वराहपुराणम्

दक्षिणापथदेशाच्च मथुरायां समागतः

तो दक्षिणेकडील प्रदेशातून मथुरेला आला होता.

स्नात्वा महेश्वरं दृष्ट्वा त्रिगर्तेश्वरसंज्ञितम्

स्नान करून त्याने त्रिगर्तेश्वर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या महेश्वराचे दर्शन घेतले.

सुमन्तुरुवाच अस्नाते कृमिसम्पूर्णं स्नाते निर्मलवर्चसम्

सुमंतु म्हणाला: तो न स्नान केलेला असताना त्याचे शरीर किड्यांनी भरलेले असायचे; स्नान केल्यावर मात्र तो निर्मळ आणि तेजस्वी दिसायचा.

अस्ति किंचिन्महत्पापं तव प्रच्छन्नसम्भवम् 176.

तुझ्या काही मोठ्या पापाचा, जो लपून आहे, असा काहीतरी परिणाम आहे.

कालिञ्जरस्य संस्पर्शाच्छुद्धं देहं च दृश्यते

कालिंजरच्या स्पर्शाने तुझे शरीर शुद्ध दिसते.

निरूप्य कथयास्माकं यत्ते प्रच्छन्नकिल्बिषम्

तुझे लपलेले पाप काय आहे ते शोधून आम्हाला सांग.

तीर्थमाहात्म्याभवं च दृष्ट्वा पृच्छामि ते हितम्

या तीर्थाचे महात्म्य पाहून मी तुझ्या हितासाठी तुला विचारतो.

किंचिन्नोवाच पृष्टोऽपि एवमेव गतः पुनः

त्याने काहीच बोलले नाही, विचारले तरीही, आणि पुन्हा तसाच निघून गेला.

का त्वं कस्यासि सुभगे कश्च देशः प्रियंवदे

तू कोण आहेस, भाग्यवती? तुझ्या वडिलांचे नाव काय, प्रियभाषिणी? आणि कोणत्या प्रदेशातून आली आहेस?

किंचित्कालं समास्थाय तेनोक्तं हि प्रियां प्रति

थोडा वेळ गेला आणि मग त्याने आपल्या प्रियेच्या दिशेने असे शब्द सांगितले.

निर्बन्धं तस्य तज्ज्ञात्वा दुःखेनोवाच तं प्रति

त्याचा हट्ट ओळखून, तिने मोठ्या त्रासाने त्याला उत्तर दिले.

पंचालनगरी रम्या गङ्गायाश्चोत्तरे तटे

गंगाच्या उत्तरेकडील काठावर रम्य अशी पांचाळ नगरी आहे.

दुर्भिक्षपीडिते राष्ट्रे गतौ तौ दक्षिणापथम् 176.

त्या देशात दुष्काळ पडला तेव्हा आम्ही दोघे दक्षिणेकडे गेलो.

तस्मिन् स्थाने पितुर्मह्यं पंच पुत्रा मया सह

त्या ठिकाणी माझ्या वडिलांना माझ्यासह पाच मुले होती.

योऽसौ कनिष्ठको भ्राता मम ज्येष्ठश्च पंचमः

त्यातला सर्वात लहान भाऊ माझा आहे आणि मोठा भाऊ पाचवा आहे.

तस्मिन्गतेऽथ पितरौ कालधर्ममुपेयतुः

तो निघून गेल्यावर माझे आई-वडील काळाच्या ओघात मरण पावले.

अत्र स्नानपरा नित्यं देवब्राह्मणवन्दनम्

इथे मी नेहमी स्नान आणि देव- ब्राह्मणांची पूजा करत असे.

आश्रिता कुलटाधर्मं कुलनाशो मया कृतः

मी वाईट मार्ग स्वीकारला आणि त्यामुळे माझ्या घराण्याचा नाश केला.

नीता नरकमत्युग्रं मया पापिष्ठया भृशम्

माझ्या फारच पापी वागण्यामुळे मी त्याला भयंकर नरकात नेले.

रुरोद सुस्वरं दीना स्मृत्वा पूर्वं कुलं वरम्

ती आपल्या पूर्वीच्या कुलाचा आठव करून दीन होऊन मोठ्याने रडली.

तस्या विलपितं श्रुत्वा स्त्रीजनः स तदागतः

तिचे विलाप ऐकून तिथल्या स्त्रिया एकत्र जमल्या.

तैस्तैरुपायैर्विविधैर्जीवयित्वा च तं नरम् 176.

विविध उपायांनी त्यांनी त्या पुरुषाला पुन्हा जिवंत केले.

ततस्तेन सवृत्तान्तं कथितं च कुलं महत्

मग त्याने संपूर्ण घडलेली गोष्ट आणि मोठ्या घराण्याचा वृत्तांत सांगितला.

ततः स विमना जातो अगम्यागमनेन च

नंतर त्या निषिद्ध संबंधामुळे तो खूपच खिन्न झाला.

ब्रह्महा च सुरापश्च ब्राह्मणो यदि जायते

जर एखादा ब्राह्मण ब्रह्महत्या करणारा किंवा मद्यपान करणारा म्हणून जन्माला आला, तर...

मातरं गुरुपत्नीं च स्वसारं पुत्रिकां वधूम्

आई, गुरुपत्नी, बहीण, मुलगी आणि सून,

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्त्रीघ्नश्च गुरुतल्पगः

ब्राह्मणहत्यारा, मद्यपान करणारा, स्त्रीहत्यारा आणि गुरुपत्नीशी संबंध ठेवणारा,

इति श्रुत्वा तु पांचाली ज्येष्ठभ्रातरमेव तम्

हे ऐकून पाञ्चालीने फक्त आपल्या मोठ्या भावाकडेच पाहिले,

रत्नं वस्त्रं धनं धान्यं यत्किंचित्तत्र संस्थितम्

रत्न, वस्त्रे, धन, धान्य — जे काही तिथे होते,