वराहपुराणम्

निरयात्तेऽपि मुच्यन्ते तृप्तिर्भवति चाक्षया

ते नरकात असले तरीही मुक्त होतात आणि त्यांची तृप्ती कधीही संपत नाही.

विप्राणां वचनं कृत्वा यथाशक्त्या च दक्षिणा

ब्राह्मणांचे वचन पाळून आणि आपल्या शक्तीनुसार दक्षिणा देऊन,

देयो नीलो वृषस्तत्र नरकार्त्तिविनाशनः

तेथे काळा वृष द्यावा, जो नरकातील दुःख नष्ट करतो.

षष्टिवर्षसहस्राणि पितरस्तेन तर्पिताः

यामुळे पितरांना साठ हजार वर्षे तृप्ती मिळते.

उद्धृतो यदि सुश्रोणि पंकः शृङ्गेण तेन च

सुंदरिनी, जर त्या वृषाने शिंगाने चिखल उचलला,

तानुद्धृत्य वरारोहे सोमलोकं स गच्छति

हे सुंदरांगिनी, त्यांना वर काढून तो सोमलोकात जातो.

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च १९०.

साठ हजार वर्षे आणि साठशे वर्षे.

एष धर्मो गृहस्थानां पुत्र पौत्रसमन्विताः

पुत्र-पौत्रांसह असलेल्या गृहस्थांचा हा धर्म आहे.

पिपीलिकादिभूतानि जङ्गमाश्च विहङ्गमाः

मुंग्या आणि इतर जीव, तसेच चालणारे आणि उडणारे पक्षी,

एवं गृहाश्रमो मूलं धर्मस्तत्र प्रतिष्ठितः

अशा प्रकारे गृहस्थाश्रम हे मूळ आहे; तेथेच धर्म स्थिर आहे.

तिथौ पर्वणि ये चैव स्वपितॄंस्तारयन्ति वै

तिथी किंवा सणाच्या दिवशी, जे आपले पितर तारतात,

न यज्ञदानाध्ययनोपवासैस्तीर्थाभिषेकैरपि चाग्निहोत्रैः

यज्ञ, दान, वेदाध्ययन, उपवास, तीर्थस्नान किंवा अग्निहोत्र यांपैकी कशामुळेही,

पितरो निर्गतास्तत्र ब्रह्मविष्णुशरीरगाः

ते पितर जे ब्रह्मा आणि विष्णू यांच्या देहात गेले होते, तेथून निघून गेले.

एवं क्रमेण वै तत्र पितृदेवा वसुन्धरे

अशीच एकामागून एक, हे वसुंधरे, पितरदेवता तिथे वास करू लागले.

तत एते न जानन्ति देवाः शक्रपुरोगमाः

मग इंद्रासह सर्व देवांना हे माहीतच नाही.

न च ब्रह्मा विजानाति निःसृतो मम मायया

माझ्या मायेमुळे निर्माण झालेला ब्रह्माही हे जाणत नाही.

पुनश्चान्यत्प्रवक्ष्यामि पितृयज्ञेषु सुन्दरि १९०.

आता मी पुन्हा एक नवीन गोष्ट सांगतो, सुंदर स्त्री, पितृयज्ञांबद्दल.

कृत्वा वै पिण्डसङ्कल्पं दर्भानास्तीर्य भूतले

पिंड अर्पणाचा संकल्प करून, धरतीवर कुश घालून,

अजीर्णेनाभिपीड्यन्ते भुज्यन्ते न च सुन्दरि

अजिर्णामुळे ते त्रस्त होतात आणि हे पिंड खाल्ले जात नाहीत, सुंदर स्त्री.

दृष्टाः सोमेन सुश्रोणि देवताजीर्णपीडिताः

देवतांच्या अजिर्णामुळे त्रस्त झालेले पितर सोमाने पाहिले, सुंदर नितंबिनी.

सोम उवाच एवं तु भाषमाणस्य सोमस्य तदनन्तरम्

सोमाने असे बोलले. त्यानंतर, सोम बोलत असताना,

ऊचुस्ते सोममेवापि वाक्यं नः श्रूयतामिति

त्यांनी सोमाला सांगितले, 'आमचे बोलणे ऐका.'

श्राद्धे नियोजितास्तैस्तु पितृपिण्डेन तर्पिताः

श्राद्धासाठी नेमलेल्यांना त्या पिंडाने तृप्ती मिळाली.

सोम उवाच सहितास्तत्र गच्छामो यथा श्रेयो भविष्यति

सोमाने म्हटले, 'आपण सर्वजण एकत्र तिथे जाऊ, जेणेकरून चांगले होईल.'

एवमुक्तास्तु सोमेन पितृदेवास्तदन्तरे

सोमाने असे सांगितल्यावर त्या क्षणी पितरदेवता,

दृष्ट्वा पितामहं देवं प्रणम्य सहसा क्षितौ १९०.

पितामह देवाला पाहून त्यांनी पटकन पृथ्वीवर वाकून नमस्कार केला.

य एते पितरो देव दुःखिताजीर्णपीडिताः

हे देव, हे पितर दुःख आणि अजिर्णाने त्रस्त आहेत.

यथा नश्यंति जीर्णानि तथा कुरु पितामह

जसे पचलेली वस्तू नाहीशी होते, तसेच कर, पितामहा.

उवाच वचनं तत्र ब्रह्मा योगीश्वरं प्रति

तेथे ब्रह्माने योगेश्वराला हे शब्द सांगितले.