वराहपुराणम्

तामसं तद्विजानीयादुच्यमानो न बुद्ध्यति

हे तमोगुणी समजावे; त्याच्याशी बोलले तरी तो समजत नाही.

प्रबलो वाचि युक्तश्चाचलबुद्धिः सदायतः

तो बोलण्यात जोरदार, मनाने अस्थिर आणि नेहमीच शंकाळू असतो.

क्षान्तो दान्तो विशुद्धात्मा विज्ञेयः श्रद्धयान्वितः

जो संयमी, मनावर ताबा ठेवणारा, अंतःकरणाने शुद्ध आणि श्रद्धायुक्त असतो, तो ओळखावा.

एवं सञ्चिन्तयानस्तु न शोकं कर्तुमर्हसि

अशा प्रकारे विचार करून, तुला दुःख करू नये.

लज्जा धृतिश्च धर्मश्च श्रीः कीर्तिश्च स्मृतिर्नयः

लाज, धैर्य, धर्म, लक्ष्मी, कीर्ती, स्मरणशक्ती आणि शहाणपण—

त्यजन्ति सर्वधर्मश्च शोकेनोपहतं नरम्

हे सर्व आणि इतर सर्व सद्गुण शोकाने पछाडलेल्या माणसाला सोडून जातात.

मूढ: स्नेहप्रभावेण कृत्वा हिंसानृते तथा

मोहाच्या प्रभावामुळे तो माणूस हिंसा आणि असत्य बोलतो.

स्नेहं सर्वेषु संयम्य बुद्धिं धर्मे नियोजयेत्

सर्वांमध्ये आपला मोह आवरून, मन धर्माकडे वळवावे.

चातुर्वर्णस्य वक्ष्यामि यश्च स्वायंभुवोऽब्रवीत् 187.

मी आता चार वर्णांची कर्तव्ये सांगतो, जी स्वयंभूने सांगितली आहेत.

कुशास्तरणशायी च दिशः सर्वा न पश्यति

कुशाच्या आसनावर झोपून, तो कोणत्याही दिशेला पाहत नाही.

वाचयेत्स्नेहभावेन भूमिदेवा द्विजातयः

प्रेमाने त्याने द्विज, म्हणजे भूमिदेव, यांना पाठ करून वाचन करवावे.

परलोकहितार्थाय गोप्रदानं विशिष्यते

पारलौकिक कल्याणासाठी गायीचे दान विशेष श्रेष्ठ मानले आहे.

एतासां चैव दानेन शीघ्रं मुच्येत किल्बिषात्

या सर्व वस्तूंचे दान केल्याने पापातून लवकर मुक्ती मिळते.

पश्चाछ्रुतिपथं दिव्यमुत्कर्णेन च श्रावयेत्

नंतर उजव्या कानात तो दिव्य शब्द ऐकवावा.

दृष्ट्वा सुविह्वलं ह्येनं मम मार्गानुसारिणम्

माझ्या मार्गावर चालणारा आणि फारच व्याकुळ झालेला त्याला पाहून,

मंत्रेणानेन कर्तव्यं सर्वसंसारमोक्षणम्

या मंत्राने सर्व संसारातून मुक्ती करावी.

मन्त्रः- ॐ गृह्णीष्व मे सुविमलं मधुपर्कमाद्यं संसारनाशनकरं त्वमृतेन तुल्यम्

मंत्रः ॐ, माझ्याकडून हे अत्यंत शुद्ध मधुपर्क स्वीकार, जे संसाराचा नाश करणारे आणि अमृतासमान आहे.

तत एतेन मन्त्रेण दद्याद्वै मधुपर्ककम् 187.

मग या मंत्राने मधुपर्क अर्पण करावा.

एवं विनिस्सृते प्राणे संसारं च न गच्छति

अशा प्रकारे प्राण निघून गेल्यावर तो पुन्हा संसारात येत नाही.

महावनस्पतिं गत्वा गन्धांश्च विविधानपि

मोठ्या झाडाजवळ जाऊन विविध प्रकारचे सुवासिक द्रव्ये गोळा करावीत.

तेजोऽव्ययकरं चास्य तत्सर्वं परिकल्प्य च

त्याच्यासाठी तेज देणारी सर्व वस्तू नीट मांडाव्यात.

तीर्थाद्यावाह्नं कृत्वा स्नापनं तस्य कारयेत्

तीर्थ वगैरे पाण्याचे आवाहन करून त्याला स्नान घालावे.

कुरुक्षेत्रं च गङ्गा च यमुना च सरिद्वरा

कुरुक्षेत्र, गंगा आणि यमुना या श्रेष्ठ नद्या,

गण्डकी भद्रनामा च सरयूर्बलदा तथा

गंडकी, शुभ नावाची भद्रा आणि बळ देणारी सरयू,

| पृथिव्यां यानि तीर्थानि चत्वारः सागरास्तथा

पृथ्वीवरील सर्व तीर्थस्थाने आणि चारही समुद्र,

तस्या उपरि संस्थाप्य दक्षिणाग्रं शिरस्तथा

ती तिच्या दक्षिण टोकाने त्याच्या डोक्यावर ठेवावी.

दिव्यानग्निमुखान्ध्यात्वा गृह्य हस्ते हुताशनम्

दिव्य अग्निमुखांचा ध्यान करून, हातात अग्नी घ्यावा.

कृत्वा सुदुष्करं कर्म जानता वाप्यजानता 187.

कोणी जाणून किंवा नकळत फार कठीण कर्म केले,

धर्माधर्मसमायुक्तो लोभमोहसमावृतः

धर्म-अधर्म यांच्याशी जोडलेला, लोभ व मोहाने वेढलेला,