वराहपुराणम्

पित्रे प्रथमतो दद्यान्मात्रे दद्यात्तथाचरन् 180.

सर्वप्रथम वडिलांना अर्पण करावे; त्याचप्रमाणे मग आईलाही द्यावे.

एवं मातामहः शर्मा गोत्रे पितामहस्तथा

अशा प्रकारे, मातामह, गोत्रातील पितर, आणि तसेच पितामह यांनाही अर्पण करावे.

मधुवातेत्यृचं तद्वत्पूर्ववत्समुदीरयेत्

'मधुवाताः' ही ऋचा पूर्वीप्रमाणेच, त्या क्रमाने म्हणावी.

एवं मातामहानां च पूर्ववत्क्रमशो बुधः

मातामहालाही, पूर्वीप्रमाणेच, एकामागून एक अर्पण करावे.

गोत्रोच्चारं प्रकुर्वीत असूर्यान्नाशयामहे

गोत्र उच्चारावे आणि 'आम्ही सूर्याशिवाय अन्न खाणाऱ्यांचा नाश करतो' असे म्हणावे.

गोत्रायै मात्रे मह्यै तु देव्यै चासनकर्मणि

गोत्र, आई, महाई आणि देवी यांच्या आसन विधीत,

अर्घ्यपात्रसंकल्पे तु पिण्डदानेऽवनेजने

अर्घ्यपात्राचा संकल्प, पिंडदान आणि स्वच्छतेच्या कृतीत,

गोत्रायै मातुर्महायै देव्याश्चाज्ञेयकर्मणि

गोत्र, महाई आणि देवी यांच्या ठरलेल्या कर्मकांडात,

प्रथमा चाशिषि प्रोक्ता दत्तस्याक्षय्यकारिका

पहिली आशिर्वादाची वाणी दिली जाते, जी दिलेल्या वस्तूचे अक्षयत्व राखते.

पितुरक्षयकाले तु पितॄणां दत्तमक्षयम्

वडिलांच्या अक्षयत्वाच्या वेळी, पितरांना दिलेले दानही अक्षय राहते.

वार्यपि श्रद्धया दत्तं तदानन्त्याय कल्पते 180.

श्रद्धेने दिलेले पाणी सुद्धा अनंत फळ देणारे ठरते.

कृत्वा श्राद्धं तु पितरो हृष्टा मुमुदिरे सदा ।। जोषमास्स्व त्रिकालज्ञ गच्छामो नरकाय वै

श्राद्ध केल्यावर पितरं नेहमी आनंदित झाले. 'तू त्रिकाळज्ञ आहेस, निर्धास्त रहा. आम्ही आता नरकात जातो.'

पूर्वकर्मविपाकेन चिरं तु वसितुं मुने ये मया चागता दृष्टास्तीर्थेऽस्मिन्पितरोऽथ वै

पूर्वीच्या कर्मांच्या फळामुळे, या पवित्र ठिकाणी मी जे पितरं पाहिले, ते येथे आले होते आणि खूप काळ राहिले होते.

बहवः स्वस्थमनसो बहवो दुःस्थमानसाः

अनेकांच्या मनात शांतता होती, तर अनेकांच्या मनात अस्वस्थता होती.

मौनेन गच्छतां तेषां किमेतद्वद निश्चयम् अत्र यन्निश्चयं श्राद्धे पुत्रस्य विफलं भवेत्

ते सर्व शांतपणे जात होते. या बाबतीत नक्की काय आहे, ते मला सांग. येथे पुत्राने केलेले श्राद्ध कोणत्या वेळी निष्फळ होते?

नरस्य करणं किञ्चित्तन्मे निगदतः शृणु

माणसाच्या कोणत्या कृतीमुळे असे होते, ते मी सांगतो, नीट ऐक.

अपात्रे मलिनं द्रव्यं महत्पापाय जायते

अपात्राला किंवा अशुद्ध वस्तू दिल्यास मोठा पाप होतो.

तिलमन्त्रकुशैर्हीनमासुरं तद्भवेदिति

तीळ, मंत्र किंवा कुशा नसल्यास, ते असुरासारखे मानले जाते.

तथा दाशरथी रामो हत्वा राक्षसमीश्वरम्

त्याचप्रमाणे दशरथपुत्र रामाने राक्षसांचा राजा मारल्यानंतर—

रावणं सगणं घोरं तुष्टेन सह सीतया

रावण आणि त्याचे भयंकर साथीदार, तसेच प्रसन्न सीता—

सीतावाक्यप्रतुष्टेन तस्यै प्रादाद्वरं विभुः 180.

रामाच्या बोलण्यावर प्रसन्न झालेल्या सीतेला प्रभूंनी वर दिला.

क्रोधाविष्टानि दानानि विधिपात्रयुतानि च

रागातून दिलेली दानं, जरी योग्य पात्रांसह असली, तरी—

त्रिजटे त्वत्प्रयच्छामि यच्च श्राद्धमदक्षिणम्

त्रिजटा, मी तुला जे श्राद्ध दक्षिणाशिवाय केले, ते देतो.

तुष्टेन वै वासुकये तन्मे निगदतः शृणु

प्रसन्न वासुकीला मी काय दिलं, ते मी सांगतो, नीट ऐक.

यज्ञस्य योचिता देया दक्षिणा नाददाद्द्विजः

यज्ञाला योग्य अशी दक्षिणा द्यावी. जर द्विज ती दिली नाही—

अश्रोत्रियाणि श्राद्धानि क्रिया मन्त्रैर्विनापि च

जे श्राद्ध अशास्त्रज्ञांनी किंवा मंत्रांशिवाय केले जाते—

यः शिष्यो न नमेद्भक्त्या गुरुं ज्ञानप्रदायकम्

जो शिष्य भक्तीने ज्ञान देणाऱ्या गुरुला वंदन करत नाही—

सर्वं तुभ्यं मया दत्तं नागराजाय वार्षिकम्

हे नागराज, मी वर्षभरातील सर्व काही तुला दिलं आहे.

तद्वदलीककरणं श्राद्धं दानं व्रतं तथा

मग खोटेपणाने केलेले श्राद्ध, दान आणि व्रत याबद्दल मला सांग.