वराहपुराणम्

तिथौ पर्वणि ये चैव स्वपितॄंस्तारयन्ति वै

तिथी किंवा सणाच्या दिवशी, जे आपले पितर तारतात,

न यज्ञदानाध्ययनोपवासैस्तीर्थाभिषेकैरपि चाग्निहोत्रैः

यज्ञ, दान, वेदाध्ययन, उपवास, तीर्थस्नान किंवा अग्निहोत्र यांपैकी कशामुळेही,

पितरो निर्गतास्तत्र ब्रह्मविष्णुशरीरगाः

ते पितर जे ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्या देहात गेले होते, तेथून निघून गेले.

एवं क्रमेण वै तत्र पितृदेवा वसुन्धरे

अशीच एकामागून एक, हे वसुंधरे, पितरदेवता तिथे वास करू लागले.

तत एते न जानन्ति देवाः शक्रपुरोगमाः

मग इंद्रासह सर्व देवांना हे माहीतच नाही.

न च ब्रह्मा विजानाति निःसृतो मम मायया

माझ्या मायेमुळे निर्माण झालेला ब्रह्माही हे जाणत नाही.

पुनश्चान्यत्प्रवक्ष्यामि पितृयज्ञेषु सुन्दरि १९०.

आता मी पुन्हा एक नवीन गोष्ट सांगतो, सुंदर स्त्री, पितृयज्ञांबद्दल.

कृत्वा वै पिण्डसङ्कल्पं दर्भानास्तीर्य भूतले

पिंड अर्पणाचा संकल्प करून, धरतीवर कुश घालून,

अजीर्णेनाभिपीड्यन्ते भुज्यन्ते न च सुन्दरि

अजिर्णामुळे ते त्रस्त होतात आणि हे पिंड खाल्ले जात नाहीत, सुंदर स्त्री.

दृष्टाः सोमेन सुश्रोणि देवताजीर्णपीडिताः

देवतांच्या अजिर्णामुळे त्रस्त झालेले पितर सोमाने पाहिले, सुंदर नितंबिनी.

सोम उवाच एवं तु भाषमाणस्य सोमस्य तदनन्तरम्

सोमाने असे बोलले. त्यानंतर, सोम बोलत असताना,

ऊचुस्ते सोममेवापि वाक्यं नः श्रूयतामिति

त्यांनी सोमाला सांगितले, 'आमचे बोलणे ऐका.'

श्राद्धे नियोजितास्तैस्तु पितृपिण्डेन तर्पिताः

श्राद्धासाठी नेमलेल्यांना त्या पिंडाने तृप्ती मिळाली.

सोम उवाच सहितास्तत्र गच्छामो यथा श्रेयो भविष्यति

सोमाने म्हटले, 'आपण सर्वजण एकत्र तिथे जाऊ, जेणेकरून चांगले होईल.'

एवमुक्तास्तु सोमेन पितृदेवास्तदन्तरे

सोमाने असे सांगितल्यावर त्या क्षणी पितरदेवता,

दृष्ट्वा पितामहं देवं प्रणम्य सहसा क्षितौ १९०.

पितामह देवाला पाहून त्यांनी पटकन पृथ्वीवर वाकून नमस्कार केला.

य एते पितरो देव दुःखिताजीर्णपीडिताः

हे देव, हे पितर दुःख आणि अजिर्णाने त्रस्त आहेत.

यथा नश्यंति जीर्णानि तथा कुरु पितामह

जसे पचलेली वस्तू नाहीशी होते, तसेच कर, पितामहा.

उवाच वचनं तत्र ब्रह्मा योगीश्वरं प्रति

तेथे ब्रह्माने योगेश्वराला हे शब्द सांगितले.

आगताः शरणं चात्र सोमेन सहिता मम

सोमासह हे माझ्याकडे आश्रयाला आले आहेत.

ब्रह्मणा चैवमुक्तस्तु ईश्वरः परमेश्वरः

ब्रह्मदेवाने असे म्हटल्यावर परमेश्वर, सर्वश्रेष्ठ प्रभू,

पश्यते ईश्वरं तत्र योगवेदाङ्गनिर्मितम्

तेथे तो योग आणि वेद यांच्या अंगांनी निर्माण झालेल्या प्रभूचे दर्शन करतो.

निर्मिता विष्णुना ब्रह्मन् वैष्णव्या मायया च ते

हे ब्रह्मन्, हे सर्व विष्णूंनी आपल्या वैष्णव मायेने निर्माण केले आहेत.

पिता तु ब्रह्मदैवत्यो मम गात्राद्विनिर्मितः

माझे वडील, ब्रह्मदेव, माझ्या स्वतःच्या देहातून उत्पन्न झाले.

प्रपितामहो रुद्रदेवो मम गात्राद्विनिर्मितः

माझे पणजोबा रुद्रदेव हेसुद्धा माझ्या देहातून निर्माण झाले.

ब्राह्मणानां हितार्थाय निर्मिता विष्णुमायया १९०.

ब्राह्मणांच्या कल्याणासाठी हे सर्व विष्णूच्या मायेने निर्माण झाले.

आगताः शरणं ब्रह्मन्सोमेन सहिता यदि

हे ब्रह्मन्, जर ते सोमासह आश्रयाला आले असतील,

शृणु तत्ते प्रवक्ष्यामि ब्रह्मन्लोकपितामह

हे ब्रह्मन्, लोकांचे पितामह, ते मी तुला सांगतो, ऐक.

श्राद्धे तु प्रथमं तस्य दातव्यं मानुषेषु वा

श्राद्धाच्या वेळी, प्रथम भाग त्याला द्यावा, किंवा माणसांतही द्यावा.