वराहपुराणम्

कृत्वा तत्प्रतिमां चैव प्रतिष्ठाविधिनार्च्चयेत्

ती प्रतिमा घडवून, प्रतिष्ठेच्या विधीने तिची पूजा करावी.

कर्पूरं कुंकुमं चैव त्वचं चागुरुमेव च

कर्पूर, कुंकू, त्वचा आणि अगर हे वापरावे.

एतैर्विलेपनं दद्यादर्चितस्तु विचक्षणः

या सर्वांनी पूजा झाल्यावर ज्ञानी माणसाने लेप लावावा.

विधानपूर्वकं चैव मंगल्यं चैव पायसम्

विधीपूर्वक मंगल पायसही अर्पण करावे.

एवं सर्वं ततो दद्यात्पूजायां विहितं शुभम्

यानंतर, पूजेसाठी सांगितलेली सर्व शुभ वस्तू अर्पण कराव्यात.

प्राणायामं ततः कृत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत्

मग प्राणायाम करून हा मंत्र म्हणावा.

ससम्भ्रमं लोके सुप्रतीतस्तिष्ठ काष्ठे स त्वं भुवि

जगात भक्तिभावाने, तू पृथ्वीवर लाकडात दृढपणे उभा आहेस.

पुनः प्रदक्षिणीकृत्य शुद्धैर्भागवतैः सह

पुन्हा शुद्ध भक्तांसोबत प्रदक्षिणा करावी.

नोर्द्ध्वं न तिर्यगीक्षेत कामक्रोधविवर्जितः

इच्छा व राग न ठेवता, वर किंवा बाजूला पाहू नये.

कुर्यात्संस्करणं तेषां विधिदृष्टेन कर्मणा ।। 181.

विधीनुसार त्यांचे संस्कार करावेत.

मन्त्रः – योऽसौ भवान्सर्वजनप्रवीर गतिः प्रभुस्त्वं वससि ह्यमोघ

मंत्र – 'तू सर्व लोकांमध्ये श्रेष्ठ, सर्वांचा आधार, प्रभू, आणि निश्चलपणे येथे वास करतोस.'

सर्वामेवं ततः कृत्वा मम संस्थापनक्रियाम्

ही सर्व कृती पार पाडून, मग माझ्या प्रतिष्ठेची विधी कर.

गन्धमाल्यैरर्चयित्वा उपलेपैश्च भोजनैः

सुगंधी द्रव्ये, फुले, उटणे आणि नैवेद्य याने माझी पूजा कर.

एतत्कर्मविधानेन मधुकाष्ठस्य सुन्दरि

हे सुंदरिये, मधुकाच्या लाकडाच्या मूर्तीच्या पूजेसाठी हा विधी आहे.

यस्त्वनेन विधानेन अर्च्चां काष्ठस्य स्थापयेत्

जो कोणी या पद्धतीने लाकडाच्या मूर्तीची पूजा स्थापतो—

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे मधुकाष्ठायां प्रतिमार्च्चास्थापनं नाम एकाशीत्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील भगवद्शास्त्रात 'मधुकाच्या लाकडाच्या मूर्तीची स्थापना' हा एकशेएक्याऐंशीवा अध्याय येथे संपला.

अथ शैलार्च्चास्थापनम् पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

आता मी दगडाच्या मूर्तीची स्थापना कशी करावी ते सांगतो, हे वसुंधरे, नीट ऐक.

सुरूपां च शिलां दृष्ट्वा निःशल्यां सुपरीक्षिताम्

सुंदर, दोषरहित आणि नीट तपासलेला दगड निवडावा.

शीघ्रमालिख्य तं तत्र श्वेतवर्तिकया नरः

मग त्या दगडावर पांढऱ्या खडूने लवकर चिन्हे काढावीत.

दीपकं च ततो दद्याद्बलिं दध्योदनेन च

नंतर दिवा लावावा आणि दहीभाताचा नैवेद्य दाखवावा.

मन्त्रः- योऽसौ भवान्सर्वजनप्रवीरः सोमाग्नितेजाः सुमतिप्रधानः

मंत्र – 'तू सर्व लोकांत श्रेष्ठ, सोम आणि अग्नीच्या तेजाने युक्त, उत्तम बुद्धीचा आहेस.'

प्रवर अयुतवराह जय जय वर्द्धस्व एवंरूपं ततः कृत्वा देवं नारायणं प्रभुम्

'हे अयुतवराह, विजय होवो, विजय होवो, तू वाढत जावो! अशा प्रकारे मूर्ती घडवून, त्या ठिकाणी नारायण प्रभूची स्थापना कर.'

ततो वै स्थापयेत्तत्र पूर्वाभिमुखमेव तु

मग त्या मूर्तीची स्थापना पूर्वेकडे तोंड करून करावी.

शुक्लयज्ञोपवीती च कृत्वा वै दन्तधावनम्

पांढरा यज्ञोपवीत घालावा आणि दात घासावेत.

मन्त्रः – योऽसौ भवांस्तिष्ठति सर्वरूपं मायाबलं सर्वजगत्स्वरूपम्

मंत्र – 'तू सर्व रूपात वास करणारा, मायेच्या शक्तीने युक्त, संपूर्ण जगाचा मूळस्वरूप आहेस.'

करणधारणप्रवध्यमुदाहरणमपराजितमजरामर एवं तु स्थापनं कृत्वा शिलायां मम सुन्दरि 182.

'सर्व आयुधे धारण करणारा, अजिंक्य, वृद्धिंगत न होणारा, अमर—अशा प्रकारे दगडात माझी स्थापना कर, हे सुंदरिये.'

यो मां संस्थापयेद्भूमे मम कर्मपरायणः

जो कोणी माझ्या कर्माला वाहून घेत, हे भूमाते, माझी स्थापना करतो—

यावकं पायसं भुक्त्वा अहोरात्रं समापयेत्

यावक आणि दूधभात खाऊन, एक दिवस-रात्र विधी पूर्ण करावा.

पंचगव्यं च गन्धं च वारिणा सह मिश्रयेत्

पंचगव्य आणि सुगंधी द्रव्ये पाण्यात मिसळावीत.