वराहपुराणम्

कथयिष्यामि ते ह्येवं रौप्येण स्थापनं मम

मी आता तुला माझ्या रुप्याच्या स्थापनाविधीबद्दल सांगतो.

इति श्रीवराहपुराणे कांस्यप्रतिमास्थापनविधिर्नाम पंचाशीत्यधिकशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे, श्रीवराहपुराणात कांस्यप्रतिमा स्थापनेच्या विधीचे एकशेपंच्याऐंशीवे अध्याय समाप्त झाले.

श्रीवराह उवाच अश्लिष्टां चैव निर्दोषां सर्वतः परिनिष्ठिताम्

श्रीवराह म्हणाले — जी प्रतिमा घट्ट जुळलेली, निर्दोष आणि सर्व बाजूंनी उत्तम प्रकारे पूर्ण केलेली असेल.

चन्द्रपाण्डुरसङ्काशां सुश्लक्ष्णां निर्व्रणां शुभाम्

जी चंद्रासारखी शुभ्र, अत्यंत गुळगुळीत, डागरहित आणि शुभ असेल.

ईदृशीं प्रतिमां कृत्वा मम कर्मपरायणः

अशी प्रतिमा तयार करून, माझ्या कर्मांना समर्पित राहावा.

स्तुतिभिर्मङ्गलैश्चैव मम वेश्मन्युपानयेत्

शुभ स्तुती आणि मंगलाशीर्वादांनी मला घरात आणावं.

मन्त्रः- ॐ यः सर्वलोकेष्वपि सर्वमर्घ्यं पूज्यश्च मान्यश्च दिवौकसामपि यो राजते यज्ञपतिश्च यज्ञे सूर्योदये मम कर्माग्निहोत्रम्

मंत्र - ॐ. जो सर्व लोकांत सर्व प्रकारच्या अर्घ्याचा, पूजेचा आणि सन्मानाचा योग्य आहे, अगदी देवांमध्येही; जो यज्ञाचा स्वामी म्हणून सूर्याच्या उदयावेळी तेजस्वी आहे; माझं कर्म म्हणजे अग्निहोत्र.

मन्दश्चेति आदिमध्यस्वरूपायेति सुस्नातोऽलंकृतश्चैव स्थापयेत्तामुदड्मुखः

'मंद' आणि 'जो प्रारंभ, मध्य आणि शेवटाचा स्वरूप आहे' या मंत्रांनी, नीट स्नान केलेला आणि सुशोभित झालेला व्यक्ती ती मूर्ती पूर्वेकडे तोंड करून ठेवावी.

आश्लेषासु च नक्षत्रे राशौ कर्कटके स्थिते

जेव्हा 'आश्लेषा' नक्षत्र येतं आणि 'कर्क' राशी असते,

तत्राधिवासनं कुर्याद्विधिवन्मन्त्रपूर्वकम्

तेथे विधीपूर्वक, मंत्र म्हणत, अधिवासना करावी.

सर्वौषधीसमायुक्ताः सहकारविभूषिताः

ती मूर्ती सर्व औषधींनी सुशोभित करावी आणि आंब्याच्या पानांनी सजवावी.

गुरोस्तु वचनाद्देवि मनोज्ञान्सुखशीतलान् 186.

देवी, गुरूंच्या सांगण्यावरून ती जागा मनाला आनंद देणारी, सुखद आणि थंड असावी.

मन्त्रः - योऽसौ भवान् सर्वलोकैककर्त्ता सर्वाध्यक्षः सर्वरूपैकरूपः

मंत्र - जो तुम्ही सर्व लोकांचा एकमेव सर्जक, सर्वांचा देखरेख करणारा, आणि सर्व रूपांचा मूळस्वरूप आहे.

नमोऽनन्तायेति दिशासु च प्रसन्नासु द्वारमूलमुपानयेत्

'अनंतास नमस्कार' या मंत्राने, दिशांना प्रसन्नता असताना, दाराच्या उंबरठ्यावर आणावं.

