वराहपुराणम्

ब्राह्मणान्स्वजनं चैव अभिवाद्य कृताञ्जलिः

ब्राह्मण आणि आपल्या माणसांना नमस्कार करून, दोन्ही हात जोडून अभिवादन करावे.

ततो गुरुं च संपूज्य दानमानादिभिर्विभुम् 186.

मग गुरूची दान, सन्मान इत्यादींनी पूजा करून प्रभूला संतुष्ट करावे.

जलस्य बिन्दवो येऽन्नभोजनान्ते पतन्ति हि

भोजनानंतर पाण्याचे जे थेंब पडतात —

य एतेन विधानेन पूजयेन्मतिमान्नरः

जो बुद्धिमान माणूस या पद्धतीने पूजा करतो —

अनेन विधिना देवि रौप्यार्च्चास्थापनं मम

हे देवी, या विधीने माझ्या रुप्याच्या मूर्तीची स्थापना होते.

यथैव राजती कुर्यात्तथैव च सुवर्णिकाम्

जशी रुप्याच्या मूर्तीची पूजा करावी, तशीच सोन्याच्या मूर्तीचीही करावी.

यत्फलं दारुशैलादिनाम्ना कांस्यादिराजते

लाकूड, दगड इत्यादी मूर्तींना जे फळ मिळते, तेच कांस्य आणि रुप्याच्या मूर्तीला मिळते.

कुलानि तारयेत्सुभ्रु अयुतान्येकविंशतिम्

हे सुंदर वदने, यामुळे एकवीस हजार कुलांचे उद्धार होते.

एतत्ते कथितं भूमे यत्त्वया परिपृच्छितम्

हे भूमाते, तू विचारलेले सर्व मी तुला सांगितले आहे.

भूमिरुवाच तासु तिष्ठसि सर्वासु शालग्रामे च सर्वदा

भूमी म्हणाली — तू या सर्वात आणि शाळग्रामातही नेहमी वास करतोस.

कति पूज्या गृहादौ च अविशेषस्तु पूजने

घरात किती मूर्तींची पूजा करावी? आणि पूजेत काही विशेष भेद आहे का?

शिवादिपूजने के वा संख्यातास्तच्च मे वद गृहे लिङ्गद्वयं नार्च्यं शालग्रामत्रयं तथा ।। 186.

शिव वगैरे देवतांची पूजा कशी करावी, याचे नियम काय आहेत, ते मला सांग. घरात दोन लिंगांची पूजा करू नये, तसेच तीन शाळग्राम शिळांचीही पूजा करू नये.

द्वे चक्रे द्वारकायास्तु नार्च्यं सूर्यद्वयं तथा

द्वारकेचे दोन चक्र किंवा दोन सूर्यमूर्ती घरात पूजाविधीसाठी ठेवू नयेत.

शालग्रामयुगं पूज्यं युग्मेषु द्वितयं न हि

शाळग्रामाच्या दोन शिळा एकत्र पूजता येतात, पण दोन जोड्या एकत्र ठेवू नयेत.

गृहेऽग्निदग्धा भग्ना वा नैव पूज्या वसुन्धरे

हे पृथ्वीमाते, घरात ज्या शिळा तुटल्या आहेत किंवा ज्या आगीत जळल्या आहेत, त्यांची कधीही पूजा करू नये.

शालग्राम शिला भग्ना पूजनीया सचक्रका ।ऽ। खण्डिता स्फुटिता वापि शालग्रामशिला शुभा

शाळग्राम शिळा तुटली असली आणि तिचे चक्र शाबूत असेल, तर ती पूजता येते. तुटलेली किंवा भेग पडलेली शाळग्राम शिळा शुभच असते.

शिला द्वादश वै देवि शालग्रामसमुद्भवाः

हे देवी, शाळग्रामातून बाराही प्रकारच्या शिळा उत्पन्न होतात.

कोटिद्वादशलिङ्गैस्तु पूजितैः स्वर्णपङ्कजैः

जर कोणी बाराशे कोटी लिंगांची सुवर्ण कमळांनी पूजा केली—

यः पुनः पूजयेद्भक्त्या शालग्रामशिलाशतम्

आणि जो भक्तीने शंभर शाळग्राम शिळांची पूजा करतो—

सर्वैर्वर्णैस्तु सम्पूज्याः प्रतिमाः सर्वदेवताः

सर्व जातींच्या लोकांनी सर्व देवतांच्या मूर्तींची पूजा करावी.

शालग्रामो न स्पृष्टव्यो हीनवर्णैर्वसुन्धरे

हे पृथ्वीमाते, नीच जातीच्या लोकांनी शाळग्राम शिळा स्पर्श करू नयेत.

मोहाद्यः संस्पृशेच्छूद्रो योषिद्वापि कदाचन 186.

मोहामुळे शूद्र किंवा स्त्रीने कधी शाळग्राम शिळेला स्पर्श केला—

यदि भक्तिर्भवेत्तस्य स्त्रीणां वापि वसुन्धरे

हे पृथ्वीमाते, त्यांच्यात किंवा स्त्रियांमध्ये जर खरी भक्ती असेल—

चरणामृतपानेन सर्वपापक्षयो भवेत्

त्या पायांवरचे पाणी पिल्याने सर्व पापे नष्ट होतात.

शालग्रामशिलायोगात्पावनं तद्भवेत्सदा

शाळग्राम शिळेच्या संगतीने नेहमीच शुद्धता मिळते.

सुवर्णसहितां तस्य यत्पुण्यं तच्छृणुष्व मे

सोबत सोनं असेल, तर त्याचं पुण्य काय आहे, ते माझ्याकडून ऐक.

ससमुद्रा भवेद्दत्ता सत्पात्राय वसुन्धरे पूजाफलं न शक्नोति वक्तुं वर्षशतैरपि

हे पृथ्वीमाते, समुद्रही जर योग्य पात्राला दान दिला, तरी त्या पूजेचं फळ शंभर वर्षांनीही सांगता येणार नाही.

एतत्ते कथितं गुह्यं प्रतिमा स्थापनं प्रति

प्रतिमेच्या स्थापनेविषयी हे गुपित तुला सांगितलं.

पूजनादौ विधिश्चापि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

पूजेच्या आरंभीचा विधी सांगितला. अजून तुला काय ऐकायचं आहे?