वराहपुराणम्

एकाकी यतचित्तात्मा निराशी निष्परिग्रहः

तो एकटाच, मन आणि आत्मा संयमित ठेवून, आशा किंवा संपत्ती न ठेवता बसला.

नात्युच्चं नातिनीचं च चेलाजिनकुशोत्तरम्

ते आसन ना फार उंच ना फार खाली, त्यावर वस्त्र, मृगचर्म आणि कुशा घातली होती.

उपविश्यासनेऽयुञ्जद्योगमात्मविशुद्धये

तो त्या आसनावर बसून, आत्मशुद्धीसाठी योग साधना करू लागला.

संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन्

त्याने स्वतःच्या नाकाच्या टोकाकडे पाहिले आणि इतर दिशांकडे लक्ष दिले नाही.

संयम्य मयि चित्तं यो युक्त आसीत मत्परः

जो मन माझ्यात स्थिर ठेवून, माझ्यात एकरूप होऊन, माझ्या भक्तीत बसतो,

एवं निवृत्तसंध्यायां ततो रात्रिरुपागता

अशा प्रकारे संध्याकाळ संपली आणि मग रात्र झाली.

कृत्वा तु पिण्ड संकल्पं पश्चात्तापं चकार ह

पिंड अर्पणाचा संकल्प करून, त्यानंतर त्याला पश्चात्ताप झाला.

निवापकर्म ह्यशुचि पुत्रार्थे विनियोजितम्

पुत्रासाठी केलेले ते पिंडदान शुद्ध नव्हते, पण ते केले गेले.

कथं ते मुनयः शापात्प्रदहेयुर्न मामिति 187.

त्या ऋषींच्या शापामुळे ते मला का जाळू शकले नाहीत?

किं वक्ष्यन्ति च मां सर्वे ये वै पितृपदे स्थिताः

पितरांच्या स्थानावर असलेले सर्व माझ्याबद्दल काय म्हणतील?

पूर्वसन्ध्यानु सम्प्राप्ता उदिते च दिवाकरे

पहाटेची संध्या आली आणि सूर्य उगवला,

पुनश्चिन्तां प्रपन्नः स आत्रेयो ह्यतिदुःखितः

पुन्हा, आत्रेय खूप दुःखी होऊन चिंतेत पडला.

धिग्वयो धिक्च मे कर्म धिग्बलं धिक्च जीवितम्

वयावर धिक्कार असो, माझ्या कर्मावर धिक्कार असो, बळावर धिक्कार असो, आणि या जीवनावरही धिक्कार असो.

नरकं पूतिकाख्यातं हृदि दुःखं विदुर्बुधाः

ज्ञानी लोकांना 'पूतिक' नावाचं नरक म्हणजे मनातलं दुःख असं माहीत आहे.

पूजयित्वा तु देवांश्च दत्त्वा दानं त्वनेकशः

देवतांची पूजा करून, अनेक वेळा दान दिल्यावर,

पुत्रेण लभते येन पौत्रेण च पितामहाः

माणसाला पुत्रामुळे ते मिळतं, आणि आजोबांना नातवामुळे मिळतं.

पुत्रेण श्रीमता हीनं नाहं जीवितुमुत्सहे

समृद्ध पुत्र नसताना मला हे जीवन सहन होत नाही.

जगाम तापसारण्यमृष्याश्रमविभूषितम्

तो तपस्व्यांच्या अरण्यात गेला, जिथे ऋषींची आश्रमं शोभून दिसत होती.

तत्प्रविश्याश्रमपदं भ्राजमानं स्वतेजसा 187.

तो त्या तेजस्वी आश्रमात गेला, जो स्वतःच्या तेजाने उजळून निघाला होता.

तस्मै दत्त्वा पाद्यमर्घ्यं आसने चोपवेश्य च

त्याने त्याला पाय धुण्यासाठी पाणी, अर्घ्य दिलं आणि आसनावर बसवलं.

नारद उवाच अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावान्नावबुध्यसे

नारद म्हणाले: तू ज्यांच्यासाठी शोक करू नये त्यांच्यासाठी शोक करतोस, ज्ञानी असूनही तुला हे समजत नाही.

गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः

ज्ञानी लोक जिवंत किंवा मृत लोकांसाठी शोक करत नाहीत.

अमित्रास्तस्य हृष्यन्ति स चापि न निवर्त्तते

त्याचे शत्रू आनंदी होतात, पण तो परत येत नाही.

देवतासुरगन्धर्वा मानुषा मृगपक्षिणः

देव, असुर, गंधर्व, माणसं, पशू आणि पक्षी—

जातस्य सर्वभूतस्य कालो मृत्युरुपस्थितः

ज्याचं जन्म झालं, त्या प्रत्येक सजीवासाठी काळ म्हणजे मृत्यू नेहमीच तयार असतो.

तव पुत्रो महात्मा वै श्रीमान्नाम श्रियो निधिः

तुझा पुत्र खरोखर महान, प्रसिद्ध आणि लक्ष्मीचा खजिना होता.

मृत्युकालमनुप्राप्य गतो दिव्यां परां गतिम्

मृत्यूचं वेळ येताच त्याने दिव्य आणि श्रेष्ठ स्थान मिळवलं आहे.

नारदेनैवमुक्ते तु श्रुत्वा स द्विजसत्तमः

नारदांनी असं म्हटल्यावर, त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने ते ऐकलं.

भीतो गद्गदया वाचा निःश्वसंश्च मुहुर्मुहुः 187.

तो घाबरला, त्याचा आवाज थरथरत होता आणि तो पुन्हा पुन्हा खोल श्वास घेत होता.