रुरोद सुस्वरं दीना स्मृत्वा पूर्वं कुलं वरम्
ती आपल्या पूर्वीच्या कुलाचा आठव करून दीन होऊन मोठ्याने रडली.
तस्या विलपितं श्रुत्वा स्त्रीजनः स तदागतः
तिचे विलाप ऐकून तिथल्या स्त्रिया एकत्र जमल्या.
तैस्तैरुपायैर्विविधैर्जीवयित्वा च तं नरम् 176.
विविध उपायांनी त्यांनी त्या पुरुषाला पुन्हा जिवंत केले.
ततस्तेन सवृत्तान्तं कथितं च कुलं महत्
मग त्याने संपूर्ण घडलेली गोष्ट आणि मोठ्या घराण्याचा वृत्तांत सांगितला.
ततः स विमना जातो अगम्यागमनेन च
नंतर त्या निषिद्ध संबंधामुळे तो खूपच खिन्न झाला.
ब्रह्महा च सुरापश्च ब्राह्मणो यदि जायते
जर एखादा ब्राह्मण ब्रह्महत्या करणारा किंवा मद्यपान करणारा म्हणून जन्माला आला, तर...
मातरं गुरुपत्नीं च स्वसारं पुत्रिकां वधूम्
आई, गुरुपत्नी, बहीण, मुलगी आणि सून,
ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्त्रीघ्नश्च गुरुतल्पगः
ब्राह्मणहत्यारा, मद्यपान करणारा, स्त्रीहत्यारा आणि गुरुपत्नीशी संबंध ठेवणारा,
इति श्रुत्वा तु पांचाली ज्येष्ठभ्रातरमेव तम्
हे ऐकून पाञ्चालीने फक्त आपल्या मोठ्या भावाकडेच पाहिले,
रत्नं वस्त्रं धनं धान्यं यत्किंचित्तत्र संस्थितम्
रत्न, वस्त्रे, धन, धान्य — जे काही तिथे होते,
कालिञ्जरस्य भूषार्थमारामार्थं विशेषतः
कालींजरसाठी अलंकार आणि विशेषतः बागांसाठी,
आत्मनश्च विशुद्ध्यर्थं प्रजज्वाल हुताशनम्
आपल्या शुद्धीसाठी तिने अग्नि प्रज्वलित केला,
पंचालोऽपि विधानेन नमस्कृत्य मुनिं गुरुम् 176.
पांचाळानेही योग्य विधीने आपल्या गुरू ऋषींना वंदन केले.
मरणायोपयोग्यानि कृत्वा कर्माणि तत्र च
मरणासाठी योग्य असे कर्म तिथे त्याने केले,
क्रीत्वा ग्रामांश्च तत्रैव ब्राह्मणेभ्यो ददौ तदा
त्याने तिथे गावे विकत घेऊन त्या ब्राह्मणांना दिली,
तेभ्योऽपि प्रददौ द्रव्यं सत्रार्थं च विभागशः
त्यांनीही त्यांना द्रव्य वाटले आणि यज्ञासाठी विभागून दिले,
स्नात्वा तीर्थे च कृष्णस्य देवं दृष्ट्वा प्रणम्य च
कृष्णाच्या तीर्थात स्नान करून, देवाचे दर्शन घेऊन वंदन केले,
देवालयं च तत्रैव कृत्वा सन्दिश्य सार्थकान्
त्याने तिथेच देवालय बांधले आणि व्यापाऱ्यांना सूचना दिल्या,
देव ज्ञानं च ते दिव्यमद्भुतं लोमहर्षणम्
देवा, तुझे दिव्य ज्ञान अद्भुत आहे आणि अंगावर रोमांच आणणारे आहे,
आगतोऽहं यदारभ्य मथुरायां ततो गुरो
गुरुजी, मी मथुरेपासून तेव्हापासून येथे आलो आहे,
त्वया निर्मलदृष्ट्या च वीक्षितोऽहं पुरा मुने
मुनिवर, तुझ्या निर्मळ दृष्टीने पूर्वी मी पाहिला गेलो,
कृष्णगंगाप्रभावेण पुनर्निर्मलतां गतम्
कृष्ण आणि गंगा यांच्या प्रभावाने मला पुन्हा शुद्धता मिळाली,
तत्सत्यं मम सञ्जातमगम्यागमपातकम् 176.
हे सत्य माझ्यात उत्पन्न झाले — अगम्य स्त्रीकडे जाण्याचे पाप नाहीसे झाले.
अनुज्ञां देहि भो स्वामिंस्तव पादौ नमाम्यहम्
स्वामी, कृपया मला परवानगी द्या; मी तुमच्या पायांना वंदन करतो.
प्रवेष्टुकामं तत्राग्नौ खे प्रोवाचाशरीरिणी
तेथे तो अग्नित प्रवेश करणार असता, आकाशातून एक देह नसलेली वाणी उमटली.
कस्माद्वा कस्य सन्त्रासान्मरणे कृतनिश्चयौ
मृत्यूचा निश्चय करून, तू हे असे का करतोस? कोणाच्या भीतीने हे करतोस?
चक्राङ्कितपदा तेन स्थानं ब्रह्मसमं शुभम्
चक्रचिन्ह असलेले ते पावन स्थान ब्रह्माच्या लोकासारखेच शुभ आणि श्रेष्ठ आहे.
तीर्थे च यत्कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति
त्या तीर्थात केलेले पाप वज्रासारखे कठीण होईल.
सकृदेव नरः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया
त्या ठिकाणी एकदाच स्नान केल्याने मनुष्य ब्रह्महत्या या पापातून मुक्त होतो.
तत्पंचतीर्थस्नानेन समं नास्त्यत्र संशयः
येथे पंचतीर्थात स्नान करण्यास समकक्ष दुसरे काही नाही—याबद्दल शंका नाही.