वराहपुराणम्

मौनव्रतधरा यान्ति पुनः प्राप्यार्थहेतवे 180.

जे मौनव्रत पाळतात, ते पुन्हा काही कारणासाठी परत येतात.

त्रिकालज्ञ उवाच यावत्तृप्तिर्न ते भूयाद्दृष्ट्वा हन्त स्थिरो भव

त्रिकाळज्ञ म्हणाले — जोपर्यंत तुझी तृप्ती होत नाही, तोपर्यंत स्थिर राहा, पाहा आणि खंबीर रहा.

तावत्कालं प्रतीक्षस्व यावदागमनं मम

माझ्या परत येईपर्यंत तू तितका वेळ थांब.

सोऽहमद्य व्रतं त्यक्त्वा तव कारुण्यपूरितः

म्हणून आज मी माझं व्रत सोडून, तुझ्यावर दया येऊन,

अनया कारयिष्यामि श्राद्धं तु विधिना सह राजा समीपगं दृष्ट्वा अकस्मादागतं ऋषिम्

हिच्यासोबत योग्य पद्धतीने श्राद्ध करीन; राजा, जवळ अचानक आलेल्या ऋषीला पाहून,

क्षित्यास्तले विलुलितः पादौ कृत्वा तु मूर्द्धनि

जमिनीवर पडला आणि आपल्या पायांना डोक्यावर ठेवले.

सदा यज्ञं करिष्यामि गृहमागमने तव

तू माझ्या घरी आलास की, मी नेहमी यज्ञ करीन.

इदं पाद्यमिदं चार्घ्यं मधुपर्कमिमां च गाम्

हे पाद्य, हे अर्घ्य, हा मधुपर्क आणि ही गाय मी देतो.

तस्य तत्प्रतिगृह्याशु स मुनिस्त्वरितोऽब्रवीत्

त्याने ते सर्व पटकन स्वीकारून, तो मुनी त्वरित बोलला.

तच्छ्रुत्वा कुरु तत्सर्वं येनाहं तोषितोऽभवम्

हे ऐकून, ज्यामुळे मी तृप्त झालो, ते सर्व कर.

किं तद्वद यथाकार्यं येन सिद्धं भवेदिदम् या सा ते राजमहिषी तामानय वराननाम् ।। 180.

ते काय आहे, ते सांग, जे योग्य आहे आणि ज्यामुळे हे पूर्ण होईल; तुझी सुंदरमुखी राणी इथे आण.

तस्या दासी वरारोहा प्रभावत्यपि विश्रुता

तिची दासी, सुंदर कंबरेची आणि प्रभावती नावाने प्रसिद्ध,

ततश्चान्तःपुराद्देवी सदासी तत्र चागता

मग राणी नेहमीच दासीसोबत अंतःपुरातून तिथे आली.

समासीनां च विप्रेन्द्रः प्रोवाच विनताननाम्

ती बसल्यावर, श्रेष्ठ ब्राह्मणाने नम्र चेहऱ्याच्या तिला संबोधले.

ये केचित्पितरो लोके लोकानां सर्वतः स्थिताः

जगात जे जे पितर सर्वत्र आहेत,

एको वृद्धो नरस्तत्र सूक्ष्मप्राणिभिरावृतः

त्यात एक वृद्ध पुरुष होता, ज्याच्याभोवती सूक्ष्म जीव होते.

निराशो गन्तुकामश्च पुनः स निरयेऽशुचौ

तो निराश होऊन, पुन्हा अपवित्र नरकात जायला निघाला.

तेनात्मकर्मजनितं मम कर्म निवेदितम्

त्याने माझ्या स्वतःच्या कर्मामुळे निर्माण झालेले कर्म मला अर्पण केले.

तव दास्याश्च या दासी तस्यास्तन्तुः किलोच्यते

तुझ्या दासीची जी दासी आहे, तिच्या संततीला तिचे अपत्य म्हणतात.

इति श्रुत्वानवद्याङ्गी तस्या आनयनेऽत्वरत्

हे ऐकून निर्दोष अंग असलेल्या स्त्रीने तिला आणण्यासाठी घाई केली.

सा चैकान्ते च दिवसे पानमांसरता सदा 180.

ती नेहमी मद्यपान आणि मांसभक्षणात रमणारी, त्या दिवशी एकटीच होती.

सेवकैः सा करे गृह्य आनीता मुनिसन्निधौ

सेवकांनी तिचा हात धरून तिला ऋषींच्या समोर आणले.

प्रत्ययार्थं तु तस्या वै मुनिः प्राह क्रियां प्रति

त्यावर खात्री व्हावी म्हणून ऋषींनी तिला त्या विधीबद्दल सांगितले.

तर्पणं चापि नो दत्तं पितॄणां चातिमुक्तिदम्

पितरांना जलार्पण, जे अत्युच्च मुक्ती देणारे आहे, ते दिले गेले नव्हते.

न जानामि पितॄन्स्वान्वै क्रियां कार्यं च वै विभो

माझे पितर कोण आहेत आणि कोणती क्रिया करावी हे मला माहीत नाही, प्रभो.

पत्नी च मथुरेशस्य नृपः सपुरसज्जनः

मथुरेशाची पत्नी, राजा आणि नगरातील सज्जन लोकही होते.

राज्ञा नीतास्तत्र तीर्थे श्राद्धार्थं मुनिना सह

राजाने त्या तीर्थस्थळी श्राद्धासाठी त्यांना ऋषींसह नेले.

तत्र दृष्टः स वै जन्तुर्न च तन्तुर्विचेतनः

तेथे तो जीव दिसला, पण त्याची संतती शुद्धीवर नव्हती.

अगस्त्य उवाच करोतु तर्पणं चास्मिन्पूर्वोक्तविधिना त्वियम् ।।180.

अगस्त्य म्हणाले: तिने येथे अगोदर सांगितलेल्या पद्धतीने जलार्पण करावे.