वराहपुराणम्

स्वाध्याययुक्तो होमे च नित्ययुक्तः सः योगवित्

तो ब्राह्मण नेहमी स्वाध्याय आणि होम करत असे, योगात निपुण होता.

एवं कर्माणि कुर्वन्स ब्रह्मलोकजिगीषया

तो ब्रह्मलोक मिळवण्यासाठी अशी कर्मे करत असे.

तस्य बुद्धिरियं जाता तीर्थाभिगमनं प्रति

त्याच्या मनात तीर्थयात्रेची इच्छा उत्पन्न झाली.

प्रयातो विधिवत्साक्षात् सूर्यस्योदयनं प्रति

त्याने विधीप्रमाणे थेट सूर्य उगवतो तिकडे प्रवास सुरू केला.

तथा चोत्तरकोट्यां तु तथा मन्माथुरं च यत्

त्याचप्रमाणे उत्तरेकडील शिखरावर आणि मनमथुरा या ठिकाणीही तो गेला.

गत्वा सर्वाणि तीर्थानि स्नात्वा पूतो भवाम्यहम्

सर्व तीर्थस्थळी जाऊन स्नान केल्यावर मी शुद्ध झालो.

कृतपूजानमस्कारः अध्वानं प्रत्यपद्यत

पूजा आणि नमस्कार करून त्याने पुन्हा आपला प्रवास सुरू केला.

अरण्ये कण्टकवृते निर्जने शब्दवर्जिते 174.

काट्यांनी वेढलेल्या, निर्जन आणि शांत अशा जंगलात,

ईषदुत्त्रस्तहृदयस्तिष्ठदुन्मील्य चक्षुषी

हृदय थोडं घाबरलेलं, डोळे उघडून तो तिथे उभा राहिला.

पप्रच्छ मधुरालापः के यूयं रौद्रमूर्त्तयः

तो गोड बोलून विचारतो, 'तुम्ही कोण, अशा भीषण रूपातील?'

एकस्थानात्सदा यूयं प्रस्थिताः कुत्र वा सदा क्षुत्पिपासातुरा नित्यं बहुदुःखसमन्विताः

‘तुम्ही नेहमी एकाच जागी राहता—मग नेहमी कुठे जाता? कायम उपासमारीने आणि दुःखांनी ग्रस्त असता.’

दुर्बुद्ध्या च वृताः सर्वे हीनज्ञाना विचेतसः

‘सर्वजण चुकीच्या विचारांनी वेढलेले, ज्ञानहीन आणि गोंधळलेले आहात.’

नान्तरिक्षं महीं चापि जानीमो दिवसं तथा

‘आम्हाला आकाश, पृथ्वी किंवा दिवस काहीच माहीत नाही.’

अप्रकाममिदं भाति भास्करोदयनं प्रति

‘सूर्य उगवतो तिकडे जाण्याचा हा प्रवास मनाला रुचत नाही.’

शीघ्रगो रोधकश्चैव पंचमो लेखकस्तथा प्रेतानां कर्मजातानां नाम्नां वै सम्भवः कुतः

‘जलद जाणारा, अडवणारा आणि पाचवा लेखणीधारी—मृतांच्या नावांचा आणि कर्मांचा उगम कसा होईल?’

किं तत्कारणमेतद्धि यूयं सर्वे सनामकाः अहं स्वादु सदाश्नामि दद्मि पर्युषितं द्विजे

‘हे असं का, की तुम्हा सर्वांना नाव नाही? मी नेहमी ताजं खातो आणि उरलेलं ब्राह्मणाला देतो.’

एतत्कारणमुद्दिश्य नाम पर्युषितं द्विज

‘या कारणामुळे, द्विजा, त्याचे नाव “उरलेले देणारा” असे पडले.’

एतत्कारणमुद्दिश्य परः सूचीमुखस्ततः 174.

‘या कारणामुळे, पुढच्याचे नाव “सूईच्या टोकासारखा” असे आहे.’

एतत्कारणमुद्दिश्य शीघ्रगस्तेन सोच्यते

‘या कारणामुळे, जलद जाणाऱ्याला हेच नाव मिळाले.’

समारुह्योद्विग्नमना रोधकस्तेन चोच्यते

‘चिंतेने मन अस्वस्थ होऊन चढल्यावर त्याला “अडवणारा” असे नाव पडले.’

अस्माकमपि पापिष्ठो लेखकस्तेन नाम वै

‘आमच्यात सर्वात पापी हा लेखणीधारी आहे, म्हणून त्याला हे नाव मिळाले.’

शीघ्रगः पङ्गुतां प्राप्तः परं सूचीमुखस्ततः

जो वेगवान असतो, तो लंगडा होतो आणि नंतर त्याचा चेहरा अगदी सुईसारखा बारीक होतो.

बृहद्वृषणशुष्काङ्गः पापादेव प्रजायते

मोठ्या जननेंद्रियांचा आणि कोरड्या अंगाचा पापी जन्माला येतो.

यदि ते श्रवणे श्रद्धा पृच्छ चान्यद्यदिच्छसि ये जीवा भुवि तिष्ठन्ति सर्व आहारजीविनः

तुला ऐकण्यावर विश्वास असेल तर, तुला आणखी काही विचारायचं असेल तर विचार. पृथ्वीवर जेवढी सजीव आहेत, ते सर्व अन्नावरच जगतात.

युष्माकमपि चाहारं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः शृणु चाहारमस्माकं सर्वभूतदयापर

माझ्या आणि तुमच्या अन्नाबद्दल मला खरेखुरे ऐकायचे आहे. सर्व प्राण्यांवर दया करणाऱ्या, आमच्या अन्नाचेही ऐक.

यच्छ्रुत्वा निन्दसे नित्यं भूयो भूयश्च नित्यशः

जे ऐकल्यावर तू नेहमी पुन्हा पुन्हा निंदा करतोस, तेच मी सांगतो.

गृहाणि त्यक्तशौचानि प्रेता भुञ्जन्ति तत्र वै

ज्या घरांत पवित्रता सोडली जाते, तिथे प्रेतात्मे अन्न खातात.

गुरवो नैव पूज्यन्ते स्त्रीजितानि गृहाणि च 174.

जिथे गुरूंचा सन्मान होत नाही आणि स्त्रियांनी जिंकलेली घरे असतात.

नित्यं च कलहो यत्र प्रेता भुञ्जन्ति तत्र वै निन्दितानां द्विजातीनां जुगुप्सितकुलोद्भवे

जिथे नेहमी भांडण असते, तिथे प्रेतात्मे अन्न खातात; निंदनीय द्विज आणि हलक्या कुळात जन्मलेल्यांच्या घरात.