वराहपुराणम्

निर्बन्धं तस्य तज्ज्ञात्वा दुःखेनोवाच तं प्रति

त्याचा हट्ट ओळखून, तिने मोठ्या त्रासाने त्याला उत्तर दिले.

पंचालनगरी रम्या गङ्गायाश्चोत्तरे तटे

गंगाच्या उत्तरेकडील काठावर रम्य अशी पांचाळ नगरी आहे.

दुर्भिक्षपीडिते राष्ट्रे गतौ तौ दक्षिणापथम् 176.

त्या देशात दुष्काळ पडला तेव्हा आम्ही दोघे दक्षिणेकडे गेलो.

तस्मिन् स्थाने पितुर्मह्यं पंच पुत्रा मया सह

त्या ठिकाणी माझ्या वडिलांना माझ्यासह पाच मुले होती.

योऽसौ कनिष्ठको भ्राता मम ज्येष्ठश्च पंचमः

त्यातला सर्वात लहान भाऊ माझा आहे आणि मोठा भाऊ पाचवा आहे.

तस्मिन्गतेऽथ पितरौ कालधर्ममुपेयतुः

तो निघून गेल्यावर माझे आई-वडील काळाच्या ओघात मरण पावले.

अत्र स्नानपरा नित्यं देवब्राह्मणवन्दनम्

इथे मी नेहमी स्नान आणि देव- ब्राह्मणांची पूजा करत असे.

आश्रिता कुलटाधर्मं कुलनाशो मया कृतः

मी वाईट मार्ग स्वीकारला आणि त्यामुळे माझ्या घराण्याचा नाश केला.

नीता नरकमत्युग्रं मया पापिष्ठया भृशम्

माझ्या फारच पापी वागण्यामुळे मी त्याला भयंकर नरकात नेले.

रुरोद सुस्वरं दीना स्मृत्वा पूर्वं कुलं वरम्

ती आपल्या पूर्वीच्या कुलाचा आठव करून दीन होऊन मोठ्याने रडली.

तस्या विलपितं श्रुत्वा स्त्रीजनः स तदागतः

तिचे विलाप ऐकून तिथल्या स्त्रिया एकत्र जमल्या.

तैस्तैरुपायैर्विविधैर्जीवयित्वा च तं नरम् 176.

विविध उपायांनी त्यांनी त्या पुरुषाला पुन्हा जिवंत केले.

ततस्तेन सवृत्तान्तं कथितं च कुलं महत्

मग त्याने संपूर्ण घडलेली गोष्ट आणि मोठ्या घराण्याचा वृत्तांत सांगितला.

ततः स विमना जातो अगम्यागमनेन च

नंतर त्या निषिद्ध संबंधामुळे तो खूपच खिन्न झाला.

ब्रह्महा च सुरापश्च ब्राह्मणो यदि जायते

जर एखादा ब्राह्मण ब्रह्महत्या करणारा किंवा मद्यपान करणारा म्हणून जन्माला आला, तर...

मातरं गुरुपत्नीं च स्वसारं पुत्रिकां वधूम्

आई, गुरुपत्नी, बहीण, मुलगी आणि सून,

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्त्रीघ्नश्च गुरुतल्पगः

ब्राह्मणहत्यारा, मद्यपान करणारा, स्त्रीहत्यारा आणि गुरुपत्नीशी संबंध ठेवणारा,

इति श्रुत्वा तु पांचाली ज्येष्ठभ्रातरमेव तम्

हे ऐकून पाञ्चालीने फक्त आपल्या मोठ्या भावाकडेच पाहिले,

रत्नं वस्त्रं धनं धान्यं यत्किंचित्तत्र संस्थितम्

रत्न, वस्त्रे, धन, धान्य — जे काही तिथे होते,

कालिञ्जरस्य भूषार्थमारामार्थं विशेषतः

कालींजरसाठी अलंकार आणि विशेषतः बागांसाठी,

आत्मनश्च विशुद्ध्यर्थं प्रजज्वाल हुताशनम्

आपल्या शुद्धीसाठी तिने अग्नि प्रज्वलित केला,

पंचालोऽपि विधानेन नमस्कृत्य मुनिं गुरुम् 176.

पांचाळानेही योग्य विधीने आपल्या गुरू ऋषींना वंदन केले.

मरणायोपयोग्यानि कृत्वा कर्माणि तत्र च

मरणासाठी योग्य असे कर्म तिथे त्याने केले,

क्रीत्वा ग्रामांश्च तत्रैव ब्राह्मणेभ्यो ददौ तदा

त्याने तिथे गावे विकत घेऊन त्या ब्राह्मणांना दिली,

तेभ्योऽपि प्रददौ द्रव्यं सत्रार्थं च विभागशः

त्यांनीही त्यांना द्रव्य वाटले आणि यज्ञासाठी विभागून दिले,

स्नात्वा तीर्थे च कृष्णस्य देवं दृष्ट्वा प्रणम्य च

कृष्णाच्या तीर्थात स्नान करून, देवाचे दर्शन घेऊन वंदन केले,

देवालयं च तत्रैव कृत्वा सन्दिश्य सार्थकान्

त्याने तिथेच देवालय बांधले आणि व्यापाऱ्यांना सूचना दिल्या,

देव ज्ञानं च ते दिव्यमद्भुतं लोमहर्षणम्

देवा, तुझे दिव्य ज्ञान अद्भुत आहे आणि अंगावर रोमांच आणणारे आहे,

आगतोऽहं यदारभ्य मथुरायां ततो गुरो

गुरुजी, मी मथुरेपासून तेव्हापासून येथे आलो आहे,