एवं संस्थापनं कृत्वा मम कर्मानुसारिणः

माझ्या सांगितलेल्या विधीनुसार स्थापना केल्यावर,

अभिषिच्य ततः पश्चात्स्थापयेत विधानतः

नंतर अभिषेक करून, योग्य पद्धतीने ती मूर्ती ठेवावी.

मन्त्रः - गङ्गादिभ्यो नदीभ्यश्च सागरेभ्यो मया हृतम्

मंत्र - गंगा आणि इतर नद्यांमधून, तसेच समुद्रांमधून मी हे पाणी घेतलं आहे.

एवं स्नाप्य विधानेन गृहस्याभ्यन्तरं नयेत्

अशा प्रकारे विधीपूर्वक स्नान घालून, ती मूर्ती घराच्या आत न्यावी.

मन्त्रः – वेदैर्वेद्यो वेदविद्भिश्च पूज्यो यज्ञात्मको यज्ञफलप्रदाता

मंत्र - जो वेदांनी ओळखला जातो, वेदज्ञ लोकांनी पूजला जातो, ज्याचं रूप यज्ञ आहे आणि जो यज्ञाचे फळ देतो.

धनजन रूप्यस्वर्ण अनन्ताय नम इति अर्चयित्वा यथान्यायं पूर्वोक्तविधिना नरः

धन, चांदी आणि सोन्याने 'अनंतास नमस्कार' म्हणत, पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने पूजा करून,

नील वस्त्राणि मे दद्यात्प्रियाणि मम भूषणम्

माझ्यासाठी निळ्या रंगाचे वस्त्र आणि मला प्रिय अशी दागिने द्यावीत.

नमो नारायणायेति उक्त्वा काममुदाहरेत् ।।186.

'नारायणास नमस्कार' म्हणत, इच्छेनुसार आपली कामना सांगावी.

मन्त्रः - योऽसौ भवांश्चन्द्ररश्मिप्रकाशः शंखेन कुन्देन समानवर्णः

मंत्र - जो तुम्ही चंद्राच्या किरणांसारखा तेजस्वी, शंख आणि कुंदासारखा शुभ्र आहे.

वेषः सुवेषः अनन्तः अमरः मारणः कारणः सुलभः दुर्ल्लभः श्रेष्ठः सुवर्चा इति ततो मे प्रापणं दद्याद्भक्तियुक्तेन चेतसा

रूप, सुंदर रूप, अनंत, अमर, संहार करणारा, कारण, सहज मिळणारा, कठीण मिळणारा, श्रेष्ठ, तेजस्वी — अशा या सर्व गुणांनी युक्त, भक्तिभावाने मन एकवटून मला प्रापण अर्पण करावे.

नमो नारायणायेति इमं मन्त्रमुदाहरेत्

‘नमो नारायणाय’ हा मंत्र उच्चारावा.

प्रापणं गृह्यतां देव अनन्त पुरुषोत्तम

हे देव, हे अनंत, हे पुरुषोत्तम, हे प्रापण स्वीकार.

सर्वलोकहितार्थाय शान्तिपाठमुदाहरेत्

सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी शांतीपाठ म्हणावा.

रात्रिश्चैव तु सन्ध्ये द्वे नक्षत्राणि ग्रहा दिशः

रात्र, दोन संध्या, तारे, ग्रह आणि दिशा —

अचल चंचल सचल खेचल प्रचल अरविन्दप्रभ उद्भव चेति नमः संस्थापितानां वासुदेव इति पूज्य भागवतांस्तत्र यथाविभवशक्तितः

स्थिर, चंचल, इतरांसोबत हालणारे, आकाशात फिरणारे, वेगवान, कमळासारखे तेजस्वी, उत्पन्न झालेले — या सर्वांना, जे वासुदेव म्हणून स्थापन केले आहेत, त्यांना नमस्कार. तेथे आपल्या सामर्थ्यानुसार भक्तांची पूजा करावी.