वराहपुराणम्

एकस्थानात्सदा यूयं प्रस्थिताः कुत्र वा सदा क्षुत्पिपासातुरा नित्यं बहुदुःखसमन्विताः

‘तुम्ही नेहमी एकाच जागी राहता—मग नेहमी कुठे जाता? कायम उपासमारीने आणि दुःखांनी ग्रस्त असता.’

दुर्बुद्ध्या च वृताः सर्वे हीनज्ञाना विचेतसः

‘सर्वजण चुकीच्या विचारांनी वेढलेले, ज्ञानहीन आणि गोंधळलेले आहात.’

नान्तरिक्षं महीं चापि जानीमो दिवसं तथा

‘आम्हाला आकाश, पृथ्वी किंवा दिवस काहीच माहीत नाही.’

अप्रकाममिदं भाति भास्करोदयनं प्रति

‘सूर्य उगवतो तिकडे जाण्याचा हा प्रवास मनाला रुचत नाही.’

शीघ्रगो रोधकश्चैव पंचमो लेखकस्तथा प्रेतानां कर्मजातानां नाम्नां वै सम्भवः कुतः

‘जलद जाणारा, अडवणारा आणि पाचवा लेखणीधारी—मृतांच्या नावांचा आणि कर्मांचा उगम कसा होईल?’

किं तत्कारणमेतद्धि यूयं सर्वे सनामकाः अहं स्वादु सदाश्नामि दद्मि पर्युषितं द्विजे

‘हे असं का, की तुम्हा सर्वांना नाव नाही? मी नेहमी ताजं खातो आणि उरलेलं ब्राह्मणाला देतो.’

एतत्कारणमुद्दिश्य नाम पर्युषितं द्विज

‘या कारणामुळे, द्विजा, त्याचे नाव “उरलेले देणारा” असे पडले.’

एतत्कारणमुद्दिश्य परः सूचीमुखस्ततः 174.

‘या कारणामुळे, पुढच्याचे नाव “सूईच्या टोकासारखा” असे आहे.’

एतत्कारणमुद्दिश्य शीघ्रगस्तेन सोच्यते

‘या कारणामुळे, जलद जाणाऱ्याला हेच नाव मिळाले.’

समारुह्योद्विग्नमना रोधकस्तेन चोच्यते

‘चिंतेने मन अस्वस्थ होऊन चढल्यावर त्याला “अडवणारा” असे नाव पडले.’

अस्माकमपि पापिष्ठो लेखकस्तेन नाम वै

‘आमच्यात सर्वात पापी हा लेखणीधारी आहे, म्हणून त्याला हे नाव मिळाले.’

शीघ्रगः पङ्गुतां प्राप्तः परं सूचीमुखस्ततः

जो वेगवान असतो, तो लंगडा होतो आणि नंतर त्याचा चेहरा अगदी सुईसारखा बारीक होतो.

बृहद्वृषणशुष्काङ्गः पापादेव प्रजायते

मोठ्या जननेंद्रियांचा आणि कोरड्या अंगाचा पापी जन्माला येतो.

यदि ते श्रवणे श्रद्धा पृच्छ चान्यद्यदिच्छसि ये जीवा भुवि तिष्ठन्ति सर्व आहारजीविनः

तुला ऐकण्यावर विश्वास असेल तर, तुला आणखी काही विचारायचं असेल तर विचार. पृथ्वीवर जेवढी सजीव आहेत, ते सर्व अन्नावरच जगतात.

युष्माकमपि चाहारं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः शृणु चाहारमस्माकं सर्वभूतदयापर

माझ्या आणि तुमच्या अन्नाबद्दल मला खरेखुरे ऐकायचे आहे. सर्व प्राण्यांवर दया करणाऱ्या, आमच्या अन्नाचेही ऐक.

यच्छ्रुत्वा निन्दसे नित्यं भूयो भूयश्च नित्यशः

जे ऐकल्यावर तू नेहमी पुन्हा पुन्हा निंदा करतोस, तेच मी सांगतो.

गृहाणि त्यक्तशौचानि प्रेता भुञ्जन्ति तत्र वै

ज्या घरांत पवित्रता सोडली जाते, तिथे प्रेतात्मे अन्न खातात.

गुरवो नैव पूज्यन्ते स्त्रीजितानि गृहाणि च 174.

जिथे गुरूंचा सन्मान होत नाही आणि स्त्रियांनी जिंकलेली घरे असतात.

नित्यं च कलहो यत्र प्रेता भुञ्जन्ति तत्र वै निन्दितानां द्विजातीनां जुगुप्सितकुलोद्भवे

जिथे नेहमी भांडण असते, तिथे प्रेतात्मे अन्न खातात; निंदनीय द्विज आणि हलक्या कुळात जन्मलेल्यांच्या घरात.

जातानां विहितानां च दुष्कृतं कर्म कुर्वताम्

जे जन्मलेले आणि धर्माने चालणारे असूनही वाईट कर्म करतात.

एतत्पापतरं चान्यद्भोजनं दुष्टकर्मिणाम्

वाईट कर्म करणाऱ्यांचे अन्न हे आणखी मोठे पाप आहे.

प्रेतो यथा न भवति तथा ब्रूहि तपोधन एकरात्रत्रिरात्रेण कृच्छ्रचान्द्रायणादिभिः

हे तपस्वी, माणूस प्रेतात्मा कसा होत नाही, ते सांग. एक रात्र किंवा तीन रात्र उपवास करून, किंवा कठीण चंद्रायणासारख्या व्रतांनी.

व्रतैरभ्युद्यतः पूतो न प्रेतो जायते नरः

जो व्रताला धरून राहतो आणि शुद्ध राहतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.

यतीनां पूजको नित्यं न प्रेतो जायते नरः

जो नेहमी साधूंचा सन्मान करतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.

सर्वभूतदयालुश्च न प्रेतो जायते नरः

जो सर्व प्राण्यांवर दया करतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.

रतो वै पितृपूजायां न प्रेतो जायते नरः

जो पितरांची पूजा करण्यात आनंद मानतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.

क्षमायुक्तो दानशीलो न प्रेतो जायते नरः

ज्याच्यात क्षमा आणि दानाची वृत्ती आहे, तो प्रेतात्मा होत नाही.

उपवासपरो नित्यं न स प्रेतोऽभिजायते 174.

जो नेहमी उपवास करतो, तो प्रेतात्मा होत नाही.

देवांश्च वन्दते नित्यं न प्रेतो जायते हि सः त्वत्तस्तच्छ्रुतमस्माभिर्यो न प्रेतोऽभिजायते

जो नेहमी देवांची पूजा करतो, तो प्रेतात्मा होत नाही. तुझ्याकडूनच आम्ही ऐकलं की कोण प्रेतात्मा होत नाही.