठति तत्त्वेन मम शान्तिं सुखावहाम्
असं खरं खरं म्हणून हा शांतीपाठ वाचल्यास, माझ्या कडून मिळणारे सुख आणि शांती मिळते.
एवं शान्तिं पठित्वा तु मधुपर्कं प्रयोजयेत्
अशा प्रकारे शांतीपाठ वाचून, मग मधुपर्क अर्पण करावा.
मन्त्रः- योऽसौ भवान्देववरप्रसूतो यो वै समर्च्यो मधुपर्क्कनामा
मंत्रः— जो तू आहेस, श्रेष्ठ देवांपासून जन्मलेला, पूजेला योग्य, मधुपर्क नावाने ओळखला जाणारा—
सर्पिर्दधिमधून्येव समं पात्रे ह्युदुम्बरे
तूप, दही आणि मध, हे तिघेही समान प्रमाणात, उडुंबराच्या पात्रात ठेवावे.
घृतालाभे तु सुश्रोणि लाजैः सह विमिश्रयेत् 192.
जर तुप मिळत नसेल, सुंदर नितंब असलेल्या सखी, तर लाह्या घालून एकत्र करावे.
दधि क्षौद्रं घृतं चैव कारयेत समं तथा
दही, मध आणि तूप हे तिन्हीही सारख्याच प्रमाणात एकत्र करावे.
सर्वेषामप्यलाभे तु मम कर्मपरायणाः
हे सर्व मिळत नसल्यास, माझ्या कार्याला समर्पित असणाऱ्यांनी,
मन्त्रः— योऽसौ भवान्नाभिमात्रप्रसूतो यज्ञैश्च मन्त्रैः सरहस्यजप्यैः
मंत्र — जो तुझ्या नाभीतून उत्पन्न झाला आहे, यज्ञ आणि गुप्त मंत्रजपांनी,
यो ददाति महाभागे मयोक्तं विधिपूर्वकम्
माझ्या सांगण्यानुसार, योग्य विधीने जी देणगी देते, हे भाग्यवती,
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे
आणखी एक गोष्ट मी तुला सांगतो, ती ऐक, वसुंधरे.
तस्य चैवेह दातव्यं मन्त्रेण विधिपूर्वकम्
तेही येथे मंत्राने, विधीपूर्वक द्यावे.
मद्भक्तेन तु दातव्यं सर्वसंसारमोक्षणम्
माझ्या भक्ताने ते सर्व संसारातून मुक्त होण्यासाठी द्यावे.
मधुपर्क्कं परं गृह्य चेमं मन्त्रमुदाहरेत्
मधुपर्क घेतल्यावर, हा मंत्र म्हणावा.
मन्त्रः- योऽसौ भवांस्तिष्ठति सर्वदेहे नारायणः सर्वजगत्प्रधानः
मंत्र — जो सर्व देहात वास करतो, नारायण, जो सर्व जगाचा प्रधान आहे,
अनेनैव तु मन्त्रेण दद्याच्च मधुपर्क्ककम् 192.
याच मंत्राने मधुपर्क अर्पण करावा.
एषा गतिर्महाभागे मधुपर्क्कस्य कीर्त्तिता
हे मधुपर्काचे स्वरूप, हे भाग्यवती, मी सांगितले आहे.