वराहपुराणम्

भुक्त्वा तेषां द्विजो देव मुच्यते केन कर्मणा

तो खाल्ल्यावर, त्या ब्राह्मण किंवा देवतेची मुक्तता कोणत्या कृतीने होते?

प्रणयात्स्त्रीस्वभावेन पृच्छामि त्वां जनार्दन

प्रेमापोटी आणि स्त्रीस्वभावामुळे मी तुला विचारते, जनार्दना.

वराहरूपी भगवान्प्रत्युवाच वसुन्धराम् साधु भूमे वरारोहे यन्मां त्वं परिपृच्छसि

वराहस्वरूप धारण केलेल्या भगवंतांनी वसुंधरेला उत्तर दिले: 'सुंदर रूपाच्या भूमे, तू जे विचारलेस ते योग्य विचारलेस.'

कथयिष्यामि ते देवि तारयन्ति यथा द्विजाः

हे देवी, मी तुला सांगतो की द्विज लोक कसे तारले जातात.

विशोधनार्थं देहस्य उपवासं तु कारयेत्

शरीर शुद्ध करण्यासाठी उपवास करावा.

पूर्वसंध्यां विनिर्वर्त्य कृत्वा चैवाग्नितर्पणम्

पहाटेची संध्या करून आणि अग्निला तर्पण दिल्यावर,

प्राक्स्रोतसं नदीं गत्वा स्नानं कृत्वा विधानतः 189.

पूर्वेकडे वाहणाऱ्या नदीवर जाऊन विधीप्रमाणे स्नान करावे.

औदुम्बरे च पात्रे च कृत्वा शान्त्युदकानि च

औदुंबराच्या पात्रात शांततेसाठी पाणी तयार करावे.

देवाश्चाग्निमुखाः सर्वे तर्पयित्वा विभागशः

सर्व देवांना, अग्निपासून सुरू करून, त्यांच्या त्यांच्या भागाप्रमाणे तर्पण द्यावे.

एका गौस्तु प्रदातव्या पापक्षयकरी तदा

त्या वेळी एक गाय द्यावी; ती पाप नष्ट करणारी असते.

प्रेतान्ने चोदरस्थे तु कालधर्ममुपागतः

मृत झालेल्याच्या पोटात प्रेतासाठीचे अन्न ठेवले तर,

प्राप्नोति राक्षसत्वं वै ततो मुच्येत किल्बिषात्

तो राक्षसत्व प्राप्त करतो आणि त्यामुळे पापातून मुक्त होतो.

गोहस्त्यश्वधनादीनि सागरान्तानि माधवि

माधवी, गायी, हत्ती, घोडे आणि समुद्रापर्यंत असलेली संपत्ती यांचे दान,

प्रायश्चित्तं चरेद्यस्तु स तारयति निश्चितम् । द्विजो ज्ञानेन सम्पन्नो वेदाभ्यासरतः सदा

जो प्रायश्चित्त करतो, ज्या द्विजाजवळ ज्ञान आहे आणि जो नेहमी वेदाध्ययनात मग्न असतो, तो नक्कीच इतरांना तारतो.

स तारयति चात्मानं दातारं नैव संशयः

तो स्वतःला आणि दान देणाऱ्यालाही तारतो; यात काहीच शंका नाही.

दैवे च जन्मनक्षत्रे श्राद्धकाले च पर्वसु

दैवी विधीच्या वेळी, जन्माच्या वेळी, जन्मनक्षत्रावर, श्राद्धकाळी आणि सणाच्या दिवशी,

वेदविद्याव्रतस्नातं बहुधर्मनिरन्तरम् 189.

जो वेदपाठी आहे, व्रतानिमित्त स्नान केलेला आहे आणि अनेक धर्मकृत्यांत नेहमी मग्न असतो,

क्षमायुक्तं च शास्त्रज्ञमहिंसायां रतं तथा

जो क्षमाशील आहे, शास्त्र जाणणारा आहे आणि अहिंसेमध्ये रमतो,

दद्याद्दानानि विप्राय स वै तारयितुं क्षमः

अशा ब्राह्मणाला दान द्यावे; तो खरोखर तारण्यास योग्य असतो.

कुण्डगोलं प्रतिग्राहि दातारं चाप्यधो नयेत्

दान घेणारा ब्राह्मण जर विहीर किंवा खड्ड्यासारखा असेल, तर तो दान देणाऱ्याला अधःपाताकडे नेत असतो.

दृष्ट्वा तं पितरो यान्ति निराशा निरयं द्रुतम्

त्याला पाहून पितर निराश होतात आणि लवकरच नरकात जातात.

तस्माद्दानं न दातव्यमपात्राय यशस्विनि

म्हणून, हे कीर्तिवंत स्त्री, अयोग्य व्यक्तीस दान देऊ नये.

अवन्तीविषये कश्चिद्राजा ह्यत्यन्तधार्मिकः

अवंती देशात एक अत्यंत धर्मनिष्ठ राजा होता.

राज्ञः पुरोहितश्चासीच्चन्द्रशर्म्मा द्विजोत्तमः

त्या राजाचा पुरोहित चंद्रशर्मा नावाचा एक श्रेष्ठ ब्राह्मण होता.

स राजा ब्राह्मणेभ्यश्च गा ददाति दिने दिने

तो राजा दररोज ब्राह्मणांना गायी दान देत असे.

गते बहुतिथे काले राज्ञो मेधातिथेः पितुः विप्रानाह्वापयामास पितुर्वै श्राद्धकारणात्

खूप काळ गेल्यावर, त्या राजाचा मुलगा मेधातिथीने वडिलांच्या श्राद्धासाठी ब्राह्मणांना बोलावले.

आगतान्ब्राह्मणान्दृष्ट्वा मेधातिथिरकल्मषः 189.

आलेले ब्राह्मण पाहून मेधातिथी मनाने अशुद्ध झाला.

श्राद्धं कृत्वा तु विधिवत्पिण्डान्निर्वाप्य यत्नतः

त्याने विधिपूर्वक श्राद्ध केले आणि काळजीपूर्वक पिंड अर्पण केले.

तन्मध्ये ब्राह्मणः कश्चिद्गोलकोऽवस्थितस्तदा

त्यावेळी त्यांच्यात गोलक नावाचा एक ब्राह्मणही उपस्थित होता.