वराहपुराणम्

अथ मधुकाष्ठाप्रतिमायामर्चास्थापनम् एवं श्रुत्वा परं स्थानं सा मही संशितव्रता

आता मधुकाच्या लाकडाच्या मूर्तीची पूजा आणि स्थापना; असे ऐकून, संकल्पाने दृढ असलेल्या पृथ्वीने सर्वोच्च स्थान मिळवले.

संश्रुत्य विस्मयाविष्टा प्रत्युवाच वसुन्धरा अहो क्षेत्रप्रभावो वै यस्त्वया समुदाहृतः

हे ऐकून आणि आश्चर्याने भरून, वसुंधरेने उत्तर दिले: 'अहो, तू सांगितलेले क्षेत्राचे सामर्थ्य किती अद्भुत आहे!'

यं श्रुत्वा देवतत्त्वेन जातास्मि विगतज्वरा

हे ऐकून, देवत्वाच्या स्वरूपामुळे मी सर्व दुःखातून मुक्त झाले.

मम प्रीत्यर्थमखिलं तद्विष्णो वक्तुमर्हसि

माझ्या आनंदासाठी, हे विष्णू, तू हे सर्व सांगावे.

ताम्रे कांस्ये च रौप्ये च तिष्ठसि स्थापितः कथम्

तांबे, कांस्य आणि चांदी यामध्ये तू कसा स्थिर राहतोस?

ब्रह्मचारी समासाद्य कथं तिष्ठसि माधव

हे माधव, ब्रह्मचारी जवळ आल्यावर तू कसा वास करतोस?

कथं तिष्ठसि वा सव्ये भित्तिसंस्थो जनार्दनः

भिंतीवर डाव्या बाजूला असताना, हे जनार्दन, तू कसा राहतोस?

एवं धरावचः श्रुत्वा प्रत्युवाचादिसूकरः प्रतिमा यस्य कर्त्तव्या तदानीय वसुन्धरे

पृथ्वीचे हे शब्द ऐकून आदिसूकर म्हणाला, 'हे वसुंधरे, प्रतिमा घडवायची असल्यास ती येथे आण.'

प्रतिमां कारयेच्चैव लक्षणोक्तां वसुन्धरे

हे वसुंधरे, प्रतिमा नेहमी ठरवलेल्या गुणधर्मांनुसार घडवावी.

ततः सम्पूजयेद्देवि संसारभवमुक्तये 181.

मग, हे देवी, संसारातून मुक्त होण्यासाठी तिची पूजा करावी.

कृत्वा तत्प्रतिमां चैव प्रतिष्ठाविधिनार्च्चयेत्

ती प्रतिमा घडवून, प्रतिष्ठेच्या विधीने तिची पूजा करावी.

कर्पूरं कुंकुमं चैव त्वचं चागुरुमेव च

कर्पूर, कुंकू, त्वचा आणि अगर हे वापरावे.

एतैर्विलेपनं दद्यादर्चितस्तु विचक्षणः

या सर्वांनी पूजा झाल्यावर ज्ञानी माणसाने लेप लावावा.

विधानपूर्वकं चैव मंगल्यं चैव पायसम्

विधीपूर्वक मंगल पायसही अर्पण करावे.

एवं सर्वं ततो दद्यात्पूजायां विहितं शुभम्

यानंतर, पूजेसाठी सांगितलेली सर्व शुभ वस्तू अर्पण कराव्यात.

प्राणायामं ततः कृत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत्

मग प्राणायाम करून हा मंत्र म्हणावा.

ससम्भ्रमं लोके सुप्रतीतस्तिष्ठ काष्ठे स त्वं भुवि

जगात भक्तिभावाने, तू पृथ्वीवर लाकडात दृढपणे उभा आहेस.

पुनः प्रदक्षिणीकृत्य शुद्धैर्भागवतैः सह

पुन्हा शुद्ध भक्तांसोबत प्रदक्षिणा करावी.

नोर्द्ध्वं न तिर्यगीक्षेत कामक्रोधविवर्जितः

इच्छा व राग न ठेवता, वर किंवा बाजूला पाहू नये.

कुर्यात्संस्करणं तेषां विधिदृष्टेन कर्मणा ।। 181.

विधीनुसार त्यांचे संस्कार करावेत.

मन्त्रः – योऽसौ भवान्सर्वजनप्रवीर गतिः प्रभुस्त्वं वससि ह्यमोघ

मंत्र – 'तू सर्व लोकांमध्ये श्रेष्ठ, सर्वांचा आधार, प्रभू, आणि निश्चलपणे येथे वास करतोस.'

सर्वामेवं ततः कृत्वा मम संस्थापनक्रियाम्

ही सर्व कृती पार पाडून, मग माझ्या प्रतिष्ठेची विधी कर.

गन्धमाल्यैरर्चयित्वा उपलेपैश्च भोजनैः

सुगंधी द्रव्ये, फुले, उटणे आणि नैवेद्य याने माझी पूजा कर.

एतत्कर्मविधानेन मधुकाष्ठस्य सुन्दरि

हे सुंदरिये, मधुकाच्या लाकडाच्या मूर्तीच्या पूजेसाठी हा विधी आहे.

यस्त्वनेन विधानेन अर्च्चां काष्ठस्य स्थापयेत्

जो कोणी या पद्धतीने लाकडाच्या मूर्तीची पूजा स्थापतो—

इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे मधुकाष्ठायां प्रतिमार्च्चास्थापनं नाम एकाशीत्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील भगवद्शास्त्रात 'मधुकाच्या लाकडाच्या मूर्तीची स्थापना' हा एकशेएक्याऐंशीवा अध्याय येथे संपला.

अथ शैलार्च्चास्थापनम् पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

आता मी दगडाच्या मूर्तीची स्थापना कशी करावी ते सांगतो, हे वसुंधरे, नीट ऐक.

सुरूपां च शिलां दृष्ट्वा निःशल्यां सुपरीक्षिताम्

सुंदर, दोषरहित आणि नीट तपासलेला दगड निवडावा.

शीघ्रमालिख्य तं तत्र श्वेतवर्तिकया नरः

मग त्या दगडावर पांढऱ्या खडूने लवकर चिन्हे काढावीत.