वराहपुराणम्

पतन्ति नरके घोरे तेनोच्छिष्टेन सुन्दरि 188.

सुंदरि, तुझ्या उरलेल्या अन्नामुळे लोक भयंकर नरकात पडतात.

कृत्वा तु पिण्डसङ्कल्पं नामगोत्रेण माधवि

माधवी, नाव आणि गोत्र सांगून पिंडाचा संकल्प करावा.

न दद्यादन्यगोत्रेभ्यो ये न भुञ्जन्ति तत्र वै

जे तिथे खात नाहीत, त्यांना इतर गोत्रात द्यावे नाही.

एवं दत्तेन प्रीयन्ते प्रेतलोकगता नराः

अशा प्रकारे दिल्याने, पितृलोकात गेलेले लोक संतुष्ट होतात.

गत्वा महानदीं सोऽपि सचैलं स्नानमाचरेत्

तोही महानदीवर जाऊन कपड्यांसह स्नान करावा.

एवं शुद्धिं ततः कृत्वा ब्राह्मणान् शीघ्रमानयेत्

अशा रीतीने शुद्धी करून, लगेच ब्राह्मणांना बोलवावे.

अर्घ्यं पाद्यं ततो दद्याद्धृष्टपुष्टेन माधवि

माधवी, त्यानंतर धाडसाने आणि मनापासून अर्घ्य व पाद्य द्यावे.

मन्त्रः- इदं ते आसनं दत्तं विश्रामं क्रियतां द्विज

मंत्र - 'हे द्विजा, हे आसन तुला दिले आहे; येथे विश्रांती घे.'

उपवेश्यासने विप्रं छत्रं सङ्कल्पयेत्पुनः

ब्राह्मणाला आसनावर बसवून, पुन्हा छत्र ठेवावे.

देवगन्धर्व यक्षाश्च सिद्धसंघा महासुराः

देव, गंधर्व, यक्ष, सिद्धांचा समुदाय आणि मोठे असुर,

प्रेतस्य च हितार्थाय धारयेत वसुन्धरे 188.

पृथ्वी देवी, पितरांच्या कल्याणासाठी त्यांना धारण करावे.

छत्रमावरणार्थं तु दद्याञ्चैव द्विजातये

संरक्षणासाठी द्विजाला छत्र द्यावे.

गन्धर्वा ह्यसुराः सिद्धा राक्षसाः पिशिताशिनः

गंधर्व, असुर, सिद्ध, राक्षस आणि मांसाहारी जीव—

व्रीडमानं ततो दृष्ट्वा हसंत्यसुरराक्षसाः

तो लाजलेला पाहून असुर आणि राक्षस हसतात.

प्रेतलोकगतानां च सर्वदेवर्षिणां पुरा

पूर्वी जे प्रेतलोकात गेले, तसेच सर्व देव आणि ऋषी—

भस्मवर्षं ततो घोरमहोरात्रेण माधवि तमोऽन्धकारविषमं दुर्गमं घोरदर्शनम्

माधवी, त्या भयंकर दिवस-रात्रीत राखेचा पाऊस पडतो, घनदाट अंधार पसरतो, तो मार्ग कठीण आणि भीतीदायक असतो.

एकाकी दुःसहं लोके पथा येन स गच्छति

तो एकटाच त्या असह्य वाटेवर चालत जातो.

अहोरात्रेण घोरेण प्रेतं नयति माधवि

माधवी, त्या भयंकर दिवस-रात्रीत तो प्रेताला पुढे नेत असतो.

तप्तवालुमयी भूमिः कण्टकैरुपसंस्तृता 188.

जमीन तापलेल्या वाळूची असते आणि काट्यांनी भरलेली असते.

पश्चाद्धूपं च दीपं च दद्याद्वै मन्त्रपूर्वकम्

नंतर, योग्य मंत्र म्हणत धूप आणि दिवा द्यावा.

नामगोत्रमुदाहृत्य प्रेताय तदनन्तरम्

नंतर, नाव आणि गोत्र उच्चारून प्रेताला अर्पण करावे.

मन्त्रः- इह लोकं परित्यज्य गतोऽसि परमां गतिम्

मंत्रः तू हा लोक सोडून सर्वोच्च अवस्थेला गेला आहेस.

गन्धमन्त्रः- सर्वगन्धं सर्वपुष्पं धूपं दीपं तथैव च

गंधमंत्रः सर्व गंध, सर्व फुले, धूप आणि दिवा—

एवं वस्त्राणि विप्राय सर्वाण्याभरणानि च

अशा प्रकारे सर्व वस्त्रे आणि दागिने ब्राह्मणाला द्यावीत.

एवमादीनि द्रव्याणि प्रेतभोग्यानि सर्वशः

अशा सर्व वस्तू प्रेतासाठी उपभोग्य म्हणून पूर्णपणे अर्पण कराव्यात.

एवंविधः प्रयोक्तव्यः शूद्राणां मन्त्रवर्जितम्

शूद्रांसाठी हेच सर्व करावे, पण मंत्र वगळून.

एतत्सर्वं विनिर्वर्त्य पक्वान्नं भोजयेद्द्विजम्

हे सर्व विधी पूर्ण केल्यावर, ब्राह्मणाला शिजवलेले अन्न द्यावे.

प्रेताय प्रथमं दद्यान्न स्पृशेत परात्परम्

सर्वप्रथम प्रेताला अर्पण करावे; कोणीही आधी त्यास स्पर्श करू नये.

देवत्वं ब्राह्मणत्वं च प्रेतपिण्डे प्रदीयते 188.

प्रेताच्या पिंडात देवत्त्व आणि ब्राह्मणत्व प्राप्त होते.