वराहपुराणम्

( द्विजः प्रतिग्रहीता) कपिलाङ्गेषु तिष्ठन्ति भुवनानि चतुर्दश

कपिलाच्या अंगांत चौदा लोकांचा वास आहे.

( गोदानं) मम पापच्छिदे तुभ्यं देवगर्भ सुपूजित

हे देवगर्भा, अत्यंत पूज्य, माझ्या पापांचा नाश व्हावा म्हणून मी हे तुला अर्पण करतो.

(विसर्जनम्) एवं विद्वांस्तु द्वादश्यां यो नरः श्रद्धयान्वितः

जो कोणी श्रद्धेने, विद्वान असून, द्वादशीला असे करतो—

ब्राह्मण उवाच करोति विधिनानेन तस्य पुण्यं शतोत्तरम्

—तो या विधीने करतो त्याला शंभरपट पुण्य मिळते.

मयापि श्रद्धया चैतत्कालं तीर्थस्य सेवनम्

मीही श्रद्धेने योग्य वेळी या तीर्थाचे सेवन केले आहे.

येन यूयं न शक्ता मां बाधितुं पापकर्मिणः

यामुळे, पाप करणाऱ्यांनो, तुम्ही मला त्रास देऊ शकत नाही.

तावद्व्रतं तु कर्त्तव्यं यावदेकं क्षयं व्रजेत् 174.

एक फेरी पूर्ण होईपर्यंत हे व्रत पाळावेच लागते.

श्रवणाद्वो गतिः साक्षात्साधु लक्ष्यामि चाऽधुना एवं ब्रुवति विप्रे तु आकाशे दुन्दुभिस्वनः

तुमच्याकडून ऐकल्याने थेट मुक्ती मिळते; आता मी ती नक्कीच पाहीन. ब्राह्मण असे बोलताच आकाशात डुगडुगीचा आवाज झाला.

प्रेतानां तु विमानानि आगतानि समन्ततः

मृत लोकांची विमानं सर्व दिशांनी आली.

अस्य विप्रस्य सम्भाषात्पुण्यसत्कीर्त्तितेन च

या ब्राह्मणाशी संवाद आणि त्याच्या पुण्याच्या स्तुतीमुळे—

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सता सम्भाषणं वरम्

म्हणून सर्वतोपरी प्रयत्न करून सत्पुरुषांची संगत करावी.

तीर्थाभिषेकिपुरुषाद्यथा तेषां दुरात्मनाम्

जसे तीर्थात स्नान करणाऱ्यांना फळ मिळते, तसेच त्या दुष्ट मनाच्या लोकांनाही—

प्राप्तं तीर्थप्रभावस्य श्रवणान्मुक्तिदं फलम्

तीर्थाच्या प्रभावाचे ऐकून मुक्तिदायक फळ मिळते.

यः पठेत्परया भक्त्या शृणुयाद्भक्तितत्परः

जो कोणी हे अत्यंत भक्तीने पठण करतो किंवा भक्तीमध्ये मन लावून ऐकतो,

पिशाचसंज्ञकं नाम तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्

ती 'पिशाच' नावाची तीर्थभूमी, जी तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे,

इति श्रीवराहपुराणे मधु० मा० सर्वतीर्थे यमुनासंगमप्रभावोनाम चतुःसप्तत्यधिकशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीवराहपुराणातील मधुमास विभागातील 'सर्व तीर्थांवरील यमुनासंगमाचे माहात्म्य' या शंभरचौऱ्याहत्तराव्या अध्यायाचा समारोप झाला.

श्रीवराह उवाच यमुनास्रोतसि स्नात्वा कृष्णद्वैपायनो मुनिः

श्रीवराह म्हणाले: यमुनाच्या प्रवाहात स्नान करून, कृष्णद्वैपायन ऋषी,

ध्यात्वा मनसि गङ्गां तां कालिन्दीं पापहारिणीम्

त्यांनी मनात ती गंगा, म्हणजेच पापांचा नाश करणारी कालिंदी, ध्यानात घेतली.

सोमवैकुण्ठयोर्मध्ये कृष्णङ्गेति कथ्यते

सोम आणि वैकुंठ यांच्या मध्ये, त्या ठिकाणी 'कृष्णांग' असे नाव आहे.

तत्राश्रमपदं दिव्यं मुनिप्रवरसेवितम्

तेथे एक दिव्य आश्रम आहे, जिथे श्रेष्ठ ऋषी वास करतात.

मुनयो वेदतत्त्वज्ञा ज्ञानिनः संशितव्रताः

ते ऋषी वेदांचे तत्त्व जाणणारे, ज्ञानी आणि कठोर व्रत पाळणारे होते.

व्यासोऽपनोदयामास नानावाक्यैः सताङ्गतिः

त्या वेळी व्यासांनी विविध प्रकारच्या वचनांनी त्यांना सत्पथ दाखवला.

कालञ्जरे महादेवं तत्र तीर्थपतिं शिवम्

कालनजर पर्वतावर तेथे महादेव, म्हणजेच सर्व तीर्थांचे स्वामी शिव, वास करतात.

तत्र स्थितो द्वादशाब्दव्रती संगविवर्जितः

तेथे जो कोणी बारा वर्षांचे व्रत पाळतो आणि सर्व आसक्ती टाळतो,

गत्वा हिमालयं चासौ बदरीमभितो गतः

तो हिमालयात जाऊन बदरीच्या आसपास पोहोचतो.

त्रिकालदर्शी शुद्धात्मा सिद्धत्वं प्राप्नुयात्प्रभुः 175.

तीन काळांना जाणणारा, शुद्ध अंतःकरण असलेला तो प्रभू, सिद्धी प्राप्त करतो.

प्रत्यक्षं कृष्णतीर्थे तु पांचाल्यकुलतन्तुना। पांचाल्योऽथ द्विजः कश्चिन्नाम्ना वसुरिति श्रुतः

कृष्णतीर्थावर, पाञ्चाल वंशाच्या उपस्थितीत, वसु नावाचा एक ब्राह्मण होता, असे ऐकिवात आहे.

दुर्भिक्षपीडितोऽत्यन्तं सभार्यो दक्षिणां गतः

तीव्र दुष्काळाने त्रस्त होऊन, तो आपल्या पत्नीला घेऊन दक्षिणेकडे गेला.

निवासमकरोत्तत्र ब्राह्मणीं वृत्तिमाश्रितः

तेथे त्याने ब्राह्मणाची उपजीविका स्वीकारून वास्तव्य केले.