जातानां विहितानां च दुष्कृतं कर्म कुर्वताम्
जे जन्मलेले आणि धर्माने चालणारे असूनही वाईट कर्म करतात.
एतत्पापतरं चान्यद्भोजनं दुष्टकर्मिणाम्
वाईट कर्म करणाऱ्यांचे अन्न हे आणखी मोठे पाप आहे.
प्रेतो यथा न भवति तथा ब्रूहि तपोधन एकरात्रत्रिरात्रेण कृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः
हे तपस्वी, माणूस प्रेतात्मा कसा होत नाही, ते सांग. एक रात्र किंवा तीन रात्र उपवास करून, किंवा कठीण चंद्रायणासारख्या व्रतांनी.
व्रतैरभ्युद्यतः पूतो न प्रेतो जायते नरः
जो व्रताला धरून राहतो आणि शुद्ध राहतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.
यतीनां पूजको नित्यं न प्रेतो जायते नरः
जो नेहमी साधूंचा सन्मान करतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.
सर्वभूतदयालुश्च न प्रेतो जायते नरः
जो सर्व प्राण्यांवर दया करतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.
रतो वै पितृपूजायां न प्रेतो जायते नरः
जो पितरांची पूजा करण्यात आनंद मानतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.
क्षमायुक्तो दानशीलो न प्रेतो जायते नरः
ज्याच्यात क्षमा आणि दानाची वृत्ती आहे, तो प्रेतात्मा होत नाही.
उपवासपरो नित्यं न स प्रेतोऽभिजायते 174.
जो नेहमी उपवास करतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.
देवांश्च वन्दते नित्यं न प्रेतो जायते हि सः त्वत्तस्तच्छ्रुतमस्माभिर्यो न प्रेतोऽभिजायते
जो नेहमी देवांची पूजा करतो, तो प्रेतात्मा होत नाही. तुझ्याकडूनच आम्ही ऐकलं की कोण प्रेतात्मा होत नाही.
प्रेतस्तु जायते केन तद्वद त्वं महामुने शूद्रान्नेन तु भुक्तेन ब्राह्मणो म्रियते यदि
महामुने, कोणत्या कारणामुळे एखादा माणूस प्रेत होतो, ते मला सांग. जर ब्राह्मणाने शूद्राच्या हातचे अन्न खाऊन मृत्यू आला, तर काय होते?
तेनैव चोदरस्थेन स प्रेतो जायते ध्रुवम्
त्या पोटात राहिलेल्या अन्नामुळे तो निश्चितच प्रेत होतो.
मनुष्यः प्रेततां याति स्पर्शेन सुतरां तथा
फक्त स्पर्शानेही माणूस प्रेत होतो, आणि ते अधिकच घडते.
पाषण्डाश्रमसंस्थश्च मद्यपः पारदारिकः
जो पाषंड आश्रमात राहतो, मद्यपान करतो किंवा दुसऱ्याच्या पत्नीशी संबंध ठेवतो—
देवस्वं ब्राह्मणस्वं च गुरोर्द्रव्यं हरेत्तु यः
जो देवाचं, ब्राह्मणाचं किंवा गुरूचं धन चोरतो—
मातरं पितरं भ्रातृभगिन्यौ च स्त्रियं सुतम्
जो आई, वडील, भाऊ, बहीण, पत्नी किंवा मुलाला त्रास देतो—
अयाज्ययाजनाच्चैव याज्यानां परिवर्जनात्
जो यज्ञ करायचे असताना करत नाही किंवा पूज्य लोकांची उपेक्षा करतो—
ब्रह्महा च कृतघ्नश्च गोघ्नो वै पञ्चपातकी
जो ब्राह्मणहत्या करतो, उपकार विसरतो, गायीला मारतो किंवा पाच मोठ्या पापांपैकी कोणतेही करतो—
गुरोर्धर्म्मोपदेष्टुश्च नित्यं हितमभीप्सतः 174.
आणि जो नेहमी धर्म सांगणाऱ्या गुरूच्या कल्याणाची इच्छा धरतो—
असद्भ्यः प्रतिगृह्णाति नास्तिकेभ्यो विशेषतः
जो वाईट लोकांकडून, विशेषतः नास्तिकांकडून, दान घेतो—
प्रेता ऊचुः विरुद्धकारिणः पापास्तेषां कांचिद्गतिं वद
प्रेतांनी विचारले: जे पापी लोक धर्माच्या विरुद्ध वागतात, त्यांना कोणती गति मिळते, ते सांग.
ब्राह्मण उवाच तेषां गतिर्भवेदेका मथुरायान्तु सङ्गमे
ब्राह्मण म्हणाला: त्यांची एकच गति आहे—मथुरेच्या संगमावर.
श्रवणद्वादशीयोगे मासि भाद्रपदे तथा
श्रवण आणि द्वादशी या योगात, तसेच भाद्रपद महिन्यात—
सुवर्णमन्नं वस्त्रं च च्छत्रोपानत्सुसंयुतम्
सोनं, अन्न, वस्त्र, छत्री आणि जोडीदार चपला—
न ते प्रेता भविष्यन्ति मार्गस्थो यो नमस्यते
मार्गावर ज्या व्यक्तीचा सन्मान केला जातो, त्या प्रेतांना पुन्हा प्रेतावस्था राहत नाही.
तत्र तीर्थे नरः स्नातो हृष्टपुष्टो यथाश्रुतः
त्या तीर्थस्थळी, जो मनुष्य आनंदाने आणि समाधानाने, सांगितल्याप्रमाणे स्नान करतो—
तीर्थस्यैव तु माहात्म्यं प्रेतो भूत्वा शृणोति यः
जो प्रेत झाल्यावर त्या तीर्थाचं माहात्म्य ऐकतो—
प्रेता ऊचुः येन वै क्रियमाणेन प्रेतत्वात्तु विमुच्यते
प्रेतांनी विचारले: कोणत्या कृतीने प्रेतावस्थेतून मुक्ती मिळते?
ब्राह्मण उवाच पुराणं कथितं राज्ञे मान्धात्रे पृच्छते पुरा ।। 174.
ब्राह्मण म्हणाले: हे पुराण पूर्वी राजामांड्हात्रीला त्याच्या विचारणेनंतर सांगितले गेले होते.
वसिष्ठेन महाभागाः शृणुध्वं कथयाम्यहम्
वसिष्ठांनी हे सांगितले होते. आता मी ते तुम्हाला सांगतोय, हे भाग्यवान लोकांनो, ऐका.