वराहपुराणम्

सा गतिस्त्यजतः प्राणान्मथुरायां न संशयः न तीर्थं मथुराया हि न देवः केशवात्परः

मथुरेत प्राण सोडणाऱ्याला तीच गती मिळते, यात शंका नाही; मथुरेसारखे तीर्थ नाही आणि केशवापेक्षा मोठा देव नाही.

इति श्रीवराहपुराणे मथुरामाहात्म्ये अपराधप्रायश्चित्तमाहात्म्यं नाम ऊनाशीत्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील मथुरामाहात्म्याच्या 'अपराधप्रायश्चित्तमहात्म्य' नावाच्या एकशेएकोणऐंशीव्या अध्यायाचा येथे समारोप झाला.

श्रीवराह उवाच ध्रुवतीर्थे पुरावृत्तं तच्छृणुष्व वसुन्धरे

श्रीवराह म्हणाले— वसुंधरे, ध्रुवतीर्थावर पूर्वी जे घडले ते मी सांगतो, नीट ऐक.

अस्यां पुर्यां तु राजासीद्धार्मिकः सत्यविक्रमः

या नगरीत पूर्वी एक राजा होता, जो धर्मनिष्ठ आणि सत्यप्रतिज्ञ होता.

तस्य नार्यः शते द्वे तु कुलशीलवयोयुते

त्याच्या दोनशे पत्नी होत्या, त्या सगळ्या कुलीन, सद्गुणी आणि योग्य वयाच्या होत्या.

नाम्ना चन्द्रप्रभा चैव वीरसूर्वीरपुत्रका

त्यातील एकाचे नाव चंद्रप्रभा होते, ती शूर होती आणि तिला शूर पुत्र होते.

तस्याः परिग्रहास्त्वेकोद्दिष्टाचारविहीनकाः

मात्र तिच्या सोबतीच्या स्त्रियांमध्ये पत्नीसाठी आवश्यक असलेला आचार नव्हता.

स्वदोषैः पतिताः सर्वे नरकं प्रति भामिनि

सुंदरी, सर्वजण आपल्या चुकांमुळे नरकात पडले आहेत.

कदाचिदपि तस्याथो भ्रष्टः प्राणिजनो महान्

कधीतरी, त्या ठिकाणाहून एक मोठा जीव खाली पडला.

कृष्णरूपाश्चंक्रमन्तो मशकाकारसन्निभाः

काळ्या रंगाचे, माश्यांसारखे दिसणारे ते इकडून तिकडे फिरतात.

तस्मिन्क्षणे न च कृतं व्रतं जप्यं विमोहनात् 180.

त्या क्षणी, भ्रमामुळे कोणतेही व्रत किंवा जप केले गेले नाही.

चतुर्थांशावशेषश्च दिवसः पर्यवर्त्तत

त्या दिवशीचा चौथाई भाग उरला होता.

अन्ये पूर्वोत्तराद्देशाद्दक्षिणात्पश्चिमात्तथा

इतर काही पूर्व आणि पश्चिम दिशेतून, तसेच दक्षिणेकडून आले.

हृष्टास्तुष्टा सुपुष्टांगा गच्छन्तो दिवि सङ्घशः

आनंदी, समाधानी आणि पुष्ट शरीर असलेले, ते गटागटाने स्वर्गात जातात.

वस्त्रालङ्कारपुष्टांगा हृष्टा गच्छन्ति संघशः

वस्त्रांनी आणि दागिन्यांनी सजलेले, पुष्ट शरीर आणि आनंदाने, ते गटाने जातात.

अन्ये यथागतं यान्ति आयान्ति पुनरेव हि

इतर काही जसे आले तसे परत जातात, आणि पुन्हा पुन्हा येतात.

समागच्छन्ति गच्छन्तीरयन्तश्चाशिषो मुदा

ते एकत्र येतात, जातात, येतात आणि आनंदाने शुभेच्छा देतात.

निर्गतोदरसूक्ष्माश्च गच्छन्ति सुविमानिताः

सुकटलेली शरीरं आणि कोमेजलेले पोट असलेले, ते सुंदर पालख्यांमध्ये सन्मानाने जातात.

महोत्सवमिवालक्ष्य विस्मितो मुनिरुत्थितः

ते मोठा उत्सव असल्यासारखे पाहून, तो ऋषी आश्चर्याने उठला.

निर्जनं ध्रुवतीर्थं तु वृतवेलमिवाभवत्

एकटं आणि कायमचं तीर्थ जणू काही काठाने वेढलं गेलं होतं.

वेपथुः कोटराक्षश्च पृष्ठलग्नलघूदरः 180.

कंपणारे शरीर, खोल डोळे, पाठीला लागलेले आणि सुकटलेले पोट असे त्याचे रूप होते.

न वाक्च श्रूयते तस्य क्षुद्रपक्षिरवो यथा

त्याचा आवाज ऐकू येत नाही, जणू एखाद्या लहान पक्ष्याचा किलबिलाट.

न गच्छसि यथास्थानमागतस्तु निरुद्यमः

तू आपल्या योग्य जागी जात नाहीस, इथे कसलीही मेहनत न करता आला आहेस.

ममाद्य नैत्यकं कर्म तीर्थेऽस्मिन्नश्यतेऽनिशम्

आज माझं रोजचं कर्म या तीर्थावर दिवस-रात्र नष्ट झालं आहे.

त्वां दृष्ट्वेदृक्स्वरूपं च क्रिया मे सा गता त्वयि

तुला असं रूप पाहिल्यावर, माझी ती क्रिया तुझ्यावरच गेली.

जन्तुरुवाच ध्रुवतीर्थे च यः श्राद्धं पुनः कुर्यात्तिलोदकम्

जन्तू म्हणाला — जो कुणी त्या ठराविक पवित्र ठिकाणी तिळांचे पाणी अर्पण करून पुन्हा श्राद्ध करतो,

तिलतृप्ता दिवं यान्ति पितरस्तेन पुत्रिणः

त्यामुळे तिळांनी तृप्त झालेले पितर आपल्या मुलांमुळे स्वर्गात जातात.

योनिसंकरदोषेण नरकं समुपाश्रितः

वंशातील गोंधळामुळे माणूस नरकात पडतो.

अगतिर्गमने मे स्यात्ते त्रितापैः समागतः

माझ्यासाठी कुठेही जाण्याचा मार्ग नाही; मी तीन प्रकारच्या दुःखांनी त्रस्त आहे.